Một thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Anh cho rằng “chuyển hướng thương mại” do căng thẳng thuế quan toàn cầu có thể đang giúp giảm áp lực lạm phát tại Anh, qua đó có thể rút ngắn lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh Mỹ tăng thuế với hàng xuất khẩu từ Trung Quốc, một phần hàng hóa được chuyển sang các thị trường khác như Anh và EU. Diễn biến này có thể kéo chi phí nhập khẩu xuống và lan tỏa sang giá tiêu dùng, khiến xu hướng lạm phát của Anh hạ nhiệt.
- BoE cho rằng “chuyển hướng thương mại” có thể làm giảm áp lực giá tại Anh.
- Lạm phát Anh được nêu ở mức 3,2% và kỳ vọng về 2% vào giữa năm 2026.
- Xuất khẩu của Trung Quốc sang Anh và EU tăng, trong khi sang Mỹ giảm mạnh do thuế quan.
Chuyển hướng thương mại có thể làm hạ lạm phát tại Anh
“Chuyển hướng thương mại” là việc hàng hóa không vào được Mỹ chuyển sang Anh và các nền kinh tế khác, qua đó có thể hạ chi phí nhập khẩu và giảm đà tăng giá tiêu dùng tại Anh.
Tại Singapore, ông Alan Taylor (thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Anh) nhấn mạnh hiện tượng hàng hóa được định tuyến lại khỏi Mỹ sang các thị trường khác. Theo ông, tác động dễ thấy nhất đến Anh là chi phí nhập khẩu giảm, từ đó “truyền dẫn” sang chỉ số giá tiêu dùng.
Ông mô tả đây là “chuyển hướng thương mại” thay vì “phá hủy thương mại”, tức thương mại không biến mất mà chỉ đổi tuyến. Điểm then chốt là hàng xuất khẩu của Trung Quốc khi bị hạn chế vào Mỹ có thể tìm đầu ra tại các thị trường như Anh và EU, khiến cạnh tranh giá gia tăng.
Lạm phát Anh được nhắc ở mức 3,2% và mục tiêu 2% vào giữa năm 2026
Taylor cho biết lạm phát Anh đang ở mức 3,2% và được dự báo giảm về 2% vào giữa năm 2026, phù hợp mục tiêu lạm phát của BoE.
Theo phần chia sẻ về các báo cáo lạm phát gần đây, mức 2% được nêu là “mức thấp kỷ lục” vào giữa năm 2026 và được kỳ vọng duy trì, khi tăng lương diễn ra chậm hơn. Con số 2% cũng chính là mục tiêu lạm phát mà ngân hàng trung ương theo đuổi.
Nếu chi phí hàng nhập khẩu giảm nhờ chuyển hướng thương mại, BoE có thể có thêm dư địa để cân nhắc nới lỏng chính sách tiền tệ sớm hơn so với kịch bản áp lực giá duy trì cao.
Trung Quốc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sau khi Mỹ tăng thuế
Trung Quốc đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu khỏi Mỹ, khiến hàng hóa chảy nhiều hơn sang Anh và EU, qua đó có thể tạo sức ép giảm giá tại các thị trường này.
Trong bài phát biểu tại Singapore ngày 14/01, Taylor đề cập việc Trung Quốc chuyển hướng xuất khẩu do các mức thuế cao từ Mỹ. Ông cũng liên hệ điều này với triển vọng nền tảng lạm phát tại Anh đang hạ, tạo thêm hy vọng cho tăng trưởng kinh tế.
Ông Taylor cho rằng diễn biến này có thể khiến lạm phát tại Anh giảm “mạnh” xuống thấp hơn dự kiến. Ông cũng dẫn số liệu thương mại của Trung Quốc cho thấy xuất khẩu sang Anh tăng 7,8% so với năm 2024.
Cùng giai đoạn, xuất khẩu của Trung Quốc sang EU tăng 8,4%, trong khi lượng hàng sang Mỹ giảm khoảng 20%. Các nhà phân tích được dẫn lại cho biết giá trị xuất khẩu tăng thêm sang EU và Anh là 50 tỷ USD, bù được gần 50% mức sụt giảm ở Mỹ, nơi tổn thất được nêu là 104 tỷ USD.
Giảm giá hàng xuất khẩu của Trung Quốc và phản ứng chính sách tại châu Âu
Trung Quốc được cho là đã hạ giá hàng bán ra ở một số thị trường mới để tăng sức hấp dẫn, trong khi EU áp thuế với một số mặt hàng như xe điện; Anh chọn cách tiếp cận mềm hơn.
Cơ quan Hải quan Trung Quốc được nhắc đến với nhận định Trung Quốc, quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, đang mở rộng năng lực sản xuất và cung ứng sang các thị trường mới. Để làm “đề nghị xuất khẩu” hấp dẫn hơn, Trung Quốc đã giảm đáng kể giá bán hàng hóa trong vài tháng gần đây.
Về phản ứng, EU quyết định áp thuế riêng với xe điện nhập khẩu và đạt thỏa thuận với Trung Quốc nhằm bảo vệ ngành nội địa. Trái lại, Anh được mô tả là có cách tiếp cận mềm hơn trong chính sách thương mại.
Ví dụ từ thị trường Anh: BYD tăng doanh số mạnh
Môi trường thương mại “mềm” hơn tại Anh được cho là tạo điều kiện cho hãng xe Trung Quốc như BYD mở rộng thị phần, phản ánh xu hướng hàng hóa chuyển hướng vào Anh.
Một tuyên bố từ Hiệp hội các Nhà sản xuất và Thương nhân Ô tô (SMMT) được nêu là đã công nhận Anh xây dựng môi trường thương mại phù hợp với Trung Quốc. Trong ví dụ được đưa ra, thương hiệu BYD đạt mức tăng doanh số khoảng 466% trong năm 2025, qua đó trở thành thương hiệu xe được đăng ký nhiều thứ sáu tại Anh.
BoE ước tính tác động giảm lạm phát 0,2 điểm phần trăm trong 2026–2027
Các quan chức BoE ước tính đa dạng hóa thương mại có thể làm lạm phát giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm trong 2026 và 2027, và Taylor cho rằng dự báo này vẫn còn thận trọng.
Theo nội dung được nêu, tác động của chuyển hướng thương mại được đánh giá là một yếu tố “đầy hứa hẹn” để kéo lạm phát xuống. Taylor bình luận dự báo 0,2 điểm phần trăm là khá bảo thủ, nhưng nhấn mạnh hiệu ứng thực tế có thể đáng kể.
Taylor cho rằng làn sóng bảo hộ hiện nay khác thập niên 1930
Taylor nhận định bảo hộ thương mại hiện tại khác thập niên 1930 vì chủ yếu tập trung vào Mỹ và phần lớn tuyến thương mại khác chưa chịu thuế cao hơn.
Ông được xem là một trong những thành viên “ôn hòa” nhất trong Ủy ban ấn định lãi suất của BoE và tin rằng thuế quan của Mỹ sẽ góp phần giảm áp lực giá tại Anh. Ông nói đang chứng kiến chuyển hướng thương mại đáng kể sang Anh và EU, với tác động rõ hơn ở một số ngành do phản ứng chính sách trước nhập khẩu tăng.
Theo ông, “hầu hết các tuyến thương mại” vẫn không bị tăng thuế, nên bối cảnh hiện tại không giống thập niên 1930 khi các chính sách gây hại làm suy yếu hệ thống thương mại toàn cầu. Từ đó, ông kỳ vọng nhiều quốc gia sẽ quan tâm hơn đến thương mại, giảm nguy cơ suy giảm mạnh thương mại thế giới.
“Các mặt hàng không còn vào được Mỹ từ Trung Quốc có thể chảy sang nơi khác, và dữ liệu hiện tại cho thấy điều này đang bắt đầu xảy ra.”
– Alan Taylor, thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ Ngân hàng Trung ương Anh, phát biểu tại Singapore
Những câu hỏi thường gặp
“Chuyển hướng thương mại” là gì và vì sao có thể làm giảm lạm phát ở Anh?
Đó là hiện tượng hàng hóa đổi thị trường tiêu thụ do rào cản thuế quan, ví dụ rời Mỹ sang Anh/EU. Khi nguồn cung nhập khẩu tăng và cạnh tranh giá mạnh hơn, chi phí nhập khẩu có thể giảm và truyền dẫn sang giá bán lẻ, giúp hạ áp lực lạm phát.
Lạm phát Anh hiện ở mức nào và BoE hướng tới mục tiêu bao nhiêu?
Nội dung nêu lạm phát Anh đang ở mức 3,2%. BoE đặt mục tiêu lạm phát 2%, và mức này được kỳ vọng đạt vào giữa năm 2026 rồi duy trì, khi tăng lương chậm lại.
Xuất khẩu của Trung Quốc sang Anh và EU thay đổi ra sao?
Số liệu được nêu cho thấy xuất khẩu của Trung Quốc sang Anh tăng 7,8% so với năm 2024 và sang EU tăng 8,4%. Trong khi đó, lượng hàng sang Mỹ giảm khoảng 20% do tác động thuế quan.
BoE ước tính chuyển hướng thương mại có thể giảm lạm phát bao nhiêu?
Các quan chức BoE được dẫn lại ước tính đa dạng hóa thương mại có thể làm lạm phát giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm trong các năm 2026 và 2027; Taylor cho rằng dự báo này khá thận trọng.
Vì sao Taylor cho rằng bối cảnh hiện nay không giống thập niên 1930?
Ông lập luận làn sóng bảo hộ hiện nay chủ yếu tập trung vào Mỹ, và phần lớn tuyến thương mại khác chưa chịu tăng thuế. Do đó, ông cho rằng thương mại toàn cầu khó rơi vào kịch bản suy giảm sâu như giai đoạn thập niên 1930.
Xem bài đăng liên quan về triển vọng tăng trưởng kinh tế Anh