Trung Quốc nộp hồ sơ 200.000 vệ tinh, cạnh tranh SpaceX

Trung Quốc đã nộp hồ sơ lên Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) để xin phân bổ tần số và vị trí quỹ đạo cho hơn 200.000 vệ tinh, động thái có thể đặt nước này vào thế cạnh tranh trực tiếp với các mạng internet vệ tinh như Starlink.

Hồ sơ được đưa tin là đã gửi trong tháng trước và bao phủ cả tài nguyên quang phổ vô tuyến lẫn quỹ đạo. Dù việc nộp hồ sơ không đồng nghĩa chắc chắn sẽ phóng toàn bộ vệ tinh, quy mô đề xuất cho thấy internet từ không gian đang trở thành ưu tiên chiến lược.

Hồ sơ lên ITU cho thấy Trung Quốc muốn giành vị thế lớn ở internet vệ tinh

Việc xin tần số và vị trí quỹ đạo cho hơn 200.000 vệ tinh là tín hiệu rằng Trung Quốc đang nhắm tới vai trò chủ chốt trên thị trường vệ tinh quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, nơi các dịch vụ internet từ không gian đang tăng tốc.

Hồ sơ được đề cập bao gồm các yêu cầu về tần số vô tuyến và các “slot” quỹ đạo, hai yếu tố cốt lõi để triển khai chòm sao vệ tinh quy mô lớn. Tuy nhiên, nộp hồ sơ không đảm bảo mọi vệ tinh sẽ được phóng, vì ITU cần thẩm định và các quốc gia phải phối hợp để tránh xung đột can nhiễu và chồng lấn quỹ đạo.

Dù vậy, mục tiêu chiến lược được nhìn nhận là rõ ràng: Trung Quốc muốn chiếm một phần đáng kể của thị trường vệ tinh LEO. Điều này đặt nước này vào thế cạnh tranh với các hệ thống đã triển khai thực tế quy mô lớn.

Trong bối cảnh quản trị tần số và quỹ đạo là bài toán đa phương, Trung Quốc cũng sẽ phải làm việc với các nước khác thông qua ITU để giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng tần số và vị trí quỹ đạo, vốn thường nhạy cảm và liên quan trực tiếp tới lợi ích thương mại lẫn an ninh.

Xem thông tin liên quan từ phía Trung Quốc

Viện Đổi mới Vô tuyến là đầu mối điều phối “đội tuyển quốc gia”

Viện Đổi mới Vô tuyến được thành lập ngày 30/12/2025 tại Khu vực mới Hùng An nhằm tập trung nguồn lực công, học thuật và doanh nghiệp để tối ưu tần số và thúc đẩy ngành internet vệ tinh.

Tổ chức này được hậu thuẫn bởi chính phủ và tập trung vào công nghệ vô tuyến. Mục tiêu được mô tả gồm tối đa hóa hiệu quả sử dụng dải tần khả dụng và thúc đẩy mở rộng ngành internet vệ tinh, đóng vai trò trung tâm trong cách tiếp cận mà các quan chức gọi là mô hình “đội tuyển quốc gia”.

Bảy đơn vị tham gia sáng lập, nổi bật có Trung tâm Giám sát Vô tuyến Nhà nước, China Satellite Network Group Co., Ltd. (đơn vị vận hành các hoạt động internet vệ tinh chủ lực), cùng các cơ quan quản lý địa phương ở Hùng An và tỉnh Hà Bắc, các trường đại học kỹ thuật, và một tập đoàn công nghệ điện tử nhà nước.

Nhiều chòm sao vệ tinh được đề xuất, trong đó CTC-1 và CTC-2 lớn nhất

Các hồ sơ xin phép đề cập hơn 12 nhóm/chòm sao vệ tinh, với quy mô từ vài chục đến cực lớn; riêng CTC-1 và CTC-2 mỗi chòm sao gồm 96.714 vệ tinh do Viện Đổi mới Vô tuyến nộp.

Bên cạnh hai đề xuất lớn, một số đơn vị khác cũng nộp hồ sơ quy mô nhỏ hơn. China Mobile dự kiến triển khai 2.520 vệ tinh dưới tên CHINAMOBILE-L1. Yuanxin Satellite xin 1.296 vệ tinh cho mạng SAILSPACE-1. Guodian Gaoke đề xuất 1.132 vệ tinh trong hệ thống TIANQI-3G.

Sự đa dạng chủ thể cho thấy cách tiếp cận phối hợp giữa các doanh nghiệp thương mại mới hơn và các tổ chức nhà nước lâu năm. Điều này có thể giúp mở rộng chuỗi cung ứng, phát triển thiết kế vệ tinh, trạm mặt đất và hạ tầng vận hành, nhưng vẫn đòi hỏi năng lực thực thi rất lớn để biến giấy phép tần số thành dịch vụ thực tế.

Giấy phép tần số không đồng nghĩa có thể phóng hàng trăm nghìn vệ tinh

Nộp hồ sơ lên ITU chỉ là bước đầu; để triển khai thực tế, Trung Quốc cần năng lực sản xuất, bệ phóng, lịch phóng và nguồn vốn khổng lồ trong nhiều năm.

Các chuyên gia lưu ý rằng việc sở hữu hoặc xin cấp quyền tần số không tự động tạo ra nhà máy sản xuất vệ tinh, phương tiện phóng hay ngân sách đủ lớn. Xây dựng và phóng hàng trăm nghìn vệ tinh là nhiệm vụ kéo dài nhiều năm, đòi hỏi phối hợp công nghiệp quy mô lớn và dòng vốn bền vững.

Dù vậy, giới quan sát cho rằng Viện Đổi mới Vô tuyến có thể giúp tăng tốc bằng cách gom nguồn lực toàn ngành, tận dụng thị trường nội địa rộng và nền tảng sản xuất mạnh. Nếu điều phối hiệu quả, các doanh nghiệp Trung Quốc có thể rút ngắn thời gian phát triển và triển khai.

Khả năng thành công phụ thuộc vào vốn dài hạn, kỹ thuật và đàm phán quốc tế

Để biến kế hoạch thành hiện thực, Trung Quốc phải duy trì đầu tư lâu dài, giải các bài toán kỹ thuật khó và đạt đồng thuận với các nước khác trong ITU về phối hợp tần số và quỹ đạo.

Các thách thức gồm duy trì ngân sách nhiều năm, đạt độ tin cậy của vệ tinh và liên kết mạng, quản lý rác không gian, và vận hành mạng lưới quy mô cực lớn. Đồng thời, việc phân bổ tần số và phối hợp quỹ đạo mang tính cạnh tranh cao, có thể phát sinh tranh chấp cần xử lý qua cơ chế quốc tế.

Cuộc đua internet vệ tinh đang nóng lên, và hồ sơ quy mô lớn cho thấy Trung Quốc muốn trở thành người chơi trọng yếu. Những năm tới sẽ là giai đoạn quyết định mức độ các đề xuất này chuyển hóa thành hệ thống hoạt động thực tế.

Những câu hỏi thường gặp

Trung Quốc đã xin ITU những gì trong hồ sơ vệ tinh?

Hồ sơ xin phân bổ tần số vô tuyến và vị trí quỹ đạo cho hơn 200.000 vệ tinh, phục vụ các chòm sao internet vệ tinh ở quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.

Nộp hồ sơ lên ITU có nghĩa là chắc chắn sẽ phóng đủ số vệ tinh không?

Không. Hồ sơ cần được ITU xem xét và còn phụ thuộc phối hợp giữa các quốc gia. Việc xin tần số/quỹ đạo không đảm bảo năng lực sản xuất, phóng và tài chính để triển khai toàn bộ.

Viện Đổi mới Vô tuyến là gì và có vai trò gì?

Đây là tổ chức được lập ngày 30/12/2025 tại Khu vực mới Hùng An, được hậu thuẫn bởi nhà nước, nhằm tối ưu sử dụng tần số và thúc đẩy phát triển ngành internet vệ tinh theo mô hình điều phối tập trung.

Những đề xuất chòm sao lớn nhất trong hồ sơ là gì?

Hai đề xuất lớn nhất là CTC-1 và CTC-2, mỗi chòm sao gồm 96.714 vệ tinh và đều do Viện Đổi mới Vô tuyến nộp.

Những doanh nghiệp nào khác cũng xin phép triển khai vệ tinh?

Các đề xuất nhỏ hơn gồm CHINAMOBILE-L1 của China Mobile (2.520 vệ tinh), SAILSPACE-1 của Yuanxin Satellite (1.296 vệ tinh) và TIANQI-3G của Guodian Gaoke (1.132 vệ tinh).