Mỹ cấp phép xuất khẩu chip sang Trung Quốc cho Samsung

Samsung Electronics và SK Hynix được Mỹ cấp giấy phép hằng năm để nhập thiết bị sản xuất chip vào các cơ sở tại Trung Quốc trong năm 2026, giúp họ tạm thời giảm áp lực tuân thủ khi cơ chế miễn trừ sắp chấm dứt.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington siết kiểm soát xuất khẩu công nghệ bán dẫn tiên tiến, còn Bắc Kinh thúc đẩy tự chủ chuỗi cung ứng bằng yêu cầu tăng tỷ trọng thiết bị nội địa trong các dự án mở rộng nhà máy.

Mỹ cho phép cơ chế giấy phép hằng năm đối với thiết bị sản xuất chip chuyển sang Trung Quốc

Cơ quan chức năng Mỹ đã thiết lập quy trình phê duyệt hằng năm, cho phép xuất khẩu thiết bị sản xuất chip sang các cơ sở đặt tại Trung Quốc, bao gồm các nhà máy của Samsung Electronics và SK Hynix trong năm 2026.

Thông tin từ những người am hiểu cho biết Samsung Electronics và SK Hynix đã nhận giấy phép theo năm từ chính phủ Mỹ, qua đó có “khoảng thở” ngắn hạn để duy trì hoạt động nhập công cụ sản xuất chip cho các cơ sở tại Trung Quốc.

Washington cũng thừa nhận đã tạo ra một quy trình phê duyệt theo năm để cho phép xuất khẩu thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc. Chi tiết về cơ chế này được nhắc tới trong bài viết về quy trình phê duyệt hằng năm.

Việc chấm dứt “validated end-user” khiến doanh nghiệp phải xin giấy phép xuất khẩu

Khi quy chế miễn trừ “validated end-user” kết thúc vào ngày 31/12, các lô thiết bị sản xuất chip của Mỹ chuyển tới cơ sở tại Trung Quốc của các hãng liên quan sẽ phải xin giấy phép xuất khẩu theo từng trường hợp.

Trước đó, Samsung, SK Hynix và TSMC được hưởng ngoại lệ (validated end-user) khỏi một số hạn chế về xuất khẩu liên quan đến chip sang Trung Quốc. Sau thời điểm chấm dứt, việc vận chuyển thiết bị sản xuất chip có nguồn gốc Mỹ tới các cơ sở tại Trung Quốc sẽ không còn “đường ưu tiên” như trước.

Các hãng được liên hệ để bình luận nhưng không phản hồi. Phía Bộ Thương mại Mỹ cũng được nói là không sẵn sàng bình luận ngoài giờ làm việc, theo thông tin trong bài.

Tranh luận gia tăng khi Mỹ rà soát lại mức độ “chặt” của kiểm soát xuất khẩu công nghệ

Một nguồn tin cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xem xét lại các kiểm soát xuất khẩu từng bị đánh giá là tương đối “lỏng” trước đó, phản ánh ưu tiên hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ Mỹ tiên tiến.

Diễn biến này cho thấy quan ngại chiến lược của Washington về khả năng công nghệ bán dẫn và AI tiên tiến bị chuyển hướng phục vụ mục đích ngoài thương mại. Trong bối cảnh đó, giấy phép theo năm có thể giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, nhưng vẫn đặt họ dưới chế độ tuân thủ và xét duyệt thường xuyên hơn so với giai đoạn được miễn trừ.

Trung Quốc thúc đẩy tự chủ bán dẫn bằng yêu cầu tối thiểu 50% thiết bị nội địa

Trung Quốc được cho là yêu cầu các nhà sản xuất chip chứng minh ít nhất 50% thiết bị trong các dự án xây mới hoặc mở rộng có nguồn gốc trong nước, nhằm tăng tự chủ chuỗi cung ứng bán dẫn.

Các nguồn tin cho biết yêu cầu này chưa được công bố thành văn bản chính thức, nhưng đã được truyền đạt tới các nhà sản xuất chip đang xin phê duyệt của chính phủ để xây hoặc mở rộng “cơ sở thứ ba”. Theo mô tả, doanh nghiệp cần thể hiện qua hồ sơ đấu thầu mua sắm rằng tối thiểu một nửa công cụ, thiết bị sẽ đến từ nhà cung cấp nội địa.

Động thái diễn ra khi Trung Quốc ứng phó với các hạn chế xuất khẩu từ Mỹ, bao gồm các quy định năm 2023 nhắm vào chip AI tiên tiến và công cụ bán dẫn, hạn chế bán thiết bị hiện đại cho Trung Quốc.

Quy định 50% có thể linh hoạt, nhưng mục tiêu dài hạn là tăng tối đa tỷ lệ nội địa hóa

Nguồn tin nội bộ nói rằng hồ sơ không đáp ứng tiêu chuẩn 50% thường bị từ chối, dù cơ quan quản lý có thể linh hoạt nếu phát sinh vấn đề cung ứng; riêng các dây chuyền chip tiên tiến được nới hơn do năng lực thiết bị nội địa chưa hoàn thiện.

Quy tắc 50% tạo động lực cho nhà cung cấp thiết bị nội địa trong bối cảnh lựa chọn công cụ nước ngoài từ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu vẫn tồn tại. Tuy nhiên, việc “nới” cho các dây chuyền tiên tiến cho thấy khoảng cách công nghệ vẫn là rào cản thực tế đối với thay thế hoàn toàn.

“Quan chức muốn quy định cao hơn nhiều so với 50%. Cuối cùng, họ muốn các nhà máy dùng 100% thiết bị ‘cây nhà lá vườn’.”
– Nguồn tin am hiểu, chia sẻ với báo chí/2025

Nỗ lực tự chủ bán dẫn gắn với định hướng huy động nguồn lực quốc gia của Trung Quốc

Chiến lược tăng tỷ lệ thiết bị nội địa phù hợp với lời kêu gọi dồn tổng lực nhằm xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn tự chủ, với lực lượng kỹ sư và nhà khoa học làm việc tại nhiều doanh nghiệp và trung tâm nghiên cứu.

Trong thực tế, yêu cầu nội địa hóa thiết bị có thể tác động đến kế hoạch mở rộng công suất của các hãng đang vận hành nhà máy tại Trung Quốc, đồng thời tạo thêm biến số cho chi phí, tiến độ và cấu hình dây chuyền. Ở chiều ngược lại, giấy phép theo năm từ Mỹ giúp giảm gián đoạn ngắn hạn, nhưng không xóa bỏ rủi ro chính sách khi môi trường kiểm soát xuất khẩu tiếp tục thay đổi.

Những câu hỏi thường gặp

Giấy phép hằng năm của Mỹ dành cho Samsung và SK Hynix có ý nghĩa gì?

Nó cho phép hai doanh nghiệp nhập một số thiết bị sản xuất chip vào các cơ sở đặt tại Trung Quốc trong năm 2026 theo cơ chế phê duyệt hằng năm, giúp giảm rủi ro gián đoạn ngay khi các ngoại lệ cũ sắp hết hiệu lực.

“Validated end-user” là gì và thay đổi nào đang diễn ra?

Đây là cơ chế miễn trừ từng cho phép một số công ty nhận thiết bị Mỹ cho nhà máy tại Trung Quốc mà không cần xin giấy phép theo lô. Quy chế này sẽ chấm dứt vào ngày 31/12, khiến các lô hàng phải xin giấy phép xuất khẩu của Mỹ.

Trung Quốc thực sự yêu cầu 50% thiết bị nội địa như thế nào?

Các nguồn tin nói yêu cầu này chưa được ban hành chính thức dạng văn bản, nhưng được truyền đạt trong quá trình xin phê duyệt xây mới hoặc mở rộng cơ sở, yêu cầu doanh nghiệp chứng minh qua hồ sơ mua sắm/đấu thầu rằng ít nhất 50% công cụ đến từ nhà cung cấp nội địa.

Quy định 50% có áp dụng cứng nhắc cho mọi dây chuyền sản xuất chip không?

Theo nguồn tin, hồ sơ không đạt chuẩn thường bị từ chối, nhưng cơ quan quản lý có thể linh hoạt nếu có vấn đề nguồn cung. Các quy định cũng được nới hơn cho dây chuyền chip tiên tiến vì thiết bị nội địa chưa đáp ứng đầy đủ.