Các ngân hàng được cho là đang vận động sửa GENIUS Act để siết lại thỏa hiệp về trả lãi và “phần thưởng” của stablecoin, dù dự luật đã chốt hướng cấm issuer trả lãi trực tiếp nhưng vẫn cho phép nền tảng bên thứ ba chia sẻ lợi suất.
Động thái này gây tranh cãi vì một số tiếng nói trong ngành crypto cho rằng lý do “an toàn” chỉ là bề nổi, còn trọng tâm là bảo vệ biên lợi nhuận tiền gửi trước cạnh tranh từ stablecoin và các mô hình chia sẻ lợi suất.
- GENIUS Act đặt khung quản lý stablecoin, cấm issuer trả lãi trực tiếp nhưng cho phép nền tảng/đơn vị thứ ba cung cấp thưởng và lợi suất.
- Các nhà vận động ủng hộ crypto cho rằng ngân hàng muốn sửa luật để chặn “rewards”, bảo vệ lợi nhuận tiền gửi hơn là vì an toàn.
- Coinbase coi việc “mở lại” các điều khoản đã thỏa hiệp là ranh giới đỏ vì có thể tạo tiền lệ sửa luật để triệt tiêu cạnh tranh.
GENIUS Act đã thỏa hiệp về lãi stablecoin: cấm issuer trả trực tiếp, vẫn cho phép bên thứ ba chia sẻ lợi suất
GENIUS Act hình thành từ nhiều tháng đàm phán tại Quốc hội Mỹ, chốt phương án cấm tổ chức phát hành stablecoin trả lãi trực tiếp cho người nắm giữ, nhưng vẫn cho phép các nền tảng và dịch vụ bên thứ ba cung cấp “phần thưởng” và lợi suất.
Điểm mấu chốt của thỏa hiệp là tách “lãi từ issuer” khỏi “chương trình thưởng/yield do trung gian cung cấp”. Theo cách này, luật vừa hạn chế stablecoin trở thành sản phẩm tiền gửi sinh lãi trực tiếp, vừa không đóng hoàn toàn mô hình kinh tế nơi nền tảng phân phối một phần doanh thu hoặc lợi suất cho người dùng.
Ngân hàng bị cáo buộc muốn “mở lại” điều khoản đã chốt để siết rewards, với lý do an toàn
Các tiếng nói ủng hộ crypto cho rằng nhóm vận động hành lang ngân hàng đang thúc đẩy sửa GENIUS Act để xem xét lại phần đã thỏa hiệp, viện dẫn “quan ngại an toàn” và lo ngại về tiền gửi tại ngân hàng cộng đồng.
Theo CEO Coinbase Brian Armstrong và nhà vận động crypto Max Avery, cân bằng đã đạt được trong dự luật đang bị gây áp lực để thay đổi. Avery nêu rằng lập luận “ngân hàng cộng đồng bị rút tiền gửi bất thường” không được một số nghiên cứu độc lập ủng hộ, tức không thấy bằng chứng cho xu hướng rút tiền ở mức khác thường.
Avery cũng cảnh báo cộng đồng cần chú ý các sửa đổi cố tình chuyển từ cấm “issuer trả lãi” sang cấm cả “rewards”. Nếu phạm vi bị mở rộng sang “rewards”, lỗ hổng hợp pháp cho phép bên thứ ba chia sẻ lợi suất với người dùng stablecoin có thể bị đóng, khiến trải nghiệm sản phẩm kém cạnh tranh hơn.
Tranh luận cốt lõi: biên lợi nhuận tiền gửi và chênh lệch lãi suất
Lập luận phản biện cho rằng động cơ chính là bảo vệ lợi nhuận: ngân hàng có thể hưởng lợi suất trên tiền gửi tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hơn 4%, trong khi lãi tiết kiệm trả cho khách hàng khoảng 0,01%.
Theo cách nhìn này, nếu stablecoin và các nền tảng có thể chuyển một phần lợi suất/thu nhập cho người dùng qua “rewards”, sức ép cạnh tranh với sản phẩm tiền gửi truyền thống sẽ tăng lên. Vì vậy, việc siết định nghĩa “rewards” được cho là nhằm hạn chế cạnh tranh về lợi suất trên thị trường tiêu dùng, thay vì chỉ tập trung vào rủi ro an toàn hệ thống.
Avery cũng đặt câu hỏi liệu các nhà lập pháp lo ngại về lợi suất stablecoin đã từng xử lý vấn đề lãi suất tiết kiệm ngân hàng gần như “đứng yên” trong khoảng 15 năm, dù lãi suất của Fed thay đổi đáng kể trong giai đoạn đó.
Coinbase coi việc sửa lại GENIUS Act là “ranh giới đỏ” của ngành
Coinbase tuyên bố ngăn việc mở lại GENIUS Act là “ranh giới đỏ”, đồng thời tham gia ủng hộ một thư chung do các tổ chức trong ngành phối hợp để thể hiện lập trường phản đối chiến dịch vận động này.
Lập luận của Max Avery là nếu Quốc hội cho phép mở lại và chỉnh sửa những điểm đã thỏa hiệp, các tổ chức tài chính lớn có thể liên tục “bào mòn” các khung pháp lý vốn được thiết kế để tạo sân chơi cho cạnh tranh mới. Điều này làm tăng rủi ro bất định chính sách, khiến các công ty fintech cân nhắc vào thị trường Mỹ phải theo dõi xem luật có “đứng vững” hay có thể bị sửa nhiều lần để bảo vệ biên lợi nhuận hiện hữu.
Dự báo của Brian Armstrong: ngân hàng có thể sẽ quay sang ủng hộ stablecoin yield khi thấy cơ hội
Brian Armstrong dự báo các ngân hàng cuối cùng sẽ đảo chiều, vận động để được cung cấp lãi và lợi suất cho stablecoin khi nhận ra cơ hội thị trường, và cho rằng nỗ lực vận động hiện tại là lãng phí và phi đạo đức.
“Dự đoán của tôi là vài năm nữa các ngân hàng sẽ đảo chiều và vận động ỦNG HỘ khả năng trả lãi và lợi suất cho stablecoin, khi họ nhận ra cơ hội lớn đến mức nào cho họ. Vì vậy nỗ lực hiện tại của họ là 100% lãng phí (ngoài ra còn là phi đạo đức). Thế tiến thoái lưỡng nan của kẻ đổi mới là bất bại.”
– Brian Armstrong, CEO Coinbase, bài đăng trên X
Armstrong nhấn mạnh quy luật “innovator’s dilemma” như một cách lý giải: các định chế lớn thường chống lại đổi mới trong giai đoạn đầu, nhưng sẽ tham gia khi mô hình chứng minh được quy mô và lợi nhuận. Ông chia sẻ quan điểm trong bài đăng tại đây: liên kết bài viết trên X của Brian Armstrong.
Những câu hỏi thường gặp
GENIUS Act quy định gì về việc trả lãi cho người nắm giữ stablecoin?
Dự luật cấm tổ chức phát hành stablecoin trả lãi trực tiếp cho người nắm giữ, nhưng cho phép nền tảng và dịch vụ bên thứ ba cung cấp phần thưởng và lợi suất.
Vì sao có lo ngại rằng ngân hàng muốn sửa GENIUS Act để bảo vệ lợi nhuận?
Các nhà phê bình cho rằng ngân hàng muốn hạn chế “rewards/yield” vì điều này có thể làm tăng cạnh tranh với sản phẩm tiền gửi, trong bối cảnh chênh lệch giữa lợi suất ngân hàng nhận được và lãi tiết kiệm trả cho khách hàng bị cho là rất lớn.
Coinbase phản đối “mở lại” GENIUS Act vì lý do gì?
Coinbase coi đây là ranh giới đỏ vì nếu các điều khoản đã thỏa hiệp bị mở lại và sửa đổi, việc này có thể tạo tiền lệ làm khung pháp lý kém ổn định và bị điều chỉnh dần theo hướng giảm cạnh tranh.