Vitalik Buterin cho biết năm 2026 sẽ là cột mốc Ethereum “giành lại” tự chủ người dùng, phi tập trung và quyền riêng tư sau một thập kỷ thụt lùi vì các đánh đổi thiết kế để phục vụ phổ cập.
Tuyên bố này nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm từ niềm tin vào trung gian sang cơ chế “không cần tin cậy”, với các nâng cấp hướng đến tự chạy node, tự xác minh dữ liệu, tăng quyền riêng tư và nâng nền tảng bảo mật dài hạn.
- Ethereum đặt mục tiêu phục hồi self-sovereignty, phi tập trung và quyền riêng tư, coi 2026 là năm “lấy lại những gì đã mất”.
- Ưu tiên hạ tầng giúp người dùng tự chạy node và tự xác minh chuỗi bằng ZK-EVM/BAL, giảm phụ thuộc vào RPC và máy chủ.
- Đẩy mạnh ví social recovery, timelock và mật mã kháng lượng tử để tăng an toàn dài hạn và khả năng chống kiểm duyệt.
Ethereum xem năm 2026 là bước ngoặt để khôi phục tự chủ và “trustlessness”
Vitalik Buterin nói Ethereum sẽ tập trung đảo ngược sự thụt lùi về tự chủ, phi tập trung và quyền riêng tư, đồng thời ưu tiên các thiết kế giúp người dùng giảm phụ thuộc vào bên thứ ba.
Trong một bài đăng trên X, Vitalik cho rằng các đánh đổi thiết kế nhằm hướng đến việc được chấp nhận rộng rãi đã làm xói mòn dần quyền tự chủ của người dùng và tính “không cần tin cậy” theo thời gian. Trọng tâm mới là đưa Ethereum quay về các nguyên tắc cốt lõi: người dùng có thể tự kiểm chứng, tự vận hành và không phải đặt mặc định niềm tin vào trung gian.
Vitalik cũng lưu ý các mục tiêu này sẽ không hoàn tất ngay trong một bản phát hành hay một lần hard fork. Thay vào đó, tiến trình mang tính tích lũy qua nhiều giai đoạn nâng cấp, từng bước định hình Ethereum thành một hệ sinh thái xứng đáng với vai trò lớn hơn trong bức tranh blockchain.
Ethereum ưu tiên tự chạy node và tự xác minh dữ liệu bằng ZK-EVM và BAL
Kế hoạch nhấn mạnh việc giúp người dùng chạy node cục bộ và xác minh chuỗi độc lập nhờ ZK-EVM và BAL, qua đó giảm nhu cầu phải tin vào dữ liệu do bên khác cung cấp.
Vitalik cho biết các nhà phát triển đã lặng lẽ chuẩn bị nền tảng cho các cải tiến cần thiết trong vài năm gần đây. Ông từng đề cập ZK-EVM đã tiến tới trạng thái alpha, đạt các mốc chuẩn ở mức có thể hướng đến triển khai thực tế, và chuyển trọng tâm sang an ninh.
Trong bài đăng mới nhất, ông mô tả ưu tiên sắp tới là cấu hình cho phép người dùng tự vận hành node và tự xác minh chain dựa trên ZK-EVM và BAL. Đồng thời, ông nhấn mạnh người dùng nên rời bỏ thói quen “mặc định tin RPC”, chuyển sang chủ động xác thực dữ liệu mà RPC trả về.
Nội dung liên quan được Vitalik chia sẻ tại đây: bài đăng của Vitalik trên X.
Ví social recovery và timelock được xem là mảnh ghép để giảm rủi ro mất tài sản
Ethereum muốn cải thiện trải nghiệm người dùng bằng ví social recovery và cơ chế timelock, nhằm giảm nguy cơ “mất tất cả” khi thất lạc seed phrase.
Vitalik ủng hộ ví social recovery ít nhất từ năm 2021. Hướng đi này được nói là bắt đầu định hình trong thời gian gần đây với EIP-7702 thuộc nâng cấp Pectra, trong đó tập trung vào cải thiện khả năng sử dụng ví và mô hình tài khoản.
Cùng lúc, ông ngày càng nhấn mạnh quyền riêng tư ở cả cấp người dùng lẫn cấp giao thức, với kỳ vọng thiết kế tập trung vào privacy cho phép người dùng gửi thanh toán riêng tư dễ như giao dịch tiêu chuẩn. Theo các cập nhật được mô tả, Ethereum Foundation cũng đẩy mạnh chương trình privacy, tái tập trung đội ngũ nội bộ và khởi tạo phát triển framework ví Kohaku.
Khả năng truy cập dapp không phụ thuộc máy chủ được đặt làm mục tiêu
Vitalik muốn người dùng truy cập dapp mà không cần dựa vào các máy chủ có thể ngừng hoạt động hoặc bị xâm nhập, giảm điểm lỗi tập trung trong trải nghiệm Web3.
Theo định hướng được nêu, việc phụ thuộc vào máy chủ và các endpoint tập trung tạo ra rủi ro gián đoạn, kiểm duyệt hoặc bị thao túng dữ liệu. Vì vậy, ưu tiên tự xác minh và hạ tầng “client-first” được xem là cách tăng độ bền vận hành cho dapp trong điều kiện bất lợi.
Các sáng kiến được nhắc đến cùng mạch nội dung gồm ERC-4337 và FOCIL, được kỳ vọng hỗ trợ tăng khả năng chống kiểm duyệt và nâng độ vững của hệ thống trước các kịch bản bị gây áp lực ở tầng hạ tầng.
Mật mã kháng lượng tử được Vitalik coi là yêu cầu cấp bách cho an ninh dài hạn
Vitalik nhấn mạnh Ethereum cần triển khai mật mã kháng lượng tử sớm, thay vì trì hoãn chỉ để tối ưu hiệu năng, nhằm đảm bảo an toàn lâu dài cho giao thức.
Ông đặt mục tiêu Ethereum phải vượt qua “walkaway test”, tức người dùng vẫn có thể tin vào tính an toàn và tối giản niềm tin khi rời bỏ các bên trung gian. Trong danh mục mục tiêu hạ tầng, ông liệt kê: đạt “quantum security” đầy đủ nhanh chóng; xây hệ thống có khả năng mở rộng cho ZK-EVM và PeerDAS; duy trì mô hình state bền vững; triển khai account abstraction đầy đủ; thiết kế cơ chế định giá gas chống DoS; tạo mô hình PoS phi tập trung bền vững; và phương thức xây block chống kiểm duyệt.
“Có thể nói rằng ‘giao thức Ethereum, như hiện tại, là an toàn về mặt mật mã trong một trăm năm’ là điều chúng ta nên nỗ lực đạt được càng sớm càng tốt.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, bài đăng trên mạng xã hội
Những câu hỏi thường gặp
Vitalik Buterin nói gì về định hướng Ethereum năm 2026?
Ông cho rằng 2026 là năm Ethereum chủ động “lấy lại” tự chủ người dùng, tính phi tập trung và quyền riêng tư, khắc phục sự thụt lùi do các đánh đổi thiết kế theo hướng phổ cập.
Vì sao Ethereum muốn giảm phụ thuộc vào RPC?
Vì mô hình “mặc định tin RPC” khiến người dùng nhận dữ liệu qua trung gian; Ethereum muốn chuyển sang hướng người dùng tự xác minh dữ liệu và trạng thái chuỗi để tăng trustlessness.
Ví social recovery và timelock giúp gì cho người dùng?
Chúng hướng đến giảm rủi ro mất tài sản khi mất seed phrase, bằng cơ chế khôi phục xã hội và các giới hạn thời gian giúp tăng an toàn trong quản trị và khôi phục ví.
Mật mã kháng lượng tử quan trọng với Ethereum như thế nào?
Vitalik coi đây là điều cấp bách cho an ninh dài hạn, nhằm tránh kịch bản các tiến bộ điện toán lượng tử làm suy yếu các giả định mật mã hiện tại của giao thức.