Dự luật “Blockchain Regulatory Certainty Act” do Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis và Ron Wyden đề xuất nhằm làm rõ rằng lập trình viên crypto không nắm giữ tiền của người dùng sẽ không bị coi là ngân hàng hay đơn vị chuyển tiền.
Một số cách hiểu hiện nay có thể buộc nhà phát triển phần mềm tuân thủ quy định như tổ chức tài chính, dù họ chỉ viết mã nguồn. Dự luật mới hướng tới giảm rủi ro pháp lý bất ngờ, khuyến khích đổi mới và thiết lập ranh giới trách nhiệm rõ ràng trong hệ sinh thái tiền điện tử.
- Dự luật nhằm miễn phân loại “money transmitter” với nhà phát triển không kiểm soát tiền của người dùng.
- Mục tiêu là tạo rõ ràng pháp lý để thúc đẩy đổi mới và bảo vệ quyền riêng tư, tự do ngôn luận.
- BRCA được kỳ vọng tích hợp vào gói luật lớn hơn về cấu trúc thị trường tiền điện tử tại Mỹ.
Dự luật BRCA khẳng định “không giữ tiền thì không bị coi là đơn vị chuyển tiền”
BRCA nêu rõ: nếu nhà phát triển không bao giờ xử lý tiền của người khác, họ không nên bị xếp vào nhóm “money transmitter”.
Trọng tâm của dự luật là phân biệt giữa người “viết mã” và doanh nghiệp “chuyển hoặc quản lý tiền thay người khác” như ngân hàng hay công ty thanh toán. Điểm phân định này quan trọng vì các quy định cũ có thể tạo hiểu nhầm, khiến nhà phát triển lo ngại vô tình vi phạm luật do cách diễn giải không nhất quán.
Trong phần giải thích được nhắc đến, dự luật hướng tới trường hợp nhà phát triển chỉ tạo ra phần mềm vận hành hệ thống tiền điện tử, nhưng không nắm quyền kiểm soát tài sản của người dùng. Ví dụ, lập trình viên phát hành mã nguồn hoặc xây dựng công cụ tương tác có thể bị “đánh đồng” với đơn vị trung gian tài chính nếu thiếu tiêu chí tách bạch rõ ràng.
Văn bản cũng nhấn mạnh yếu tố “không xử lý tiền” như điều kiện then chốt. Tham chiếu được chia sẻ công khai trên X mô tả logic này một cách ngắn gọn: không trực tiếp cầm/luân chuyển tiền của người khác thì không phải đơn vị chuyển tiền.
Dự luật nhắm tới giảm rủi ro “quy định mù công nghệ” với nhà phát triển
Các thượng nghị sĩ cho rằng áp quy định kiểu ngân hàng lên người viết mã có thể phản tác dụng, làm suy yếu quyền riêng tư và tự do ngôn luận.
Theo nội dung công bố, Thượng nghị sĩ Ron Wyden cho rằng việc buộc lập trình viên tuân thủ các quy định như tổ chức chuyển tiền là “thiếu hiểu biết công nghệ”. Lập luận trung tâm là: khi nhà phát triển không kiểm soát tiền hoặc thông tin nhạy cảm của người dùng, việc áp khung quản lý như trung gian tài chính có thể tạo ra yêu cầu tuân thủ quá mức và kéo theo hệ quả xã hội ngoài mục tiêu quản lý.
Dự luật được định vị như một nỗ lực “làm rõ để đổi mới”, tức xác định ai thuộc phạm vi luật chuyển tiền và ai không thuộc, đồng thời vẫn hướng đến bảo vệ lợi ích tài chính của cá nhân. Đây cũng là điểm thường được nhắc đến trong các tranh luận về DeFi và phần mềm nguồn mở: trách nhiệm pháp lý nên gắn với quyền kiểm soát và vai trò trung gian, không chỉ dựa trên việc “có liên quan đến crypto”.
Tính lưỡng đảng hỗ trợ mục tiêu tạo rõ ràng cho hệ sinh thái tiền điện tử
BRCA được giới thiệu bởi một thượng nghị sĩ Cộng hòa và một thượng nghị sĩ Dân chủ, cho thấy đồng thuận rằng cần hướng dẫn rõ cho nhà phát triển.
Nội dung nhấn mạnh dự luật mang màu sắc lưỡng đảng, phản ánh việc các nhà lập pháp ở hai đảng cùng nhìn nhận: nhà phát triển phần mềm cần “rõ luật” để có thể phát triển và mở rộng công nghệ mà không đối mặt rủi ro tuân thủ khó dự đoán.
Một tuyên bố trên X từ một tổ chức vận động chính sách (được nhắc trong nội dung) kêu gọi đưa BRCA vào luật cấu trúc thị trường, đồng thời yêu cầu các lãnh đạo Quốc hội ủng hộ sự rõ ràng và cơ chế bảo vệ cho nhà phát triển đang xây dựng “tương lai tài chính”.
BRCA được xem là mảnh ghép trong gói luật lớn hơn về cấu trúc thị trường crypto tại Mỹ
BRCA không đứng một mình, mà được mô tả như điều khoản có thể tích hợp vào dự luật toàn diện hơn nhằm điều tiết thị trường tiền điện tử.
Theo nội dung, Thượng nghị sĩ Wyden và Lummis tham gia Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cơ quan chịu trách nhiệm xây dựng dự luật tổng thể bao quát nhiều mảng của thị trường crypto. Dự thảo cấp cao này được kỳ vọng bổ sung các nguyên tắc và phạm vi quản lý rõ ràng cho ngành.
Bối cảnh lập pháp được mô tả gồm các phiên điều trần và trao đổi giữa các ủy ban liên quan. Nội dung cho biết Ủy ban Ngân hàng Thượng viện chuẩn bị tổ chức điều trần về dự luật crypto lớn, trong khi phiên của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện được dời sang cuối tháng (không nêu ngày cụ thể).
Dự luật lớn đang tranh luận nhiều chủ đề: stablecoin, DeFi và xung đột lợi ích
Song song với BRCA, Quốc hội Mỹ đang xem xét nhiều vấn đề như stablecoin, DeFi và các rủi ro xung đột lợi ích liên quan hoạt động crypto.
Nội dung liệt kê các hướng tranh luận gồm: cách quản lý stablecoin (tiền điện tử được thiết kế để giữ giá ổn định), cách giám sát các hệ thống tài chính phi tập trung (DeFi) nơi người dùng có thể hoán đổi hoặc cho vay mà không cần ngân hàng truyền thống, và khả năng xung đột lợi ích liên quan đến các hoạt động tiền điện tử của Tổng thống Trump và gia đình.
Mục tiêu của dự luật tổng thể được mô tả là đặt ra “quy tắc dứt khoát” cho ngành, đồng thời cân bằng giữa đổi mới, an toàn và tính công bằng. Trong khung đó, BRCA đóng vai trò giới hạn việc áp quy định chuyển tiền lên đối tượng chỉ viết mã mà không vận hành dòng tiền người dùng.
Ranh giới trách nhiệm “ai quản lý tiền, ai xây hệ thống” là trọng tâm
BRCA nhắm đến việc xác định rõ trách nhiệm: người giữ và quản lý tiền khác với người chỉ xây công cụ giúp crypto vận hành.
Nội dung nhấn mạnh: nếu coi lập trình viên như ngân hàng có thể kìm hãm đổi mới, làm chậm việc đưa công cụ mới ra thị trường. Khi có tiêu chí minh bạch, nhà phát triển được bảo vệ tốt hơn, người dùng cũng hưởng lợi vì hệ sinh thái có thể phát triển trong khuôn khổ dự đoán được.
Tóm lại, dự luật tập trung vào câu hỏi nền tảng của quản lý crypto: chủ thể nào thực sự “truyền/giữ tiền thay người khác”, và chủ thể nào chỉ cung cấp phần mềm để người dùng tự quản tài sản. Việc làm rõ ranh giới này được kỳ vọng giảm áp lực tuân thủ sai đối tượng và tăng tính chắc chắn cho kinh tế số.
Những câu hỏi thường gặp
Blockchain Regulatory Certainty Act (BRCA) là gì?
BRCA là dự luật tại Mỹ nhằm làm rõ rằng nhà phát triển phần mềm tiền điện tử không kiểm soát hoặc xử lý tiền của người dùng sẽ không bị phân loại như “money transmitter” (đơn vị chuyển tiền) giống ngân hàng hay công ty thanh toán.
Ai sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ BRCA?
Các lập trình viên, đội ngũ phát triển và bên cung cấp phần mềm crypto chỉ viết mã hoặc phát hành công cụ kỹ thuật, nhưng không nắm giữ khóa, không kiểm soát và không quản lý tài sản của người dùng, sẽ giảm rủi ro bị áp quy định như tổ chức trung gian tài chính.
Vì sao BRCA được nói là thúc đẩy đổi mới?
Dự luật nhằm giảm sự mơ hồ của quy định, giúp nhà phát triển biết rõ phạm vi trách nhiệm pháp lý. Khi ranh giới “viết mã” và “quản lý tiền thay người khác” rõ ràng hơn, việc triển khai công cụ mới có thể bớt rủi ro bị xử lý do diễn giải luật không thống nhất.
BRCA có liên quan gì đến các cuộc tranh luận về stablecoin và DeFi?
BRCA được mô tả là một phần có thể tích hợp vào gói luật lớn hơn về cấu trúc thị trường crypto, nơi các nhà lập pháp đang tranh luận thêm về cách quản lý stablecoin, DeFi và các vấn đề quản trị khác. BRCA tập trung vào phạm vi áp dụng luật chuyển tiền đối với nhà phát triển phần mềm.