Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ lao dốc sau khi Bộ Tư pháp mở điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell, làm dấy lên lo ngại về tính độc lập của Fed trước cuộc họp chính sách ngày 28/01.
Diễn biến này khiến nhà đầu tư giảm khẩu vị rủi ro, đẩy nhu cầu trú ẩn lên cao và làm biến động lan sang thị trường tiền điện tử, đặc biệt qua dòng tiền vào/ra các Bitcoin ETF và Ethereum ETF cùng nhóm Crypto ETF khác.
- Chứng khoán Mỹ chịu áp lực khi căng thẳng giữa Nhà Trắng và Fed leo thang, tác động trực tiếp tới tâm lý rủi ro.
- Vàng và bạc lập đỉnh do nhu cầu trú ẩn tăng mạnh, trong khi thước đo biến động VIX nhích lên.
- Dòng tiền Crypto ETF phân hóa: Bitcoin ETF và Ethereum ETF bị rút ròng, còn Solana ETF và XRP ETF hút ròng.
Điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed làm giảm khẩu vị rủi ro của thị trường
Thị trường chuyển sang trạng thái “risk-off” khi xuất hiện cuộc điều tra hình sự liên quan đến Chủ tịch Fed, làm dấy lên lo ngại Fed có thể chịu áp lực chính trị trước cuộc họp chính sách ngày 28/01.
Hợp đồng tương lai giảm mạnh trong phiên đầu tuần sau thông tin Bộ Tư pháp mở cuộc điều tra nhắm vào Jerome Powell. Diễn biến này được nhìn nhận như một yếu tố có thể làm suy yếu tính độc lập của Fed, đúng thời điểm nhà đầu tư chờ đợi tín hiệu lãi suất tại cuộc họp ngày 28/01.
Phản ứng ban đầu thể hiện qua việc nhà giao dịch nhanh chóng cắt giảm rủi ro trên thị trường cổ phiếu. Căng thẳng leo thang giữa Tổng thống Donald Trump và Powell trở thành tâm điểm, bởi lãi suất và định hướng chính sách tiền tệ tác động trực tiếp đến định giá tài sản rủi ro, bao gồm cả tiền điện tử.
Dow, S&P 500 và Nasdaq-100 đồng loạt giảm trong giao dịch hợp đồng tương lai
Dow futures giảm 199 điểm, S&P 500 futures giảm 0,5% và Nasdaq-100 futures giảm 0,7% khi nhà đầu tư tăng phòng thủ trước rủi ro chính sách.
Các mức giảm này xuất hiện ngay trong phiên sáng thứ Hai, phản ánh phản ứng nhanh của thị trường phái sinh trước thông tin điều tra. Việc bán ra diễn ra đồng thời ở nhiều chỉ số cho thấy đây không phải biến động cục bộ, mà là sự dịch chuyển tâm lý chung, ưu tiên bảo toàn vốn và giảm đòn bẩy.
Trong bối cảnh nhạy cảm với lãi suất, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chính sách tiền tệ bị can thiệp đều có thể làm tăng “premium” rủi ro. Điều này thường kéo theo việc tái định giá kỳ vọng lợi suất, làm thị trường cổ phiếu và crypto nhạy hơn với tin vĩ mô.
Jerome Powell công khai phản ứng, nhấn mạnh nguy cơ Fed bị chi phối bởi chính trị
Powell cho rằng mối đe dọa xuất phát từ việc không làm theo “ưu tiên của Tổng thống”, và cảnh báo chính sách tiền tệ có thể bị điều hướng bởi áp lực hoặc đe dọa chính trị.
Đây là lần hiếm hoi Powell phản công công khai sau thời gian dài giữ im lặng. Trọng tâm thông điệp không chỉ là cá nhân, mà là việc Fed có tiếp tục đặt lãi suất dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế hay không.
“Vấn đề nằm ở chỗ Fed có thể tiếp tục thiết lập lãi suất dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế hay thay vào đó, chính sách tiền tệ sẽ bị điều khiển bởi áp lực chính trị hoặc sự đe dọa.”
– Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ
Cuộc họp Fed ngày 28/01 có thể trở thành tâm điểm tranh cãi về cắt giảm lãi suất
Với khoảng 6 tháng còn lại trong nhiệm kỳ, Powell xem đây là cuộc chiến về sự tồn tại của thể chế, trong khi thị trường kỳ vọng Fed tiếp tục tạm dừng cắt giảm lãi suất vào ngày 28/01.
Khi kỳ vọng “tạm dừng cắt giảm” đối mặt với áp lực chính trị gia tăng, rủi ro truyền thông và rủi ro chính sách có thể khiến biến động giá tài sản tăng. Nhà đầu tư thường phản ứng bằng cách giảm vị thế rủi ro, tăng nắm giữ tiền mặt ngắn hạn hoặc chuyển sang tài sản trú ẩn.
Trong crypto, bối cảnh lãi suất và thông điệp của Fed đặc biệt quan trọng vì tác động tới thanh khoản hệ thống. Khi triển vọng lãi suất trở nên khó dự đoán do yếu tố ngoài kinh tế, biến động ngắn hạn của Bitcoin và altcoin có thể tăng, nhất là quanh các mốc họp chính sách.
Vàng và bạc lập đỉnh khi nhu cầu trú ẩn tăng vọt
Vàng vượt 4.600 USD/oz và bạc vượt 84 USD/oz, đều lập kỷ lục mới khi nhà đầu tư tìm nơi trú ẩn trước lo ngại bất ổn chính sách.
Đà tăng mạnh của kim loại quý phản ánh nhu cầu phòng thủ lan rộng, thường xuất hiện khi thị trường đánh giá rủi ro thể chế hoặc rủi ro định hướng chính sách tăng cao. Trong những giai đoạn như vậy, dòng tiền có xu hướng ưu tiên tài sản phòng hộ hơn là tài sản tăng trưởng.
Việc vàng và bạc cùng lập đỉnh cũng cho thấy phản ứng không chỉ mang tính kỹ thuật, mà là sự tái định vị danh mục theo hướng giảm biến động tổng thể. Điều này có thể tạo hiệu ứng lan tỏa sang các lớp tài sản khác, bao gồm tiền điện tử, khi nhà đầu tư giảm đòn bẩy và thu hẹp khẩu vị rủi ro.
VIX tăng cho thấy nhà đầu tư mua thêm bảo hiểm rủi ro giảm
Chỉ số biến động Cboe (VIX) nhích lên, phản ánh nhu cầu tăng phòng hộ downside khi thông tin điều tra được công bố.
VIX cao hơn thường đồng nghĩa thị trường quyền chọn định giá biến động tương lai lớn hơn. Khi đó, chi phí phòng hộ tăng và nhà đầu tư có xu hướng tái cân bằng về các tài sản ít rủi ro hơn, khiến các nhịp giảm có thể lan rộng nếu tin tức tiếp tục bất lợi.
Trong môi trường VIX đi lên, tài sản rủi ro như cổ phiếu tăng trưởng và tiền điện tử thường nhạy cảm hơn với dòng tin vĩ mô. Nhà giao dịch cũng hay giảm vị thế, làm thanh khoản mỏng hơn và khiến biến động giá nội ngày dễ bị khuếch đại.
Tuần trước vẫn rất mạnh dù thị trường rung lắc đầu tuần
Dù phiên đầu tuần biến động, tuần trước S&P 500 và Dow đã đóng cửa ở mức kỷ lục, với S&P 500 tăng 1%, Dow tăng 2,3% và Nasdaq Composite tăng 1,9%.
Các mức tăng này cho thấy thị trường bước vào tuần mới với nền tảng tâm lý tích cực, nhưng tin tức về căng thẳng Fed–chính trị đã nhanh chóng đảo chiều sang thận trọng. Trong thực tế giao dịch, những tuần tăng mạnh thường khiến nhà đầu tư nhạy cảm hơn với tin tiêu cực vì động lực chốt lời đã sẵn có.
Sự tương phản giữa xu hướng tuần trước và cú sốc tin tức đầu tuần nhấn mạnh rủi ro “headline risk”. Với các tài sản có beta cao như tiền điện tử, nền tảng vĩ mô thay đổi đột ngột có thể làm dòng vốn xoay trục nhanh hơn.
Dòng tiền Crypto ETF phân hóa: Bitcoin ETF và Ethereum ETF bị rút ròng
Từ 05/01 đến 09/01, Bitcoin spot ETFs bị rút ròng 681 triệu USD và Ethereum ETFs bị rút ròng 68,57 triệu USD, cho thấy tâm lý thận trọng ở nhóm dẫn dắt.
Dòng vốn rút ròng ở Bitcoin ETF và Ethereum ETF thường được theo dõi như chỉ báo về nhu cầu từ kênh đầu tư truyền thống. Khi xuất hiện rủi ro vĩ mô, nhà đầu tư có thể giảm tiếp xúc với tài sản biến động cao, đặc biệt là các sản phẩm giao dịch thuận tiện như ETF.
Tuy vậy, cần phân biệt giữa biến động dòng tiền ngắn hạn và xu hướng dài hạn. Một giai đoạn rút ròng có thể đến từ tái cân bằng danh mục, chốt lời, hoặc tăng nhu cầu tiền mặt để phòng vệ biến động, nhất là khi thị trường cùng lúc ghi nhận VIX tăng và dòng trú ẩn vào kim loại quý.
Solana ETF và XRP ETF hút ròng dù bối cảnh rủi ro tăng
Trong cùng giai đoạn, Solana ETFs ghi nhận vào ròng 41,08 triệu USD và XRP ETFs vào ròng 38,07 triệu USD, trái ngược với xu hướng rút ròng ở Bitcoin ETF và Ethereum ETF.
Sự phân hóa này cho thấy dòng tiền crypto không hoàn toàn “đồng pha”, mà có thể đang dịch chuyển theo chiến lược lựa chọn tài sản. Một số nhà đầu tư có thể tăng tiếp xúc với các Crypto ETF gắn với altcoin khi đánh giá rủi ro/tiềm năng ngắn hạn hấp dẫn hơn, hoặc khi họ tìm kiếm đa dạng hóa ngoài Bitcoin và Ethereum.
Mặt khác, quy mô dòng tiền giữa các nhóm ETF có thể phản ánh khác biệt về cấu trúc nhà đầu tư, tính thanh khoản, và mức độ nhạy cảm với tin vĩ mô. Trong giai đoạn bất ổn chính sách, việc theo dõi dòng tiền theo từng Crypto ETF giúp nhận diện nơi thị trường đang “đặt cược” hoặc đang phòng thủ.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao tin điều tra liên quan Chủ tịch Fed lại tác động mạnh tới thị trường?
Vì nó làm dấy lên lo ngại Fed mất tính độc lập, khiến kỳ vọng lãi suất và định hướng chính sách trở nên khó đoán. Khi rủi ro chính sách tăng, nhà đầu tư thường giảm tài sản rủi ro và tăng phòng hộ.
Vàng và bạc tăng kỷ lục nói lên điều gì?
Điều đó phản ánh nhu cầu trú ẩn tăng mạnh trước lo ngại bất ổn chính sách. Khi dòng tiền ưu tiên phòng thủ, kim loại quý thường được mua vào, đồng thời các tài sản rủi ro có thể chịu áp lực.
Dòng tiền Bitcoin ETF và Ethereum ETF bị rút ròng có ý nghĩa gì?
Rút ròng cho thấy nhà đầu tư qua kênh ETF đang giảm tiếp xúc ngắn hạn với Bitcoin và Ethereum trong giai đoạn bất định. Tuy nhiên, đây là dữ liệu theo giai đoạn và cần theo dõi thêm để xác nhận xu hướng.
Tại sao Solana ETF và XRP ETF vẫn vào ròng?
Điều này cho thấy dòng tiền crypto đang phân hóa theo tài sản, có thể do chiến lược đa dạng hóa hoặc kỳ vọng ngắn hạn khác nhau. Sự phân hóa cũng có thể đến từ cấu trúc nhà đầu tư và thanh khoản từng sản phẩm.