Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK) đang chuẩn bị triển khai giai đoạn 2 thử nghiệm CBDC, tập trung kiểm tra việc chi trả một phần trợ cấp chính phủ bằng tiền kỹ thuật số để hạn chế lạm dụng và giảm chi phí quản trị.
Động thái này diễn ra khi tranh luận về khuôn khổ giám sát stablecoin neo theo won còn bế tắc giữa các cơ quan quản lý, trong khi phản ứng của người dân đối với CBDC vẫn gay gắt vì lo ngại bị giám sát tài chính.
- BoK đẩy nhanh giai đoạn 2 thử nghiệm CBDC, trọng tâm là chi trả trợ cấp chính phủ bằng tiền kỹ thuật số.
- Giai đoạn 1 từng bị chỉ trích vì ít tính ứng dụng và tạo gánh nặng chi phí cho các ngân hàng tham gia.
- Hàn Quốc có thể theo đuổi song song CBDC và stablecoin, trong bối cảnh tranh luận về cơ chế cấp phép và giám sát stablecoin vẫn kéo dài.
BoK tăng tốc giai đoạn 2 thử nghiệm CBDC để chi trả trợ cấp
BoK được cho là đang gửi văn bản đến các ngân hàng lớn để chuẩn bị giai đoạn 2 thử nghiệm CBDC, với hướng thử phân phối một phần trợ cấp chính phủ bằng tiền điện tử do ngân hàng trung ương phát hành.
Theo reports, BoK tăng tốc nối lại thử nghiệm CBDC trong lúc thảo luận dự luật stablecoin neo theo won bị trì hoãn. Nguồn tin địa phương ngày 21/12 cho biết BoK đã gửi tài liệu chính thức cho các ngân hàng lớn về vòng thử nghiệm thứ hai.
Một quan chức BoK cho biết các chi tiết như phương thức triển khai và lịch trình vẫn đang được bàn thảo. Điều này cho thấy giai đoạn 2 chưa chốt cấu hình vận hành, mà đang ở bước thông báo và tái khởi động công tác chuẩn bị với hệ thống ngân hàng.
Chi trả trợ cấp bằng CBDC nhằm hạn chế lạm dụng và giảm chi phí hành chính
Ở giai đoạn 2, BoK cân nhắc dùng CBDC để phân phối trợ cấp, nhằm kiểm soát mục đích sử dụng và giảm chi phí quản lý phát sinh trong quá trình chi trả.
Trong thiết kế được cân nhắc, việc “lập trình” dòng tiền trợ cấp bằng CBDC có thể giúp giới hạn phạm vi tiêu dùng theo chính sách, từ đó giảm rủi ro sử dụng sai mục đích. Đồng thời, số hóa quy trình có thể cắt giảm khối lượng thủ tục, đối soát, và chi phí hành chính liên quan đến triển khai trợ cấp.
Tuy nhiên, nội dung nêu trên mới dừng ở mức định hướng thử nghiệm. BoK chưa công bố quy mô trợ cấp áp dụng, tiêu chí người nhận, hay cơ chế kiểm soát quyền riêng tư trong kịch bản chi trả bằng CBDC.
Giai đoạn 1 thử nghiệm CBDC từng bị chỉ trích vì ít tính ứng dụng và tốn kém
Giai đoạn 1 thử nghiệm CBDC với 7 ngân hàng kéo dài 3 tháng rồi tạm dừng, sau khi vấp phản ứng vì tính thực tiễn hạn chế và đặt gánh nặng tài chính lên các ngân hàng tham gia.
Thử nghiệm trước đó bị đánh giá chưa mang lại hiệu ích rõ ràng trong đời sống, trong khi yêu cầu tích hợp hệ thống và vận hành thử tạo chi phí đáng kể cho các ngân hàng. Nội dung gốc cho biết gánh nặng này “lên tới hàng tỷ won”, nhưng không nêu con số cụ thể.
Việc tái khởi động giai đoạn 2 vì vậy có thể được hiểu là BoK muốn kiểm tra một trường hợp sử dụng cụ thể hơn (chi trả trợ cấp) để giải quyết phê bình về “tính ứng dụng”, đồng thời đánh giá lại các chi phí triển khai ở quy mô thực tế.
Chính phủ và ngành ngân hàng chủ động nối lại chuẩn bị theo văn bản chính thức
Ý tưởng hồi sinh thử nghiệm được nêu từ cuối tháng 8 trong cuộc gặp giữa Thống đốc BoK và Bộ trưởng Tài chính, và các ngân hàng cho biết phải tái chuẩn bị khi nhận văn bản chính thức.
Nội dung cho biết cuối tháng 8, Thống đốc BoK Rhee Chang-yong và Bộ trưởng Tài chính Koo Yun-cheol đã thảo luận việc dùng CBDC để chi trả trợ cấp nhằm xử lý các vấn đề. Đến khi văn bản chính thức được gửi đi, ngành ngân hàng nhìn nhận việc chuẩn bị lại là không thể tránh.
Một đại diện trong ngành ngân hàng được dẫn lời: “Với văn bản chính thức, chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc khởi động lại công tác chuẩn bị.”
CBDC và stablecoin có thể cùng tồn tại theo lập luận của BoK
BoK cho rằng stablecoin và CBDC có vai trò khác nhau nên có thể cùng tồn tại, và việc triển khai thử nghiệm CBDC không trực tiếp liên quan đến chậm trễ của dự luật stablecoin neo won.
Một quan chức BoK nói stablecoin và CBDC “có các vai trò và mục đích khác nhau, vì vậy có thể cùng tồn tại”. Đồng thời, BoK nhấn mạnh họ đang thực hiện các thủ tục theo kế hoạch đã định, và không gắn trực tiếp với việc trì hoãn thảo luận dự luật stablecoin định danh theo won.
Lập luận “cùng tồn tại” hàm ý Hàn Quốc có thể theo đuổi hai hướng: khuôn khổ pháp lý cho stablecoin do khu vực tư nhân phát hành và hạ tầng CBDC do ngân hàng trung ương thiết kế, tùy mục tiêu chính sách (thanh toán, trợ cấp, ổn định tài chính).
Phản ứng của người dân vẫn mạnh vì lo ngại CBDC phục vụ giám sát
Dù BoK nhấn mạnh hiệu quả tài khóa, nhiều công dân Hàn Quốc vẫn phản đối CBDC vì lo ngại công cụ này có thể dẫn đến giám sát quá mức và kiểm soát tài chính cá nhân.
Nội dung cho biết phản ứng cộng đồng “rất lớn”, trong đó các kiến nghị trực tuyến lan truyền các lo ngại rằng CBDC có thể tạo điều kiện cho việc theo dõi giao dịch và mở rộng quyền kiểm soát của chính phủ đối với tài chính cá nhân.
Điểm mấu chốt của tranh luận thường nằm ở: dữ liệu giao dịch được lưu ở đâu, ai có quyền truy cập, cơ chế ẩn danh/giả danh, điều kiện chia sẻ dữ liệu với cơ quan thực thi pháp luật, và cách ngăn lạm dụng quyền lực. Bài viết gốc không nêu chi tiết thiết kế quyền riêng tư cho thử nghiệm giai đoạn 2.
Tranh luận giám sát stablecoin neo won làm chậm khung pháp lý
Việc khởi động giai đoạn 2 thử nghiệm CBDC diễn ra trong bối cảnh khung pháp lý cho stablecoin neo theo won bị chậm do bất đồng giữa Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC) và BoK về chủ thể phát hành và cơ chế giám sát.
Nội dung cho biết quá trình “thể chế hóa” stablecoin neo won bị trì hoãn vì FSC và BoK chưa thống nhất về khung phát hành và quản lý. Lực lượng đặc nhiệm Tài sản số của Đảng Dân chủ Hàn Quốc từng yêu cầu FSC nộp đề xuất chính phủ trước ngày 11/12, nhưng FSC được cho là chỉ nộp bản phác thảo.
Bản dự thảo “Key Contents of the Framework Act on Digital Assets” nêu FSC đề xuất cách chỉ định stablecoin quan trọng dựa trên số người dùng và khối lượng phát hành, và việc chỉ định này “lẽ ra” phải tham vấn BoK.
Vì vậy, dự thảo được diễn giải là mới phản ánh một phần quan ngại của BoK. Bản dự thảo cuối cùng tiếp tục bị chậm do chưa điều phối được các vấn đề then chốt như điều kiện phát hành bởi liên danh tập trung vào ngân hàng và yêu cầu đồng thuận nhất trí của cơ quan đồng thuận chính sách.
Những câu hỏi thường gặp
Giai đoạn 2 thử nghiệm CBDC của Hàn Quốc tập trung vào nội dung gì?
Trọng tâm là kiểm tra việc phân phối một phần trợ cấp chính phủ bằng CBDC, nhằm giảm lạm dụng trợ cấp và cắt giảm chi phí quản lý, hành chính trong quá trình chi trả.
Vì sao giai đoạn 1 thử nghiệm CBDC bị tạm dừng?
Giai đoạn 1 kéo dài 3 tháng với 7 ngân hàng rồi bị tạm dừng sau phản ứng tiêu cực, do tính ứng dụng thực tế bị đánh giá hạn chế và chi phí triển khai tạo gánh nặng tài chính cho các ngân hàng tham gia.
BoK nói gì về việc CBDC và stablecoin cùng tồn tại?
BoK cho rằng stablecoin và CBDC có vai trò, mục đích khác nhau nên có thể cùng tồn tại, và các thủ tục thử nghiệm CBDC đang được triển khai theo kế hoạch riêng, không trực tiếp gắn với việc chậm dự luật stablecoin neo won.
Vì sao dự luật stablecoin neo won bị trì hoãn?
Việc thể chế hóa stablecoin neo won bị chậm do FSC và BoK chưa thống nhất về chủ thể phát hành và khung giám sát. Dự thảo cũng bị đánh giá mới phản ánh một phần quan ngại của BoK và còn vướng các điều kiện phát hành, cơ chế đồng thuận chính sách.