Làn sóng đặt cược “đúng thời điểm” ngay trước biến cố liên quan Nicolás Maduro đã châm ngòi tranh cãi gay gắt nhất về giao dịch nội gián trên các thị trường dự đoán, khi nhiều lệnh lớn xuất hiện chỉ vài giây trước diễn biến ngoài đời thực.
Sự việc khiến các nhà lập pháp đặt câu hỏi: làm sao trader có thể xuống tiền quy mô lớn ngay sát thời điểm tin xảy ra nếu không có quyền truy cập thông tin mật, trong bối cảnh thị trường dự đoán bùng nổ và vận hành ngày càng giống tài chính truyền thống.
- Các lệnh cược lớn xuất hiện sát thời điểm tin nóng làm dấy tranh luận về giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán.
- CFTC giám sát tại Mỹ nhưng cách tiếp cận còn nhẹ, trong khi quy tắc chống nội gián trên prediction market vẫn “mỏng”.
- Nhờ giao dịch ghi trên blockchain, Polymarket tạo dữ liệu công khai để công cụ như Insider Finder tự động phát hiện lệnh bất thường.
Các lệnh cược “ăn khớp” sự kiện khiến thị trường dự đoán bị soi về nội gián
Các cược được đặt ngay trước khi diễn biến ngoài đời thực xảy ra đã khiến giới làm luật nghi ngờ việc dùng thông tin không công bố để giao dịch hợp đồng dự đoán.
Nhiều nhà lập pháp bắt đầu truy vấn cơ chế giám sát khi trader có thể đặt cược khối lượng lớn chỉ vài giây trước các sự kiện thực tế. Trên thị trường chứng khoán, hành vi tương tự thường dẫn tới điều tra và cáo buộc hình sự nếu chứng minh được sử dụng thông tin nội bộ.
Trong thị trường dự đoán, các hợp đồng bám theo sự kiện chính trị, kinh tế hoặc chính sách có thể phản ứng trước khi báo chí đưa tin. Điều này tạo ra vùng xám: đó là “tín hiệu thị trường” hay là dấu vết của thông tin mật bị rò rỉ.
Insider Finder theo dõi Polymarket và gắn cờ lệnh bất thường trước khi tin bùng nổ
Insider Finder là công cụ được Tre Upshaw tích hợp trong terminal Polysights để quét Polymarket, phát hiện các giao dịch lớn, khác thường liên quan hợp đồng dự đoán và gắn cờ nghi vấn.
Tre Upshaw từng giao dịch meme coin trước đây và hiện phát triển công cụ theo dõi nhằm nhận diện các “cú đặt cược” có dấu hiệu bất thường. Phần mềm được mô tả là có thể gắn cờ hàng chục động thái đáng ngờ mỗi ngày, và các điểm nóng thường xuất hiện trước khi tiêu đề báo chí lan rộng.
Điểm khác biệt nằm ở dữ liệu. Khi hoạt động giao dịch gắn với blockchain, dấu vết lệnh được lưu công khai và không biến mất, cho phép bên thứ ba phân tích mà không cần xin quyền truy cập. Điều này làm tăng khả năng quan sát hành vi, dù không tự động chứng minh có nội gián.
Khoảng trống quy định khiến trader tận dụng trước khi cơ quan quản lý kịp “khóa”
Khác với cổ phiếu và trái phiếu, thị trường dự đoán vẫn thiếu các quy tắc rõ ràng về việc sử dụng thông tin không công bố, tạo điều kiện cho hành vi bị xem là “nội gián” trong tài chính truyền thống.
Cách tiếp cận của Tre Upshaw được mô tả là tương tự những gì cơ quan quản lý làm ở thị trường chứng khoán và trái phiếu, nơi giao dịch bằng thông tin chưa công bố là bất hợp pháp. Tuy nhiên, trong prediction trading, khung quy tắc còn mỏng và cách diễn giải chưa thống nhất.
Tại Mỹ, các nền tảng này thuộc phạm vi giám sát của Commodity Futures Trading Commission (CFTC). Bài toán trong thực tế là cơ quan này bị cho là vẫn giữ cách tiếp cận nhẹ tay, ít phát tín hiệu cứng rắn về giao dịch nội gián và chưa có “làn sóng” thực thi nổi bật.
Tranh luận: insider giúp “tín hiệu” tốt hơn hay làm trò chơi mất công bằng
Người ủng hộ cho rằng sự tham gia của người “biết sớm” giúp thị trường dự đoán định giá nhanh và chính xác hơn, trong khi bên phản đối coi đó là làm méo mó sân chơi.
Lập luận ủng hộ thường dựa trên cơ chế: người có thông tin sớm chấp nhận rủi ro bằng tiền thật, từ đó kéo giá về hướng phản ánh sự thật nhanh hơn. Trong các hợp đồng liên quan Venezuela, hợp đồng được ghi nhận là đã dịch chuyển trước khi tin tức được phổ biến rộng rãi, khiến nhiều trader quan sát và phản ứng theo.
Ở chiều ngược lại, khi lợi thế thông tin không đồng đều, thị trường có thể trở thành nơi “thu hoạch” từ người dùng không có quyền truy cập tương tự. Đây là lý do tranh luận về nội gián trên prediction market bùng lên mạnh hơn khi các lệnh thắng lớn xuất hiện sát thời điểm sự kiện.
Dự luật nhắm vào quan chức liên bang giao dịch hợp đồng dự đoán gắn với chính sách
Một đề xuất tại Hạ viện Mỹ muốn chặn quan chức liên bang giao dịch hợp đồng dự đoán liên quan chính sách nếu họ nắm hoặc có thể tiếp cận thông tin mật.
Sức ép chính trị vẫn tăng. Dân biểu Ritchie Torres (New York) đã thúc đẩy một dự luật nhằm hạn chế việc các quan chức liên bang tham gia giao dịch các hợp đồng dự đoán gắn với chính sách trong trường hợp họ đang giữ, hoặc có thể tiếp cận, thông tin mật. Dự luật được cho là nhanh chóng có thêm các đồng bảo trợ.
Nếu được thông qua, hướng đi này sẽ tập trung vào xung đột lợi ích và thông tin đặc quyền trong khu vực công, thay vì cố gắng định nghĩa lại toàn bộ khái niệm “insider trading” cho thị trường dự đoán vốn còn nhiều vùng xám.
Crypto rails của Polymarket tạo minh bạch on-chain, còn Kalshi ít công khai hơn
Polymarket ghi giao dịch lên blockchain, giúp dữ liệu minh bạch để bên ngoài phân tích, trong khi Kalshi không công khai đầy đủ dữ liệu cấp tài khoản.
Polymarket nổi bật vì vận hành trên “đường ray” crypto: mỗi giao dịch được ghi lên blockchain công khai. Chính đặc tính này cho phép các công cụ như Insider Finder theo dõi luồng tiền và các lệnh lớn mà không cần xin phép, vì dữ liệu mở và tồn tại lâu dài.
Trong khi đó, Kalshi được mô tả là vận hành theo cách khác, không chạy hoàn toàn trên blockchain và không hiển thị công khai hồ sơ giao dịch ở cấp độ tài khoản.
Một phát ngôn viên Kalshi được đưa tin rằng nền tảng xác minh danh tính người dùng, gắn cờ hành vi rủi ro và gửi mọi giao dịch tới CFTC.
“Lý do điều đó thực sự không được phép là vì nó làm cho trò chơi trở nên không công bằng.”
– Tarek Mansour, CEO Kalshi, chia sẻ trên podcast
Polymarket nằm trong vùng xám pháp lý và không kiểm tra danh tính vì hạn chế theo địa lý
Do hoạt động chính đặt ngoài Mỹ và người dùng cư trú tại Mỹ bị cấm, Polymarket được mô tả là không thực hiện kiểm tra danh tính, khiến “kẽ hở” về giám sát vẫn tồn tại.
Nền tảng này được mô tả là vẫn ở trạng thái “xám” về pháp lý ngay cả sau khi nhận nguồn vốn bất ngờ từ Intercontinental Exchange. Vì sàn vận hành chính đặt ngoài Mỹ và cư dân Mỹ vẫn bị cấm, Polymarket không tiến hành kiểm tra danh tính theo cách các nền tảng tuân thủ tại Mỹ thường làm.
Kết quả là tranh luận về thực thi tiếp tục kéo dài: dòng tiền dự đoán vẫn luân chuyển, trong khi câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó—khi nào “tín hiệu thị trường” trở thành dấu hiệu của giao dịch dựa trên thông tin không công bố.
Những câu hỏi thường gặp
Giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán là gì?
Đó là việc giao dịch hợp đồng dự đoán dựa trên thông tin quan trọng chưa được công bố rộng rãi. Trên thị trường truyền thống, hành vi này thường bị cấm; còn với prediction market, quy tắc và thực thi có thể chưa rõ ràng tùy khu vực.
Insider Finder làm gì với dữ liệu Polymarket?
Insider Finder được mô tả là quét Polymarket để tìm các giao dịch lớn hoặc bất thường gắn với hợp đồng dự đoán, sau đó gắn cờ những động thái đáng ngờ. Công cụ này tận dụng dữ liệu công khai do giao dịch được ghi trên blockchain.
Vì sao Polymarket dễ bị soi hơn Kalshi?
Vì Polymarket chạy trên crypto rails nên giao dịch được ghi công khai trên blockchain, tạo điều kiện cho bên thứ ba phân tích. Kalshi không công khai đầy đủ dữ liệu cấp tài khoản theo cách tương tự, nên mức độ quan sát từ bên ngoài có thể thấp hơn.
CFTC có cấm insider trading trên prediction market không?
Nội dung được nêu cho thấy CFTC giám sát các nền tảng này tại Mỹ nhưng chưa thể hiện một lập trường hoặc làn sóng thực thi mạnh về insider trading trong thị trường dự đoán, khiến tranh luận về khoảng trống quy định tiếp tục gia tăng.