Năm qua, tâm lý ưa rủi ro chiếm ưu thế khi nhà đầu tư tiếp tục mua vào, bất chấp căng thẳng thương mại, địa chính trị và định giá cổ phiếu đắt đỏ.
Động lực chính đến từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo, lạm phát hạ nhiệt và kỳ vọng ngân hàng trung ương can thiệp hỗ trợ thị trường, giúp xu hướng tăng giá duy trì trong phần lớn thời gian.
- Tâm lý chấp nhận rủi ro duy trì tích cực trong suốt năm qua.
- AI, lạm phát giảm và kỳ vọng hỗ trợ từ ngân hàng trung ương là các chất xúc tác lớn.
- Rủi ro vĩ mô và định giá cao không ngăn được dòng tiền tìm kiếm lợi nhuận.
Tâm lý ưa rủi ro giúp thị trường giữ đà tích cực
Trong năm qua, nhà đầu tư phần lớn duy trì trạng thái “risk-on”, tiếp tục chấp nhận biến động để đổi lấy lợi suất cao hơn.
Bất chấp các yếu tố thường gây áp lực như xung đột thương mại, căng thẳng toàn cầu và lo ngại định giá cổ phiếu cao, thị trường vẫn giữ tông màu tích cực. Diễn biến này phản ánh việc dòng tiền ưu tiên cơ hội tăng trưởng hơn là phòng thủ, đặc biệt khi các câu chuyện tăng trưởng mới tạo được sự đồng thuận rộng.
Với crypto, môi trường “risk-on” thường đi kèm mức độ quan tâm lớn hơn tới tài sản biến động cao. Tuy nhiên, bài học quan trọng là tâm lý thị trường có thể bỏ qua rủi ro trong thời gian dài, nhưng mức độ bền vững phụ thuộc vào điều kiện thanh khoản, kỳ vọng chính sách và khả năng duy trì tăng trưởng thực.
AI, lạm phát hạ nhiệt và kỳ vọng ngân hàng trung ương là lực kéo chính
Các chất xúc tác như làn sóng AI, lạm phát giảm và niềm tin ngân hàng trung ương sẽ hỗ trợ đã góp phần kéo dài đợt tăng.
Trong bối cảnh lạm phát hạ nhiệt, thị trường thường định giá khả năng điều kiện tài chính bớt thắt chặt, qua đó cải thiện khẩu vị rủi ro. Đồng thời, câu chuyện AI tạo kỳ vọng về chu kỳ đầu tư và năng suất mới, khiến dòng tiền sẵn sàng trả giá cao hơn cho các tài sản gắn với tăng trưởng.
Kỳ vọng “ngân hàng trung ương sẽ can thiệp khi cần” cũng đóng vai trò như một chiếc “lưới an toàn” tâm lý. Điều này không đồng nghĩa rủi ro biến mất, nhưng có thể làm giảm mức độ lo ngại ngắn hạn, đặc biệt trong các nhịp điều chỉnh. Với nhà đầu tư crypto, việc theo dõi lạm phát và định hướng chính sách tiền tệ vẫn là biến số quan trọng ảnh hưởng tới thanh khoản và định giá.
Rủi ro vĩ mô và định giá cao bị thị trường xem nhẹ trong ngắn hạn
Ngay cả khi có xung đột và định giá đắt, nhà đầu tư vẫn chọn tập trung vào cơ hội, cho thấy rủi ro có thể bị “chiết khấu” tạm thời.
Thực tế, nhiều giai đoạn thị trường tăng giá được đặc trưng bởi việc tin xấu không còn đủ sức đảo chiều xu hướng, vì lực mua áp đảo và kỳ vọng tương lai tích cực hơn. Khi đó, những rủi ro như căng thẳng địa chính trị hoặc tranh chấp thương mại có thể chỉ tạo biến động ngắn hạn thay vì thay đổi cấu trúc xu hướng.
Tuy vậy, định giá cao thường làm biên an toàn giảm, khiến thị trường nhạy cảm hơn với bất ngờ về lạm phát, chính sách hoặc tăng trưởng. Chiến lược phù hợp là phân bổ rủi ro có kỷ luật, đặt ngưỡng cắt lỗ và tránh “đòn bẩy vì FOMO”, nhất là với tiền điện tử vốn biến động mạnh.
Kết luận: chấp nhận rủi ro đã mang lại phần thưởng
Thông điệp cốt lõi của năm qua là việc chấp nhận rủi ro đã được đền đáp, khi xu hướng tăng kéo dài bất chấp nhiều bất định.
Trong thực hành, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu chế độ thị trường (risk-on/risk-off) và các yếu tố thúc đẩy thanh khoản. Nhà đầu tư có thể tận dụng xu hướng khi điều kiện thuận lợi, nhưng cần chuẩn bị kế hoạch cho kịch bản đảo chiều, vì khi tâm lý chuyển sang phòng thủ, các tài sản rủi ro như crypto thường phản ứng nhanh và mạnh.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao thị trường vẫn tích cực dù có căng thẳng thương mại và địa chính trị?
Vì nhà đầu tư ưu tiên cơ hội tăng trưởng và tin rằng các yếu tố hỗ trợ như kỳ vọng chính sách và câu chuyện AI đủ mạnh để bù đắp rủi ro ngắn hạn, khiến tin xấu khó phá vỡ xu hướng.
Lạm phát hạ nhiệt tác động thế nào tới khẩu vị rủi ro?
Lạm phát giảm thường làm thị trường kỳ vọng điều kiện tài chính bớt thắt chặt, từ đó cải thiện thanh khoản và thúc đẩy dòng tiền vào tài sản rủi ro, bao gồm cổ phiếu và tiền điện tử.
Bài học chính cho nhà đầu tư crypto từ giai đoạn “risk-on” là gì?
Trong môi trường “risk-on”, tài sản biến động cao có thể tăng mạnh, nhưng cần quản trị rủi ro chặt chẽ vì định giá cao làm biên an toàn mỏng và thị trường có thể đảo chiều nhanh khi kỳ vọng vĩ mô thay đổi.