Xuất khẩu của Đức sang Mỹ và Trung Quốc lao dốc trong năm 2025, khi hai thị trường lớn nhất trở thành lực cản và triển vọng 2026 chỉ được kỳ vọng “tạm lắng” thay vì đảo chiều.
Diễn biến này cho thấy cú kẹp từ thuế quan, chi phí và suy giảm sản xuất đang làm suy yếu động lực thương mại của Đức. Các số liệu xuất khẩu và chỉ báo PMI mới nhất phản ánh rõ áp lực lên doanh nghiệp, đặc biệt ở các ngành mũi nhọn như ô tô, cơ khí và hóa chất.
- Xuất khẩu của Đức sang Mỹ giảm hơn 7% và sang Trung Quốc giảm 10% trong năm 2025.
- Thuế quan của Mỹ, đồng euro mạnh, năng lượng đắt và đầu tư yếu góp phần làm sản xuất thu hẹp.
- Trung Quốc thúc đẩy nhà sản xuất nội địa khiến nhu cầu nhập hàng Đức giảm, buộc doanh nghiệp Đức chuyển sang sản xuất tại chỗ hoặc tìm thị trường châu Á khác.
Xuất khẩu của Đức sang Mỹ và Trung Quốc giảm mạnh trong năm 2025
Trong năm 2025, hai thị trường xuất khẩu lớn nhất của Đức suy yếu rõ rệt: xuất khẩu sang Mỹ giảm hơn 7% và sang Trung Quốc giảm 10%, làm triển vọng phục hồi trở nên hạn chế.
Nhóm thương mại BGA nhận định 2026 khó tạo ra sự cải thiện đáng kể. Chủ tịch BGA, Dirk Jandura, cho biết tổ chức này “không thấy một sự đảo chiều, mà tốt nhất chỉ là một khoảng nghỉ ngắn”.
Số liệu cho thấy xuất khẩu của Đức sang Mỹ đã giảm xuống dưới 150 tỷ EUR (khoảng 156 tỷ USD). Ở chiều Trung Quốc, mức sụt giảm mạnh hơn về tỷ lệ: xuất khẩu giảm 10% còn 81 tỷ EUR, dựa trên số liệu do GTAI công bố.
Thuế quan của Mỹ gây áp lực chi phí và bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp Đức
Thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa châu Âu làm gia tăng chi phí và giảm biên lợi nhuận, khiến thương mại xuyên Đại Tây Dương kém hiệu quả hơn đối với nhà xuất khẩu Đức.
Ông Jandura nhận định thuế quan của Mỹ “như cát trong bánh răng của thương mại xuyên Đại Tây Dương”, vừa đẩy chi phí lên vừa làm lợi nhuận giảm, thu hẹp “khoảng thở” của doanh nghiệp xuất khẩu.
Ngoài thuế quan, kinh tế Đức đối mặt nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc, gồm đồng euro mạnh, giá năng lượng cao, thủ tục hành chính phức tạp và mức đầu tư thấp. Tổ hợp yếu tố này làm giảm sức cạnh tranh giá và cản trở mở rộng công suất.
Chỉ số PMI cho thấy sản xuất của Đức tiếp tục thu hẹp
PMI sản xuất của Đức giảm về 47,0 trong tháng 12, thấp hơn mức 48,2 của tháng 11, cho thấy hoạt động sản xuất đang co lại vì dưới ngưỡng 50,0.
HCOB PMI lĩnh vực sản xuất ghi nhận 47,0 vào tháng 12, giảm từ 48,2 của tháng 11. Theo S&P Global, mức dưới 50,0 phản ánh hoạt động đang thu hẹp thay vì mở rộng.
Doanh số xuất khẩu tiếp tục giảm tháng thứ năm liên tiếp, với tốc độ sụt giảm nhanh nhất kể từ tháng 12/2024. Cùng chiều, sản lượng sản xuất cũng giảm, phản ánh nhu cầu yếu lan sang kế hoạch vận hành của nhà máy.
Doanh nghiệp Đức cắt giảm mua hàng, tồn kho và nhân sự nhưng kỳ vọng cải thiện nhờ chi tiêu công
Trước nhu cầu suy yếu, doanh nghiệp Đức giảm mua đầu vào, thu hẹp tồn kho và cắt nhân sự, dù kỳ vọng sản lượng tương lai tăng nhờ sản phẩm mới và chi tiêu của chính phủ.
Các công ty Đức đã cắt giảm hoạt động mua hàng, điều chỉnh tồn kho và giảm lao động. Tốc độ mất việc làm chạm mức nhanh nhất trong 6 tháng, phản ánh áp lực trực tiếp lên thị trường lao động trong ngành chế tạo.
Dù vậy, tâm lý kỳ vọng sản xuất lại tăng lên mức cao nhất trong 6 tháng. Động lực chính đến từ dự báo nhu cầu cho sản phẩm mới và kỳ vọng vào chi tiêu của chính phủ cho quốc phòng và hạ tầng, hai mảng có thể tạo đơn hàng bù đắp phần suy giảm từ xuất khẩu.
Trung Quốc ưu tiên sản xuất nội địa làm giảm nhu cầu nhập khẩu từ Đức
Trung Quốc thúc đẩy nhà sản xuất nội địa trong năm 2025, làm nhu cầu đối với hàng nhập khẩu từ Đức giảm và gây tác động mạnh lên các ngành xuất khẩu chủ lực.
Tại Trung Quốc, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nội địa làm giảm nhu cầu nhập sản phẩm Đức. Các lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng gồm ô tô, cơ khí và hóa chất, vốn là những mảng Đức thường có lợi thế cạnh tranh cao.
Ông Jandura cho rằng sự trỗi dậy của đối thủ bản địa “thường giúp ổn định doanh số toàn cầu, nhưng dẫn đến ít xuất khẩu từ Đức hơn”. Điều này hàm ý doanh nghiệp có thể vẫn bán được hàng qua hiện diện quốc tế, nhưng không còn ghi nhận dưới dạng “hàng xuất khẩu” từ Đức.
Doanh nghiệp Đức chuyển sang sản xuất tại Trung Quốc và đa dạng hóa sang châu Á
Để thích ứng với cầu nhập khẩu giảm, nhiều doanh nghiệp Đức tăng đầu tư sản xuất tại Trung Quốc hoặc chuyển hướng vốn sang các thị trường khác ở châu Á.
Thay vì tiếp tục phụ thuộc vào mô hình xuất khẩu trực tiếp, ngày càng nhiều công ty chọn xây nhà máy tại Trung Quốc để phục vụ thị trường nội địa. Cách làm này có thể giảm rủi ro thuế quan và chi phí logistics, nhưng khiến số liệu xuất khẩu từ Đức giảm thêm.
Một số doanh nghiệp cũng phân bổ vốn sang các thị trường châu Á khác. Chiến lược “đa điểm sản xuất, đa thị trường” giúp họ giảm phụ thuộc vào một quốc gia, dù đổi lại là chi phí tái cấu trúc chuỗi cung ứng và rủi ro vận hành tại nhiều khu vực pháp lý.
Đức không cảm nhận được tăng trưởng 5% mà Trung Quốc công bố trong đơn hàng xuất khẩu
Dù Trung Quốc nói đạt tăng trưởng GDP khoảng 5% trong năm 2025, các nhà xuất khẩu Đức không nhìn thấy sự cải thiện tương ứng trong sổ đơn hàng.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố nền kinh tế “tiến lên dưới áp lực” và tăng trưởng “dự kiến khoảng 5%”, thuộc nhóm cao trong các nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, tác động thực tế lên đơn hàng của doanh nghiệp Đức vẫn mờ nhạt.
“Nền kinh tế Trung Quốc đang tiến lên dưới áp lực, hướng tới đổi mới và chất lượng, thể hiện khả năng chống chịu và sức sống mạnh mẽ. Tốc độ tăng trưởng dự kiến đạt khoảng 5%, tiếp tục nằm trong nhóm cao của các nền kinh tế lớn trên thế giới.”
– Tập Cận Bình, phát biểu về tăng trưởng GDP Trung Quốc năm 2025
Những câu hỏi thường gặp
Xuất khẩu của Đức sang Mỹ và Trung Quốc đã giảm bao nhiêu trong năm 2025?
Xuất khẩu của Đức sang Mỹ giảm hơn 7% và xuống dưới 150 tỷ EUR. Sang Trung Quốc, xuất khẩu giảm 10% còn 81 tỷ EUR (theo số liệu GTAI được nhắc trong bài).
Vì sao PMI sản xuất của Đức ở mức 47,0 lại đáng chú ý?
Vì PMI dưới 50,0 cho thấy hoạt động sản xuất đang thu hẹp. Mức 47,0 trong tháng 12 thấp hơn 48,2 của tháng 11, phản ánh đà suy yếu tiếp diễn trong ngành chế tạo.
Những yếu tố nào đang gây áp lực lên doanh nghiệp xuất khẩu Đức?
Các yếu tố chính gồm thuế quan của Mỹ với hàng hóa châu Âu, đồng euro mạnh, giá năng lượng cao, nhiều thủ tục hành chính và mức đầu tư thấp, khiến chi phí tăng và sức cạnh tranh giảm.
Trung Quốc tác động thế nào đến xuất khẩu của Đức?
Trung Quốc thúc đẩy nhà sản xuất nội địa trong năm 2025, làm giảm nhu cầu nhập hàng từ Đức. Các ngành chịu ảnh hưởng mạnh gồm ô tô, cơ khí và hóa chất do đối thủ địa phương giành thị phần.
Doanh nghiệp Đức đang thích ứng ra sao khi xuất khẩu sang Trung Quốc khó khăn?
Nhiều doanh nghiệp chuyển sang sản xuất ngay trong Trung Quốc thay vì chỉ xuất khẩu từ Đức. Một số khác dịch chuyển vốn sang các thị trường châu Á khác để đa dạng hóa rủi ro và nguồn tăng trưởng.