Chính phủ Anh lập một nhóm chuyên gia AI được Meta tài trợ để phát triển các công cụ mã nguồn mở, nhằm nâng cấp dịch vụ công và giảm phụ thuộc vào nền tảng thương mại.
Sáng kiến này được kỳ vọng cải thiện an ninh quốc gia, quản trị hạ tầng và chất lượng ra quyết định trong khu vực công. Trong bối cảnh các nghị sĩ kêu gọi siết quản trị rủi ro AI, chương trình cũng nhấn mạnh yêu cầu thử nghiệm, minh bạch và triển khai có trách nhiệm.
- Anh đưa “nhân tài AI” vào trung tâm quản trị để tăng tốc số hóa và nâng chất dịch vụ công.
- Nhóm sẽ xây công cụ AI mã nguồn mở trong 12 tháng, giúp cơ quan công vận hành độc lập và an toàn hơn.
- Song song triển khai, áp lực tăng lên về kiểm thử rủi ro AI, bao gồm “stress test” cho giám sát tài chính.
Anh hướng tới “nhà nước số” với chương trình AI có Meta hỗ trợ
Mục tiêu của Anh là tăng năng suất khu vực công và cải thiện tính kịp thời, tin cậy của dịch vụ công bằng cách đặt đội ngũ AI chuyên trách trong chính phủ, với hỗ trợ tài trợ từ Meta.
Việc đưa đội ngũ nhân tài AI vào bộ máy được gắn với quan điểm của chính phủ do Thủ tướng Keir Starmer lãnh đạo: AI có thể tạo môi trường làm việc hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và nâng chất lượng phục vụ người dân.
Ian Murray, Bộ trưởng phụ trách Dữ liệu và Chính phủ số hiện đại, mô tả đây là bước chuyển sang mô hình quản trị “thông minh hơn”, khi các quy trình đánh giá và ra quyết định có thể được tăng cường nhờ AI.
“Trong một thế giới đang chuyển sang số, điều thiết yếu là chúng ta phải tạo ra một nhà nước số.”
– Ian Murray, Bộ trưởng phụ trách Dữ liệu và Chính phủ số hiện đại
Nhóm AI sẽ phát triển công cụ mã nguồn mở trong 12 tháng
Trong 12 tháng, nhóm sẽ xây các công cụ “mã nguồn mở” để các tổ chức khu vực công có thể tự vận hành, giảm lệ thuộc vào nền tảng thương mại và tăng tính chủ động.
Chương trình cung cấp khả năng tiếp cận các nhà nghiên cứu hàng đầu để triển khai cải tiến trên nhiều cơ quan, bao gồm giao thông, an toàn, đánh giá và ra quyết định. Trọng tâm là đưa năng lực AI vào các hệ thống thiết yếu, nơi hiệu suất vận hành và độ tin cậy tác động trực tiếp đến dịch vụ hàng ngày.
Một mục tiêu quan trọng là tạo ra bộ công cụ mà từng tổ chức có thể vận hành độc lập, thay vì bị khóa chặt vào các nền tảng thương mại. Cách tiếp cận này có thể giúp chuẩn hóa cách triển khai, kiểm soát dữ liệu và quản trị rủi ro theo nhu cầu công vụ.
Các ví dụ ứng dụng gồm phân tích hạ tầng, an toàn đường bộ và hỗ trợ quốc phòng
Các công cụ dự kiến bao gồm phân tích ảnh đường sá để khuyến nghị sửa chữa, hỗ trợ lập kế hoạch an toàn giao thông, và hạ tầng truy cập an toàn cho xử lý, lưu trữ, truyền dữ liệu phục vụ quốc phòng.
Về hạ tầng, chương trình nêu ví dụ dùng AI phân tích hình ảnh mặt đường để đề xuất phương án sửa chữa, giúp tối ưu thứ tự ưu tiên và rút ngắn thời gian phản hồi khi hư hỏng được ghi nhận.
Ở mảng an toàn giao thông, các công cụ có thể hỗ trợ lập kế hoạch an toàn đường bộ dựa trên dữ liệu và mô hình dự báo rủi ro, qua đó hỗ trợ phân bổ nguồn lực theo điểm nóng và thời điểm cần thiết.
Đối với quốc phòng, sáng kiến đề cập hỗ trợ các đội ngũ quốc phòng thông qua cơ chế truy cập an toàn để xử lý, lưu trữ và truyền dữ liệu. Trọng tâm là đảm bảo công cụ đủ mạnh để dùng trong khu vực công nhưng vẫn duy trì yêu cầu bảo mật.
Meta và giới học thuật nhấn mạnh AI có thể tăng tốc thay đổi và cải thiện ra quyết định
Đại diện Meta và các chuyên gia học thuật cho rằng đặt AI ở trung tâm chính phủ sẽ thúc đẩy thay đổi nhanh hơn, đồng thời tăng năng lực dự báo rủi ro và năng suất trong khu vực công.
Rob Sherman, Phó giám đốc phụ trách quyền riêng tư của Meta, nhận định việc tăng tốc tiến bộ trong chính phủ bằng cách đưa nhân tài AI vào trọng tâm sẽ tạo ra thay đổi nhanh hơn và kết quả tốt hơn cho mọi người.
Giáo sư Mark Girolami, chuyên gia liên kết với Viện Alan Turing, cho rằng AI có thể nâng chất lượng ra quyết định. Theo ông, năng lực dự báo rủi ro và tăng năng suất có thể giúp xây dựng một xã hội vững vàng và thịnh vượng hơn tại Vương quốc Anh.
Áp lực gia tăng về kiểm thử rủi ro AI, đặc biệt trong giám sát tài chính
Các nghị sĩ Anh đã kêu gọi cơ quan quản lý kiểm thử rủi ro AI và ban hành quy tắc rõ ràng; trong giám sát tài chính, “stress test” được xem là cách đo lường hành vi hệ thống khi chịu áp lực thay vì dựa trên giả định.
Trước đó, các nghị sĩ thúc giục cơ quan quản lý phải đánh giá rủi ro AI và đặt quy định minh bạch. Lập luận trung tâm là AI có thể âm thầm làm suy yếu ổn định kinh tế nếu thiếu cơ chế giám sát và các bài kiểm tra chịu tải có hệ thống.
Các cơ quan giám sát tài chính đối mặt áp lực triển khai các đánh giá “đo ni đóng giày” cho AI, tương tự cách ngân hàng được kiểm tra sức chịu đựng trong giai đoạn suy thoái. Khi thị trường biến động, công cụ tự động có thể phản ứng khó lường; vì vậy giám sát cần bằng chứng thực nghiệm từ thử nghiệm, không chỉ giả định trên giấy.
Stress test có thể mô phỏng kịch bản AI gây gián đoạn thị trường bất ngờ. Nếu thuật toán hoạt động bất thường hoặc ngừng hoạt động, cơ quan giám sát có thể quan sát phản ứng của các tổ chức tài chính dưới áp lực, từ đó xác định nơi rủi ro lan truyền hoặc bị khuếch đại.
Anh cũng hợp tác với Anthropic để thử nghiệm trợ lý AI cho dịch vụ công
Bên cạnh nhóm AI có Meta hỗ trợ, Anh hợp tác với Anthropic để thử nghiệm trợ lý AI, tập trung hướng dẫn người tìm việc và hỗ trợ công dân trong các sự kiện quan trọng của cuộc sống.
Sáng kiến thử nghiệm trợ lý AI được đề cập trong một hợp tác khác với Anthropic nhằm thử nghiệm các trợ lý AI để đưa ra hướng dẫn cho người tìm việc và hỗ trợ công dân trong những “cột mốc” quan trọng.
Pip White, người dẫn dắt hoạt động của Anthropic tại Anh, cho rằng ví dụ này cho thấy khi AI tiên tiến được triển khai có trách nhiệm, công nghệ có thể mang lại lợi ích hữu hình cho người dân bằng cách cung cấp quyền truy cập an toàn tới các nguồn lực hữu dụng và đáng tin cậy.
Chương trình gắn với chuyển đổi số: giảm thủ tục, rút ngắn chờ đợi và tăng bảo vệ dữ liệu
Chính phủ Anh kỳ vọng chương trình góp phần giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chờ và nâng hiệu quả vận hành, đồng thời cải thiện bảo vệ thông tin riêng tư khi áp dụng AI trong dịch vụ công.
Chương trình được đặt trong chiến lược chuyển đổi số đang triển khai của chính phủ: cắt giảm “red tape”, giảm thời gian người dân phải chờ dịch vụ và tăng hiệu suất xử lý công việc.
Bên cạnh hiệu quả, chính phủ nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ tốt hơn dữ liệu riêng tư của công chúng, đồng thời đặt ra chuẩn mực cho cách cơ quan nhà nước sử dụng công nghệ AI trong các thay đổi vận hành thường nhật, từ quy trình nội bộ đến cung cấp dịch vụ đầu cuối.
Những câu hỏi thường gặp
Nhóm AI được Meta hỗ trợ sẽ làm gì trong chính phủ Anh?
Nhóm sẽ phát triển một bộ công cụ AI “mã nguồn mở” trong 12 tháng để nâng cấp dịch vụ công, giúp các cơ quan vận hành độc lập hơn và giảm phụ thuộc vào nền tảng thương mại.
Những lĩnh vực nào được nêu như ví dụ ứng dụng AI?
Các ví dụ gồm phân tích ảnh đường sá để khuyến nghị sửa chữa, hỗ trợ lập kế hoạch an toàn đường bộ, và cung cấp truy cập an toàn để xử lý, lưu trữ, truyền dữ liệu nhằm hỗ trợ các đội ngũ quốc phòng.
Vì sao các nghị sĩ kêu gọi “stress test” rủi ro AI trong tài chính?
Vì khi chịu áp lực, các hệ thống tự động có thể hành xử khó lường. Stress test giúp cơ quan giám sát quan sát tác động thực tế và phản ứng của tổ chức tài chính, thay vì dựa trên giả định.
Hợp tác với Anthropic tập trung vào mục tiêu gì?
Hợp tác này nhằm thử nghiệm trợ lý AI để hướng dẫn người tìm việc và hỗ trợ công dân trong các sự kiện quan trọng của cuộc sống, với trọng tâm là triển khai AI có trách nhiệm và an toàn.