Doanh nghiệp đang vay vốn kỷ lục để xây dựng hệ thống AI và mở rộng sang thị trường tín dụng tư nhân, qua đó đẩy giao dịch trái phiếu doanh nghiệp lên mức chưa từng có.
Khối lượng giao dịch tăng mạnh phản ánh nhu cầu tài trợ cho trung tâm dữ liệu AI, sự bùng nổ của private credit và sự phát triển của giao dịch điện tử. Các ngân hàng đầu tư và nhà tạo lập thị trường cho rằng xu hướng này còn có thể kéo dài sang năm 2026.
- Giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp bình quân đạt 50 tỷ USD/ngày, lập kỷ lục mới.
- Vốn vay cho dự án AI và private credit tạo thêm cơ hội giao dịch thứ cấp và nhu cầu phòng hộ.
- Giao dịch điện tử mở rộng, nhưng giao dịch truyền thống vẫn quan trọng với trái phiếu kém thanh khoản.
Giao dịch trái phiếu doanh nghiệp lập kỷ lục do nhu cầu vốn cho AI
Giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua bán bình quân mỗi ngày đã tăng lên mức kỷ lục khi các công ty vay nhiều hơn để tài trợ cho hạ tầng AI và các thương vụ tín dụng, kéo theo nhu cầu giao dịch và phòng hộ gia tăng.
Năm ngoái, thị trường ghi nhận bình quân 50 tỷ USD giá trị trái phiếu doanh nghiệp đổi chủ mỗi ngày. Con số này do Crisil Coalition Greenwich tổng hợp và được nêu trong báo cáo theo dõi thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Mức này cao hơn bình quân 46 tỷ USD/ngày của năm 2024 và thiết lập kỷ lục mới.
Động lực quan trọng đến từ làn sóng gọi vốn cho các dự án AI quy mô lớn. Trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện và phần cứng phục vụ AI cần lượng vốn đầu tư đáng kể, khiến các công ty gia tăng phát hành và vay nợ. Các tổ chức trên Phố Wall như Morgan Stanley và JPMorgan Chase dự báo doanh số phát hành trái phiếu doanh nghiệp xếp hạng cao có thể đạt mức kỷ lục trong năm nay.
Tín dụng tư nhân bùng nổ làm tăng nhu cầu thanh khoản và giao dịch thứ cấp
Khi nhiều khoản vay được thực hiện trong private credit, nhà đầu tư cần thêm lựa chọn thoát vị thế, từ đó tạo thêm lý do để giao dịch gia tăng và thị trường thứ cấp sôi động hơn.
Một phần đáng kể hoạt động đi vay diễn ra ở thị trường tư nhân, nơi các thương vụ lớn có thể tạo ra “hàng hóa giao dịch” mới cho khu vực private credit. Năm ngoái, có thông tin Meta Platforms và Blue Owl Capital vay khoảng 27 tỷ USD nợ chất lượng cao để xây dựng một trung tâm dữ liệu tại vùng nông thôn Louisiana. Các thương vụ tương tự thường thúc đẩy nhu cầu hình thành thị trường thứ cấp để nhà đầu tư tái cân đối hoặc hiện thực hóa lợi nhuận.
“Tôi xem đây là cơ hội lớn nhất đơn lẻ khi bước vào năm 2026. Mỗi lần một thị trường mới được tạo ra, thường có độ trễ trước khi thị trường thứ cấp khởi động. Thực tế là đây là thời điểm phù hợp để điều đó xảy ra.”
– Rehan Latif, phụ trách giao dịch tín dụng toàn cầu, Morgan Stanley
Trái phiếu kỳ hạn dài phục vụ AI làm biến động giá mạnh hơn khi lãi suất đổi chiều
Trái phiếu có thời gian hoàn vốn dài, thường được phát hành để tài trợ dự án AI và hạ tầng tiện ích, có độ nhạy lãi suất cao hơn nên tạo ra nhiều cơ hội giao dịch khi lãi suất biến động.
Các công ty công nghệ và doanh nghiệp tiện ích thường phát hành trái phiếu kỳ hạn dài hơn để phù hợp dòng tiền đầu tư dài hạn cho dự án liên quan AI. Theo lãnh đạo mảng giao dịch tín dụng tại Citadel Securities, nhóm trái phiếu dài hạn này có xu hướng làm gia tăng hoạt động mua bán.
Vì trái phiếu kỳ hạn dài thường biến động giá mạnh hơn khi lãi suất thay đổi, các quỹ phòng hộ và nhà giao dịch chủ động có thể tận dụng dao động thị trường để tìm kiếm lợi nhuận. Tính “nhạy cảm với lãi suất” cao hơn cũng khiến nhu cầu quản trị rủi ro danh mục trở nên quan trọng hơn.
Lo ngại bong bóng AI thúc đẩy phòng hộ bằng CDS và làm thị trường sôi động hơn
Nỗi lo tập trung rủi ro vào công nghệ và tiện ích, cùng quan ngại bong bóng AI, đang khiến nhà đầu tư tăng mua bảo hiểm tín dụng qua CDS, qua đó tăng khối lượng giao dịch.
Nhà đầu tư buộc phải theo dõi sát danh mục để tránh phân bổ quá lớn vào một số nhóm ngành đang dẫn dắt chủ đề AI. Khi lo ngại về khả năng định giá quá nóng xuất hiện, nhu cầu mua bảo vệ rủi ro tín dụng thông qua credit default swaps (CDS) có xu hướng tăng. Các nhà tạo lập thị trường cho biết điều này bổ sung thêm một lớp hoạt động giao dịch, không chỉ ở trái phiếu cơ sở mà còn ở các công cụ phái sinh tín dụng.
Giao dịch theo danh mục, ETF trái phiếu và thực thi bằng máy tính đang giảm chi phí giao dịch
Các công cụ như portfolio trading, ETF trái phiếu và hệ thống thực thi điện tử giúp thị trường giao dịch nhanh hơn, chênh lệch mua-bán hẹp hơn và chi phí giao dịch giảm so với trước.
Khối lượng giao dịch trái phiếu đã tăng nhiều năm, một phần nhờ các phương pháp mới như portfolio trading, cho phép mua hoặc bán cả rổ trái phiếu trong một lệnh. Thị trường cũng “mượn” nhiều kỹ thuật từ giao dịch cổ phiếu, bao gồm hệ thống thực thi dựa trên máy tính và chiến lược giao dịch tốc độ cao.
Sự phát triển của ETF trái phiếu doanh nghiệp góp phần gom thanh khoản và cung cấp công cụ tiếp cận thị trường rộng hơn. Khi thanh khoản cải thiện, chênh lệch giá mua và bán thường thu hẹp, giúp trái phiếu dễ giao dịch hơn trong nhiều điều kiện thị trường.
Nhà đầu tư cũng chuyển sang chiến lược rộng hơn, sử dụng nhiều công cụ tài chính thay vì chỉ đặt cược vào từng công ty. Alex Finston, đồng phụ trách giao dịch tín dụng tại Mỹ của Goldman Sachs, cho biết các thay đổi này đã giúp giảm chi phí giao dịch trái phiếu doanh nghiệp xuống tới hai phần ba trong những năm gần đây.
“Khả năng mở rộng để khách hàng của chúng tôi tiếp cận thanh khoản chưa bao giờ tốt như hiện tại và tôi kỳ vọng điều đó sẽ tiếp tục tăng theo thời gian.”
– Alex Finston, phụ trách giao dịch tín dụng tại Mỹ, Goldman Sachs
Giao dịch tự động tăng nhanh nhưng giao dịch qua điện thoại vẫn cần thiết
Dù giao dịch điện tử mở rộng, mô hình truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng với trái phiếu ít giao dịch và trong việc duy trì quan hệ để tiếp cận phân bổ phát hành mới và nghiên cứu thị trường.
Grant Nachman, nhà sáng lập và điều hành Shorecliff Asset Management, cho rằng hệ thống giao dịch bằng máy tính có giới hạn, đặc biệt với các trái phiếu kém thanh khoản hoặc ít được giao dịch. Ngoài ra, các công ty đầu tư có thể mất lợi thế nếu chuyển quá nhiều hoạt động khỏi các mối quan hệ giao dịch truyền thống.
“Có lẽ sẽ có một ‘trần’ cho mức độ giao dịch điện tử. Việc được phân bổ trái phiếu trong các thương vụ phát hành mới là quan trọng. Nghiên cứu thị trường, thu thập insight và duy trì quan hệ kinh doanh lâu dài cũng vậy. Sẽ hữu ích nếu là đối tác có tiếng nói và phù hợp để nhận được một phần trong đó.”
– Grant Nachman, sáng lập & điều hành, Shorecliff Asset Management
Dù giao dịch diễn ra theo cách nào, hoạt động trong năm 2025 được đánh giá là sôi động trên nhiều tài sản, bao gồm trái phiếu, crypto và cổ phiếu AI. Các thị trường liên quan như credit ETF và phái sinh tín dụng cũng chứng kiến khối lượng tăng.
“Chúng tôi kỳ vọng hoạt động giao dịch sẽ tăng lên trong năm 2026.”
– Sam Berberian, phụ trách giao dịch tín dụng, Citadel Securities
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao giao dịch trái phiếu doanh nghiệp tăng lên mức kỷ lục?
Vì doanh nghiệp vay và phát hành trái phiếu nhiều hơn để tài trợ dự án AI, đồng thời thị trường tín dụng tư nhân mở rộng tạo thêm nhu cầu thanh khoản và giao dịch thứ cấp. Các công cụ giao dịch điện tử và portfolio trading cũng làm thị trường dễ giao dịch hơn.
Bình quân mỗi ngày có bao nhiêu giá trị trái phiếu doanh nghiệp được giao dịch?
Bình quân năm ngoái là 50 tỷ USD/ngày, theo dữ liệu do Crisil Coalition Greenwich theo dõi. Mức này cao hơn bình quân 46 tỷ USD/ngày của năm 2024.
Tại sao trái phiếu kỳ hạn dài liên quan AI lại làm tăng hoạt động giao dịch?
Trái phiếu kỳ hạn dài thường biến động giá mạnh hơn khi lãi suất thay đổi, nên tạo nhiều cơ hội giao dịch cho quỹ phòng hộ và nhà giao dịch chủ động. Chúng cũng thúc đẩy nhu cầu quản trị rủi ro danh mục trong giai đoạn lãi suất biến động.
Giao dịch tự động có thay thế hoàn toàn giao dịch truyền thống không?
Chưa. Giao dịch điện tử tăng nhanh nhưng vẫn có giới hạn, nhất là với trái phiếu ít thanh khoản. Quan hệ giao dịch truyền thống còn quan trọng để tiếp cận phân bổ phát hành mới, nghiên cứu thị trường và chia sẻ thông tin.