Sberbank cảnh báo các nhóm lừa đảo kim tự tháp ở Nga đang giả danh “nhà môi giới” để dụ nạn nhân đầu tư tiền điện tử và chứng khoán, gây thiệt hại trung bình tới 1 tỷ ruble cho mỗi mô hình.
Xu hướng này nổi bật khi mức quan tâm crypto tại Nga tăng và khung pháp lý đang được chuẩn bị. Kẻ gian tận dụng tâm lý muốn “lợi nhuận nhanh, chắc chắn”, đồng thời ngụy trang bằng thuật ngữ đầu tư, nền tảng giao dịch và các lời mời gọi giống dịch vụ môi giới hợp pháp.
- Lừa đảo kim tự tháp tại Nga chuyển sang giả danh môi giới để chào mời đầu tư crypto và chứng khoán.
- Sberbank ước tính thiệt hại trung bình mỗi mô hình khoảng 1 tỷ ruble; ngân hàng đã phát hiện 38 cấu trúc trong 1 năm.
- Crypto trở thành “mồi nhử” phổ biến trong bối cảnh Nga tăng cường quản lý hoạt động crypto và chuẩn bị khuôn khổ pháp lý mới.
Kẻ lừa đảo giả làm môi giới để chào mời cơ hội đầu tư tiền điện tử
Các mô hình kim tự tháp ở Nga đang ngụy trang thành dịch vụ môi giới, quảng bá “đầu tư sinh lời” vào tiền điện tử hoặc giao dịch chứng khoán để chiếm đoạt tiền của nạn nhân.
Theo ông Stanislav Kuznetsov, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Sberbank, các nhóm vận hành kiểu kim tự tháp đã thay đổi cách tiếp cận. Trước đây, họ thường thuyết phục người dân vay tiền, hứa thưởng và cam kết trả nợ thay.
Hiện tại, họ chuyển sang đóng vai “môi giới giả”, mời gọi tham gia các hoạt động được mô tả là giao dịch có lợi nhuận cao từ crypto hoặc chứng khoán. Cách trình bày này dễ tạo cảm giác hợp pháp vì giống ngôn ngữ của ngành đầu tư và các nền tảng giao dịch.
Thiệt hại do mỗi mô hình gây ra được Sberbank ước tính trung bình khoảng 1 tỷ ruble, tương đương gần 12,7 triệu USD theo quy đổi trong bài phỏng vấn. Con số này phản ánh mức độ rủi ro khi nạn nhân tin vào cam kết “lãi nhanh, chắc chắn” và chuyển tiền theo hướng dẫn của đối tượng.
“Giờ đây, họ ngụy trang thành các ‘môi giới giả’, chào mời tham gia giao dịch tiền điện tử hoặc chứng khoán được cho là có lợi nhuận. Chúng tôi tính toán rằng, trung bình mỗi kim tự tháp như vậy lừa người Nga khoảng 1 tỷ ruble.”
– Stanislav Kuznetsov, Phó Chủ tịch HĐQT Sberbank, phỏng vấn RIA Novosti
Sberbank cho biết đã phát hiện 38 cấu trúc lừa đảo trong 1 năm
Trong 12 tháng qua, bộ phận an ninh của Sberbank xác định 38 “cấu trúc” dạng kim tự tháp và phối hợp cơ quan thực thi pháp luật Nga để ngăn chặn hoạt động.
Thông tin này cho thấy mức độ phổ biến của các mạng lưới lừa đảo dạng tổ chức, không chỉ là các vụ việc đơn lẻ. Việc “đóng vai môi giới” giúp chúng mở rộng tệp nạn nhân nhờ quảng cáo, tư vấn 1-1 và các kịch bản chăm sóc giống mô hình bán hàng tài chính.
AI và thuật toán phân tích dữ liệu lớn được dùng để truy vết tội phạm tài chính
Sberbank nói họ sử dụng mô hình AI và thuật toán phức tạp để dự báo rủi ro và hỗ trợ điều tra, gồm phân tích khối lượng dữ liệu lớn nhằm tìm liên hệ giữa nghi phạm.
Ông Kuznetsov cho biết các giải pháp công nghệ giúp vừa “đi trước mối đe dọa”, vừa rút ngắn thời gian phá án. Trọng tâm là các thuật toán có khả năng xử lý dữ liệu quy mô rất lớn để nhận diện kết nối, vai trò của các đối tượng trong cấu trúc t अपराध, từ đó hỗ trợ cơ quan chức năng khoanh vùng và triệt phá.
Crypto trở thành chủ đề được lạm dụng khi Nga tiến gần hơn đến hợp thức hóa và quản lý
Cơ quan quản lý Nga ghi nhận số lượng lớn thực thể có dấu hiệu hoạt động trái phép, trong đó nhiều đơn vị quảng bá lợi nhuận “nhanh và đảm bảo” từ đầu tư tiền điện tử và tài sản số.
Nga từng trải qua nhiều đợt kim tự tháp tài chính, từ MMM thập niên 1990 đến các mô hình tập trung vào crypto trong giai đoạn gần đây. Trong bối cảnh đó, việc crypto tiếp tục bị dùng làm “mồi” phản ánh tâm lý FOMO và khó kiểm chứng của người dùng mới.
Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) cho biết trong nửa đầu năm 2025, họ phát hiện hơn 4.000 thực thể có dấu hiệu hoạt động trái phép trên thị trường tài chính. Trong số này, hơn 1.000 thực thể (khoảng một phần tư) chào mời “lợi nhuận nhanh và được đảm bảo” từ đầu tư tiền điện tử và các tài sản số khác.
Đầu tháng 12, một đại diện của Phòng Công dân Nga nêu cáo buộc rằng khoảng hai phần ba số tiền chiếm đoạt từ người dân cuối cùng được “rửa” thông qua việc chuyển đổi sang tiền điện tử. Nội dung này nhấn mạnh vì sao crypto thường xuất hiện trong các kịch bản che giấu dòng tiền.
Không chỉ crypto, “ruble kỹ thuật số” cũng bị lợi dụng trong nhiều kịch bản lừa đảo
Các đối tượng lừa đảo được cho là đã khai thác chủ đề ruble kỹ thuật số trong nhiều mô hình, dù chương trình dự kiến triển khai toàn diện vào mùa thu năm 2026.
Chiêu thức thường gặp là mạo danh dự án, chương trình thử nghiệm, hoặc cơ hội “đăng ký sớm” để nhận ưu đãi, nhằm thúc đẩy nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân. Với các sản phẩm đang trong giai đoạn chuẩn bị, khoảng trống thông tin càng dễ bị lợi dụng để dựng câu chuyện thuyết phục.
Nga chuẩn bị khung quản lý crypto và nhắc đến việc công nhận Bitcoin như “tài sản tiền tệ”
Các cơ quan Nga đang chuẩn bị quy định toàn diện cho hoạt động crypto, gồm đầu tư và giao dịch; Ngân hàng Trung ương Nga cũng công bố trích đoạn концепт đề cập việc coi Bitcoin là “tài sản tiền tệ”.
Trong năm qua, quan tâm đối với tiền điện tử tại Nga gia tăng, đồng thời nhà quản lý tài chính có dấu hiệu mềm mỏng hơn với tài sản số phi tập trung. Theo nội dung bài viết, các cơ quan nhà nước đang hướng đến việc điều chỉnh toàn diện hoạt động và giao dịch crypto trong nửa đầu năm nay.
Cuối tháng trước, Ngân hàng Trung ương Nga đã công bố trích đoạn từ концепт quản lý mới, trong đó đề cập việc công nhận Bitcoin và các tài sản tương tự là “tài sản tiền tệ”. Cùng thời gian, Chủ tịch Ủy ban Thị trường Tài chính của quốc hội Nga, ông Anatoly Aksakov, cho biết các nhà lập pháp đã soạn dự thảo luật để quản lý thị trường tốt hơn và mở rộng quyền tiếp cận của nhà đầu tư hợp pháp.
Những câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu nào cho thấy “môi giới crypto” có thể là mô hình kim tự tháp?
Các dấu hiệu nổi bật gồm hứa “lợi nhuận nhanh và chắc chắn”, thúc ép nạp tiền sớm, giải thích mơ hồ về cơ chế tạo lợi nhuận, và yêu cầu chuyển tiền theo hướng dẫn cá nhân thay vì quy trình minh bạch. Nhiều mô hình còn ngụy trang bằng ngôn ngữ đầu tư chuyên nghiệp để tạo cảm giác hợp pháp.
Sberbank ước tính thiệt hại trung bình mỗi mô hình lừa đảo là bao nhiêu?
Sberbank cho biết thiệt hại do mỗi mô hình kiểu này gây ra đạt khoảng 1 tỷ ruble, tương đương gần 12,7 triệu USD theo quy đổi được nêu trong bài phỏng vấn.
Trong 1 năm, Sberbank đã phát hiện bao nhiêu cấu trúc lừa đảo dạng này?
Ngân hàng cho biết bộ phận an ninh đã xác định 38 cấu trúc và phối hợp cơ quan thực thi pháp luật Nga để ngăn chặn hoạt động trong giai đoạn 1 năm.
Ngân hàng Trung ương Nga đã phát hiện bao nhiêu thực thể có dấu hiệu hoạt động trái phép trong nửa đầu năm 2025?
CBR thông báo phát hiện hơn 4.000 thực thể có dấu hiệu hoạt động trái phép trong nửa đầu năm 2025, trong đó hơn 1.000 thực thể chào mời lợi nhuận “nhanh và được đảm bảo” từ đầu tư tiền điện tử và tài sản số.