Năm qua, tội phạm đã đánh cắp ít nhất 14 tỷ USD từ nạn nhân toàn cầu bằng các vụ lừa đảo liên quan tiền điện tử, theo Chainalysis, đánh dấu năm tồi tệ nhất từng ghi nhận cho loại tội phạm này.
Mức thiệt hại không chỉ tăng về tổng số tiền, mà còn tăng mạnh theo từng nạn nhân, trong bối cảnh kẻ lừa đảo tận dụng AI để tạo deepfake và vận hành các chiến dịch tinh vi hơn, khiến việc nhận diện bẫy lừa trực tuyến ngày càng khó.
- Tổng thiệt hại từ lừa đảo tiền điện tử đạt ít nhất 14 tỷ USD, mức cao nhất từng được thống kê.
- AI giúp kẻ gian kiếm nhiều tiền hơn mỗi chiến dịch và mỗi ngày so với thủ thuật truyền thống.
- Cơ quan thực thi pháp luật tăng cường phối hợp quốc tế, nhưng AI cũng làm gian lận khó phát hiện hơn.
Thiệt hại từ lừa đảo tiền điện tử tăng kỷ lục
Chainalysis ước tính kẻ gian đã lấy ít nhất 14 tỷ USD từ nạn nhân toàn cầu trong năm qua, vượt mức 12 tỷ USD của năm 2024.
Chuỗi số liệu cho thấy đà tăng đáng lo ngại về quy mô tài chính của tội phạm trong crypto. Con số 14 tỷ USD được mô tả là năm tồi tệ nhất từng ghi nhận đối với loại tội phạm này.
Điều đáng chú ý là mức thiệt hại trung bình theo nạn nhân tăng nhanh hơn tổng thiệt hại. Năm ngoái, trung bình mỗi người mất 782 USD; năm nay tăng 253% lên 2.764 USD/người. Điều này gợi ý các chiến dịch lừa đảo đang nhắm mục tiêu hiệu quả hơn, hoặc thuyết phục nạn nhân chuyển số tiền lớn hơn.
Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo tổng kết cuối kỳ có thể còn cao hơn. Theo mô hình thống kê của họ, khi các nhà điều tra phát hiện thêm ví số giả trong các tháng tiếp theo, số liệu cuối năm thường tăng thêm khoảng 24%.
AI đang khuếch đại lợi nhuận của tội phạm crypto
Các nhóm lừa đảo áp dụng AI được cho là kiếm nhiều tiền hơn rõ rệt, cả theo từng chiến dịch lẫn thu nhập hằng ngày, so với cách làm truyền thống.
Theo nghiên cứu từ Chainalysis, những kẻ lừa đảo ứng dụng AI đang tạo ra hơn 3,2 triệu USD cho mỗi “phi vụ”, trong khi nhóm dùng kỹ thuật truyền thống chỉ khoảng 719.000 USD/phi vụ. Đây là chênh lệch lớn về hiệu suất kiếm tiền trên mỗi chiến dịch.
Chênh lệch cũng thể hiện ở nhịp tạo doanh thu hằng ngày. Nhóm có năng lực AI đạt trung bình 4.838 USD/ngày, cao hơn hơn 10 lần so với 518 USD/ngày của các “doanh nghiệp” không dùng AI.
Deepfake thúc đẩy các chiêu “tình cảm” và “vỗ béo rồi thịt”
Deepfake giọng nói và video giúp kẻ gian tạo niềm tin nhanh hơn, rút ngắn thời gian ra quyết định của nạn nhân và tăng số giao dịch lừa đảo hoàn tất.
Tháng 7/2025, J.P. Morgan công bố một báo cáo cho thấy tội phạm đang dùng deepfake trong các trò lừa tình cảm và các mô hình đầu tư giả dạng thường được gọi là “pig butchering”. Những nội dung giả mạo đủ thuyết phục khiến nạn nhân khó nhận ra mình đang bị thao túng, từ đó tạo điều kiện để kẻ gian thực hiện nhiều giao dịch hơn và nhanh hơn.
Vụ giả danh hỗ trợ khách hàng: đánh cắp 16 triệu USD từ người dùng Coinbase
Một cáo buộc tại Brooklyn cho thấy kẻ lừa đảo có thể tận dụng dữ liệu nội bộ để giả danh nhân viên hỗ trợ và dụ nạn nhân chuyển tiền vào ví do chúng kiểm soát.
Tháng 12/2025, công tố viên Brooklyn truy tố Ronald Spektor (23 tuổi) với cáo buộc đánh cắp 16 triệu USD từ người dùng Coinbase. Hồ sơ cho thấy vụ việc liên quan đến khoản “khuyến khích” bị cáo buộc 250.000 USD trả cho một cựu nhân viên hỗ trợ khách hàng của Coinbase để lộ thông tin về 70.000 khách hàng.
Dựa trên dữ liệu nội bộ, kẻ gian mạo danh “nhân viên hỗ trợ”, cảnh báo tài khoản nạn nhân “gặp nguy hiểm”, rồi hướng dẫn chuyển tiền vào các “ví an toàn” nhưng thực chất do chúng kiểm soát. Đây là mô-típ lừa đảo điển hình dựa trên áp lực tâm lý và quyền uy giả mạo.
Cảnh sát tăng cường phối hợp, nhưng cuộc đua với AI ngày càng khó
Các cơ quan thực thi pháp luật đang mở rộng năng lực điều tra số và hợp tác quốc tế để xác định mạng lưới phạm tội và thu giữ tài sản bất hợp pháp.
Will Lyne, lãnh đạo đơn vị tội phạm mạng của Metropolitan Police, cho biết tội phạm có tổ chức đang hoạt động với “tốc độ và quy mô” chưa từng thấy, nhưng nhấn mạnh hợp tác quốc tế bắt đầu mang lại hiệu quả.
“Thông qua năng lực chuyên môn và việc sử dụng hiệu quả tình báo số, chúng tôi đang ở vị thế mạnh hơn nhiều để xác định các mạng lưới tội phạm, thu giữ tài sản bất hợp pháp và phá vỡ hoạt động gây hại cho cộng đồng.”
– Will Lyne, lãnh đạo đơn vị tội phạm mạng Metropolitan Police
Tuy vậy, dữ liệu năm 2025 cho thấy thách thức vẫn gia tăng. Khi AI trở thành công cụ phổ biến cho gian lận, việc phân biệt giữa dịch vụ trực tuyến hợp pháp và các cái bẫy tội phạm tinh vi trở nên khó hơn, làm tăng rủi ro cho người dùng tiền điện tử.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao thiệt hại do lừa đảo tiền điện tử tăng mạnh?
Vì tội phạm đang vận hành chiến dịch quy mô lớn hơn và hiệu quả hơn, đặc biệt nhờ AI, deepfake và các kịch bản thao túng tâm lý khiến nạn nhân chuyển nhiều tiền hơn và nhanh hơn.
AI giúp kẻ lừa đảo kiếm nhiều tiền hơn như thế nào?
Theo Chainalysis, nhóm dùng AI tạo doanh thu hơn 3,2 triệu USD mỗi chiến dịch so với khoảng 719.000 USD của cách truyền thống; thu nhập trung bình hằng ngày cũng cao hơn nhiều (4.838 USD so với 518 USD).
“Pig butchering” trong crypto là gì?
Đây là kiểu lừa đảo “vỗ béo rồi thịt”, trong đó kẻ gian xây dựng quan hệ (thường qua tình cảm), tạo lòng tin, rồi dụ nạn nhân rót tiền vào khoản đầu tư giả để chiếm đoạt dần hoặc chiếm đoạt toàn bộ.
Cơ quan chức năng đang làm gì để đối phó tội phạm crypto?
Họ tăng cường năng lực điều tra số, chia sẻ tình báo và hợp tác quốc tế nhằm nhận diện mạng lưới tội phạm, thu giữ tài sản bất hợp pháp và phá vỡ hoạt động gây hại.