Thị trường tiền điện tử đang bước vào “khủng hoảng danh tính” khi ranh giới giữa token và cổ phiếu ngày càng mờ, do xu hướng token hóa và các mô hình token mới khiến token có thể hoạt động như công cụ vốn, lợi nhuận hoặc thu hút người dùng.
Một báo cáo mới của Delphi Digital cho biết tâm lý thị trường gần đây chuyển sang thận trọng, một phần vì diễn biến cuối năm của Bitcoin kém sôi động, đồng thời các thử nghiệm token hóa đang kéo tài sản truyền thống tiến gần hơn với crypto.
- Delphi Digital nhận định cổ phần đang “lên onchain”, còn token thì ngày càng giống cổ phiếu và cơ chế dòng tiền.
- Mô hình token mới như CAC token nhắm đến tài trợ thu hút người dùng quy mô lớn bằng phát hành token.
- Khung pháp lý rõ hơn tại Mỹ và châu Âu có thể mở đường cho tổ chức, trong khi Bitcoin dao động ngay dưới 90.000 USD.
Cổ phần đang dịch chuyển lên onchain và token ngày càng giống cổ phiếu
Theo triển vọng 2026 của Delphi Digital, việc phân biệt token với cổ phiếu truyền thống ngày càng khó, khi doanh nghiệp vừa theo đuổi IPO vừa nghiên cứu token hóa và các dự án crypto tạo token mang đặc tính “cổ phần hóa”.
Delphi nêu ví dụ các công ty như Securitize (Mỹ, bang California) theo đuổi hồ sơ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) nhưng đồng thời tìm cách đưa tài sản lên blockchain thông qua token hóa.
Ở chiều ngược lại, một số dự án crypto phát hành token mô phỏng cơ chế phát hành cổ phần. Delphi dẫn MetaDAO với “ownership tokens” (token sở hữu) có hình thái gần với cổ phiếu, còn Uniswap bổ sung “fee switch”, khiến lợi ích kinh tế cho người nắm giữ token trở nên giống các dòng tiền chia sẻ lợi nhuận.
Crypto đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng danh tính của token. Ranh giới đang mờ đi ở cả hai phía: cổ phần đang lên onchain… token trở nên giống cổ phần hơn thông qua ownership coins của MetaDAO và fee switch của Uniswap.
– Delphi Digital, bài đăng ngày 01/01/2026
Tham chiếu bài đăng: liên kết hình ảnh và bài đăng trên X của Delphi Digital.
CAC token được xem là mô hình token hướng mạnh vào thu hút người dùng
Delphi cho rằng CAC token khác với token “giống cổ phiếu” hoặc token quản trị, vì mục tiêu chính là tài trợ chi phí thu hút người dùng (Customer Acquisition Cost) ở quy mô lớn thông qua cơ chế phát hành token.
Theo phân tích này, CAC token có thể “mua” tăng trưởng bằng phần thưởng: người dùng sớm nhận phần thưởng lớn hơn, sau đó giảm dần khi mạng lưới mở rộng. Cách tiếp cận này được so sánh với việc các công ty dùng tiền mặt để trả ưu đãi, nhưng thay bằng phát hành token.
Delphi dẫn PayPal như một ví dụ về doanh nghiệp đẩy mạnh token hóa và động lực hóa hệ sinh thái, khi đã chi hơn 60 triệu USD tiền vốn đầu tư mạo hiểm cho các khoản khuyến khích để bắt đầu hành trình với tài sản số.
Delphi cũng nhắc Worldcoin như ví dụ tiêu biểu của mô hình này, với việc phân phối hơn 500 triệu token WLD nhằm đưa người dùng lên hệ sinh thái và mở rộng World App. Dữ liệu từ Dune analytics cho thấy dự án từng vượt mức vốn hóa thị trường 3,8 tỷ USD trong nhịp tăng giữa năm 2025, trong khi giá token được nói là giao dịch dưới 2,5 USD trong suốt năm vừa qua.
Rõ ràng pháp lý tại Mỹ và châu Âu đang mở cửa cho tổ chức
Các thay đổi pháp lý được mô tả là giúp môi trường crypto rõ ràng hơn, đặc biệt tại Mỹ và châu Âu, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn tổ chức tham gia.
Tại Mỹ, Tổng thống ký sắc lệnh hành pháp nhằm khuyến khích đổi mới có trách nhiệm và việc sử dụng stablecoin được bảo chứng bằng USD, đồng thời nêu rõ CBDC không phải là lựa chọn.
SEC tiếp tục phát tín hiệu cho phép thử nghiệm bằng cách phát hành thư “no-action” cho chương trình thí điểm token hóa của Depository Trust Company và cho Fuse Crypto Token. Trên bình diện lập pháp, Quốc hội Mỹ được mô tả là ủng hộ các ứng viên thân thiện với crypto cho kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026, trong bối cảnh thảo luận CLARITY Act nhằm đưa giám sát pháp lý crypto về CFTC.
Tại châu Âu, MiCA được nhắc đến như một yếu tố bảo vệ nhà đầu tư và giúp môi trường trở nên “dễ chịu” hơn cho tổ chức, dù một số ý kiến vẫn cho rằng quy tắc theo từng quốc gia còn có điểm vướng.
Bitcoin giao dịch ngay dưới 90.000 USD, thị trường vẫn cân nhắc kịch bản hồi phục
Dù triển vọng ngắn hạn bị mô tả là u ám, thị trường vẫn xuất hiện quan điểm rằng ngành crypto đã trưởng thành hơn và có thể chịu đựng các giai đoạn suy giảm mà không rơi vào “mùa đông” kiểu cũ.
Nhà nghiên cứu cấp cao Adam Morgan McCarthy (Kaiko) cho rằng crypto giờ “đã là một ngành”, nên nếu có suy thoái hay mùa đông thì cũng không đến mức “tắt đèn toàn bộ”.
Thị trường phái sinh crypto được mô tả đang có khoảng 2,2 tỷ USD quyền chọn Bitcoin và Ethereum sắp đáo hạn, trong đó Bitcoin chiếm 1,87 tỷ USD theo giá trị danh nghĩa đang mở.
Tại thời điểm đưa tin, Bitcoin khoảng 88.970 USD, cao hơn một chút so với mốc “max pain” 88.000 USD—vùng mà người bán quyền chọn có thể bắt đầu chịu lỗ lớn. Dữ liệu open interest từ Coinglass cho thấy có 14.194 hợp đồng call so với 6.806 hợp đồng put, gợi ý một bộ phận nhà đầu tư đang đặt cược khả năng giá quay lại trên 90.000 USD.
Những câu hỏi thường gặp
“Khủng hoảng danh tính token” theo Delphi Digital nghĩa là gì?
Đó là tình trạng ranh giới giữa token và tài sản truyền thống (đặc biệt là cổ phần) ngày càng mờ, khi cổ phần được token hóa lên blockchain, còn token thì tích hợp cơ chế lợi ích kinh tế giống cổ phiếu hoặc dùng như công cụ thu hút người dùng.
CAC token là gì và khác gì token quản trị?
CAC token (Customer Acquisition Cost token) tập trung tài trợ chi phí thu hút người dùng ở quy mô lớn thông qua phát hành token và phần thưởng theo giai đoạn, thay vì chủ yếu phục vụ bỏ phiếu quản trị hoặc đại diện quyền lợi như cổ phần hóa.
Vì sao khung pháp lý ở Mỹ và châu Âu lại quan trọng với dòng vốn tổ chức?
Khi quy định rõ ràng hơn, tổ chức có thể đánh giá rủi ro tuân thủ tốt hơn và triển khai sản phẩm/thử nghiệm token hóa thuận lợi hơn. Báo cáo nêu các tín hiệu như sắc lệnh hành pháp tại Mỹ, thư no-action của SEC và khuôn khổ MiCA ở châu Âu.
“Max pain” 88.000 USD nói lên điều gì với giá Bitcoin?
Đây là mức giá mà theo cách diễn giải phổ biến trong thị trường quyền chọn, tổng “đau đớn” của người mua quyền chọn có thể lớn, còn người bán quyền chọn có xu hướng có lợi hơn. Việc Bitcoin ở gần mức này khiến thị trường chú ý khả năng biến động quanh vùng 88.000–90.000 USD.