Ấn Độ yêu cầu các nhà máy lọc dầu báo cáo hàng tuần về lượng dầu thô mua từ Nga và Mỹ để giảm căng thẳng thương mại với Washington và thúc đẩy đàm phán thỏa thuận song phương.
Động thái này diễn ra khi New Delhi đối mặt áp lực thuế quan từ Nhà Trắng và nguồn cung dầu Nga có thể giảm xuống dưới 1 triệu thùng/ngày, làm thay đổi cách thị trường theo dõi dòng chảy năng lượng vào Ấn Độ.
- Ấn Độ lần đầu chuyển sang cơ chế báo cáo mua dầu hàng tuần, thay cho theo dõi theo tháng.
- Sức ép thuế quan và bế tắc đàm phán khiến dữ liệu nhập dầu Nga trở thành điểm nóng trong quan hệ Mỹ–Ấn.
- Năm 2025, Nga chiếm 35% nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ, Mỹ chiếm 6,6%, trong bối cảnh thị trường lo dư cung.
Ấn Độ siết báo cáo nhập khẩu dầu để phục vụ mục tiêu thương mại với Mỹ
Chính phủ Ấn Độ đang yêu cầu các nhà máy lọc dầu cập nhật hàng tuần về lượng dầu mua từ Nga và Mỹ, nhằm kiểm soát chặt dữ liệu thương mại năng lượng và tạo dư địa cho đàm phán với Washington.
Theo Reuters, chỉ đạo này xuất phát từ Văn phòng Thủ tướng Narendra Modi, sau đó được Bộ Dầu mỏ chuyển xuống đơn vị phân tích PPAC để triển khai đến các nhà máy lọc dầu trên cả nước.
Đây là lần đầu Ấn Độ áp dụng nghĩa vụ công bố theo tuần đối với hoạt động mua dầu. Trước đó, thị trường thường dựa vào số liệu hải quan theo tháng và các bộ dữ liệu theo dõi của khối tư nhân để ước tính dòng nhập khẩu.
Mục tiêu trọng tâm là tăng quyền chủ động với dữ liệu năng lượng trong giai đoạn New Delhi cần “hạ nhiệt” căng thẳng với Washington. Với các cuộc đàm phán thương mại có điều kiện, mức độ phụ thuộc vào dầu Nga trở thành biến số nhạy cảm, không chỉ về kinh tế mà còn về địa chính trị.
Các quan chức được cho là đang kỳ vọng nguồn cung dầu thô Nga vào Ấn Độ sẽ giảm xuống dưới 1 triệu thùng/ngày lần đầu tiên sau nhiều tháng, cho thấy áp lực có thể đã tác động đến hành vi mua hàng và kế hoạch cung ứng.
Đàm phán Mỹ–Ấn bị phủ bóng bởi thuế quan và dầu Nga
Nguy cơ thuế quan và thất bại đàm phán trước đó khiến Mỹ theo dõi sát nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ, còn New Delhi cần chuẩn hóa báo cáo để giảm rủi ro chính sách trong các vòng thương lượng mới.
Reuters cho biết Tổng thống Donald Trump muốn cắt giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với Ấn Độ. Năm trước, ông đã tăng gấp đôi thuế lên hàng hóa Ấn Độ, đưa mức thuế lên 50% sau khi Ấn Độ tăng mua dầu Nga.
Những biện pháp này xuất hiện khi hai bên còn ở giai đoạn đầu đàm phán thỏa thuận thương mại song phương. Tuy nhiên, các cuộc trao đổi đã đổ vỡ vào cuối tháng 7/2025 sau khi Ấn Độ không mở cửa thị trường cho nông sản Mỹ và không công khai ghi nhận vai trò của ông Trump trong việc hạ nhiệt căng thẳng biên giới với Pakistan.
Dù vậy, kênh liên lạc giữa hai nhà lãnh đạo vẫn được duy trì, và thảo luận thương mại được đưa trở lại bàn. Trong bối cảnh này, tỷ trọng dầu Nga trong rổ nhập khẩu của Ấn Độ trở thành “điểm nghẽn” lớn nhất vì có thể kích hoạt phản ứng chính sách từ Washington.
Tỷ trọng dầu Nga và dầu Mỹ trong nhập khẩu của Ấn Độ cho thấy mức độ nhạy cảm của dòng chảy năng lượng
Năm 2025, Nga cung cấp 35% dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ, trong khi Mỹ chiếm 6,6%, phản ánh mức độ phụ thuộc đáng kể của New Delhi vào nguồn cung Nga.
Số liệu Kpler được Reuters dẫn lại cho thấy Nga vẫn là nhà cung cấp áp đảo, còn Mỹ đóng vai trò nhỏ hơn trong cơ cấu nhập khẩu dầu của Ấn Độ. Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào trong nhịp mua dầu Nga đều có thể tác động đồng thời lên chi phí đầu vào, an ninh năng lượng và quan hệ thương mại.
Trong thực tế, yêu cầu báo cáo hàng tuần không chỉ để “đếm thùng dầu”, mà còn giúp chính phủ cập nhật nhanh các tín hiệu chuyển hướng nguồn cung. Khi đàm phán với Mỹ có ràng buộc thuế quan, dữ liệu tần suất cao giúp New Delhi phản ứng sớm hơn thay vì chờ thống kê theo tháng.
Biến động địa chính trị và triển vọng dư cung tạo thêm áp lực lên thị trường dầu
Giá dầu đầu năm 2026 ổn định quanh 61 USD/thùng (Brent) và trên 57 USD/thùng (WTI), trong khi IEA cảnh báo khả năng dư cung 3,8 triệu thùng/ngày trong năm.
Reuters cho biết trong ngày giao dịch đầu tiên của năm 2026, Brent dao động quanh 61 USD/thùng, còn WTI nhỉnh hơn 57 USD/thùng. Cả hai vẫn chịu tác động sau mức giảm 18% trong năm 2025, được mô tả là mạnh nhất kể từ năm 2020.
Ở phía nguồn cung, nhóm OPEC+ do Saudi Arabia dẫn dắt dự kiến họp trực tuyến ngày 4/1 để bàn về chính sách, với kỳ vọng duy trì mức cắt giảm hiện tại theo thông tin từ một buổi họp báo hôm thứ Sáu.
Mặt khác, IEA dự báo thị trường có thể đối mặt tình trạng dư cung 3,8 triệu thùng/ngày trong năm nay. Nếu kịch bản dư cung kéo dài, các nước nhập khẩu lớn như Ấn Độ có thể có lợi về giá, nhưng rủi ro chính sách liên quan đến nguồn gốc dầu (đặc biệt là dầu Nga) vẫn là biến số khó lường.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Ấn Độ yêu cầu báo cáo mua dầu hàng tuần?
Để kiểm soát sát hơn dữ liệu thương mại năng lượng trong giai đoạn đàm phán thương mại với Mỹ và giảm rủi ro chính sách liên quan đến nhập khẩu dầu Nga.
Điều gì thay đổi so với cách theo dõi trước đây?
Ấn Độ chuyển từ theo dõi dựa trên số liệu hải quan theo tháng và các công cụ theo dõi tư nhân sang cơ chế yêu cầu công bố mua dầu theo tuần.
Năm 2025, Nga và Mỹ chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ?
Dữ liệu Kpler được trích dẫn cho thấy Nga chiếm 35% nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ trong năm 2025, còn Mỹ chiếm 6,6%.
IEA dự báo điều gì về thị trường dầu trong năm nay?
IEA dự báo thế giới có thể đối mặt tình trạng dư cung khoảng 3,8 triệu thùng/ngày trong năm nay.