Cổ phiếu nhiều doanh nghiệp dữ liệu và dịch vụ pháp lý lao dốc mạnh sau khi Anthropic ra mắt các công cụ tự động hóa công việc văn phòng, làm dấy lên lo ngại AI sẽ thay thế các vị trí nghề nghiệp chuyên môn.
Thị trường phản ứng tiêu cực với loạt “add-on” cho nền tảng Claude Cowork, vì các tính năng mới có thể tự xử lý công việc pháp lý, vận hành bán hàng, marketing và xử lý dữ liệu, gây áp lực lên mô hình kinh doanh thu phí theo người dùng của nhiều công ty.
- Ra mắt công cụ tự động hóa của Anthropic kích hoạt làn sóng bán tháo ở nhóm pháp lý, dữ liệu và dịch vụ chuyên môn.
- Nhà đầu tư định giá lại các doanh nghiệp thu tiền theo số người dùng khi AI giúp “làm nhiều hơn với ít nhân sự hơn”.
- Trong lúc các công ty niêm yết chịu áp lực, Anthropic được cho là chuẩn bị giao dịch thứ cấp và vòng gọi vốn với định giá rất cao.
Công cụ tự động hóa của Anthropic làm thị trường lo ngại AI thay thế việc làm tri thức
Các add-on mới của Claude Cowork được cho là có thể tự xử lý nhiều tác vụ chuyên môn (pháp lý, bán hàng, marketing, dữ liệu), khiến nhà đầu tư lo AI sẽ bào mòn nhu cầu nhân sự và doanh thu phần mềm dựa trên số “ghế/người dùng”.
Giới quan sát quy kết nhịp giảm diễn ra sau thông báo ra mắt vào thứ Sáu, khi Anthropic mở rộng khả năng tự động hóa ở nơi làm việc. Điểm gây chú ý là công cụ có thể vận hành độc lập nhiều quy trình vốn thuộc nhóm “công việc tri thức” (knowledge work).
Sự dịch chuyển này tạo ra nghịch lý: các ngành từng được kỳ vọng hưởng lợi từ làn sóng công nghệ lại đối mặt nguy cơ bị AI thay thế một phần. Thị trường vì thế phản ứng theo hướng giảm kỳ vọng tăng trưởng dài hạn, đặc biệt với các mảng yêu cầu “độ chắc chắn doanh thu” cao.
Thomson Reuters dẫn đầu đà giảm ở nhóm pháp lý
Thomson Reuters ghi nhận mức giảm giá cổ phiếu 18% trong một ngày, bị xem là tệ nhất trong lịch sử công ty, khi nhà đầu tư lo AI chuyên biệt sẽ cạnh tranh trực tiếp với mảng pháp lý tạo doanh thu đáng kể.
Cổ phiếu Thomson Reuters được mô tả là xuống mức thấp nhất kể từ tháng 6/2021. Một quản lý danh mục cho rằng các plug-in nhắm vào “không gian pháp lý” là tác nhân trực diện, vì đây là nơi công ty tạo ra phần đáng kể doanh thu.
“Tôi nghĩ Anthropic đã tung ra một số plug-in để tấn công mảng pháp lý. Rõ ràng đó là nơi Thomson Reuters tạo ra một phần đáng kể doanh thu.”
– Mike Archibald, Quản lý danh mục, AGF Investments
Không chỉ giảm trong ngày, cổ phiếu được nói là đã giảm 33% từ đầu năm, sau đó còn chịu thêm khoảng 22% mức giảm “đến năm 2025” theo mô tả trong nội dung. Một báo cáo nghiên cứu từ Morgan Stanley cho thấy tâm lý nhà đầu tư chuyển sang tiêu cực trên diện rộng.
Nhóm phân tích do Toni Kaplan dẫn dắt ghi nhận đa số nhà đầu tư họ trao đổi đang “bearish” vì lo công ty khó duy trì tốc độ tăng trưởng ở mảng pháp lý khi cạnh tranh từ các công cụ AI chuyên biệt tăng lên.
RELX và Wolters Kluwer cũng bị bán mạnh tại châu Âu
Nhiều doanh nghiệp cùng lĩnh vực tại châu Âu giảm hai chữ số, cho thấy thị trường coi đây là rủi ro mang tính cấu trúc chứ không chỉ sự kiện riêng lẻ của một cổ phiếu.
RELX (Anh) giảm 14% và Wolters Kluwer (Hà Lan) giảm xấp xỉ 13%. RELX được mô tả là đang ở mức gần 50% thấp hơn so với giá trị vào tháng 2/2025.
Đà giảm lan rộng củng cố luận điểm rằng nhóm cổ phiếu dữ liệu, phân tích và dịch vụ nội dung pháp lý đang bị định giá lại khi AI có thể đảm nhiệm nhiều công việc từng gắn với các nền tảng dữ liệu độc quyền.
Dịch vụ dữ liệu, phần mềm và truyền thông cũng chịu tác động dây chuyền
Đà bán tháo lan sang nhiều doanh nghiệp dịch vụ chuyên môn và dữ liệu, phản ánh lo ngại AI có thể thay thế các dịch vụ dựa trên kiến thức, phân tích và nội dung, từ đó làm giảm khả năng tăng giá và mở rộng thuê bao.
Các mức giảm được nêu gồm: LegalZoom giảm 19,7%, FactSet Research giảm 10,5%, Morningstar giảm 9%. Trên Sàn London, Experian, Sage Group, London Stock Exchange Group và Pearson giảm trong khoảng 6% đến 12%.
Bình luận từ phía phân tích cho rằng áp lực bán ở phần mềm và phân tích dữ liệu đến từ “tranh luận cấu trúc” ngày càng gay gắt về định giá dài hạn, khi tốc độ tiến bộ AI khiến việc bảo vệ mức định giá dựa trên tăng trưởng ổn định trở nên khó hơn.
“Áp lực bán ở phần mềm và phân tích dữ liệu phản ánh một cuộc tranh luận cấu trúc ngày càng sâu sắc, được tăng tốc hôm nay khi công cụ tự động hóa pháp lý của Anthropic thách thức các doanh nghiệp hiện hữu như RELX.”
– Jonathan McMullan, Chuyên viên phân tích cổ phiếu, Schroders
Ông cũng nhận định nhà đầu tư đang định giá lại các lĩnh vực từng hưởng “premium về mức độ chắc chắn”, vì AI cho phép doanh nghiệp làm được nhiều việc hơn với ít nhân sự hơn, đe dọa mô hình thu phí theo số người dùng phần mềm.
Nhóm công nghệ lớn cũng giảm: Oracle giảm 3,4%, Nvidia giảm 2,8%, Microsoft giảm 2,9%, Meta Platforms giảm 2,1%. Chỉ số Nasdaq giảm 1,43% và S&P 500 giảm 0,84% trong phiên được nhắc tới.
Ngành quảng cáo chịu áp lực khi AI tự động hóa chiến dịch và tối ưu dữ liệu
Cổ phiếu các tập đoàn quảng cáo giảm mạnh, trong bối cảnh AI có thể tự động hóa lập kế hoạch, sản xuất và tối ưu chiến dịch, khiến thị trường lo mô hình dịch vụ truyền thống bị nén biên lợi nhuận.
Omnicom đóng cửa giảm 11,2% và Publicis (Pháp) giảm hơn 9%. Publicis cho biết sẽ phân bổ khoảng 900 triệu euro (1,06 tỷ USD) cho hoạt động mua lại trong năm 2026, tập trung vào tài sản dữ liệu và công nghệ dựa trên AI, theo thông cáo tại bản công bố kết quả năm 2025 của Publicis.
Các nền tảng phụ thuộc doanh thu quảng cáo cũng giảm: Pinterest giảm 5,6% và Snap giảm 8,4%. Một quản lý quỹ tóm lược quan điểm thị trường rằng AI ngày càng thực hiện được đúng những dịch vụ lập trình và tri thức vốn chống lưng cho các mô hình kinh doanh này.
“Trí tuệ nhân tạo ngày càng có thể thực hiện chính xác những dạng lập trình và dịch vụ dựa trên tri thức vốn là nền tảng của các mô hình kinh doanh này.”
– Giuseppe Sersale, Quản lý quỹ, Anthilia
Giá trị Anthropic tăng trong lúc các đối thủ trên sàn đối mặt bất định
Trong khi doanh nghiệp niêm yết bị định giá lại, Anthropic được cho là đang chuẩn bị giao dịch cho phép nhân viên bán cổ phần với định giá ít nhất 350 tỷ USD, đồng thời theo đuổi vòng gọi vốn có thể vượt 20 tỷ USD.
Một nguồn tin am hiểu cho biết các điều khoản chào bán thứ cấp (tender offer) chưa chốt và Anthropic không bình luận. Định giá 350 tỷ USD được nói là trùng với mức đang bàn trong quá trình huy động vốn hiện tại.
Bán cổ phần qua thị trường thứ cấp là cách phổ biến để startup giúp nhân viên “hiện thực hóa” lợi ích. Nội dung cũng nhắc OpenAI đã thực hiện nhiều đợt bán cổ phần, gồm một giao dịch thứ cấp 6,6 tỷ USD vào tháng 10 với định giá 500 tỷ USD.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao cổ phiếu các công ty pháp lý và dữ liệu giảm mạnh sau thông báo của Anthropic?
Nhà đầu tư lo các add-on của Claude Cowork có thể tự động hóa nhiều tác vụ chuyên môn, làm tăng cạnh tranh với sản phẩm pháp lý/dữ liệu hiện hữu và bào mòn mô hình thu phí theo số người dùng, từ đó kéo giảm kỳ vọng tăng trưởng.
Công cụ Claude Cowork được mô tả là làm được những gì?
Nội dung cho biết các add-on có thể xử lý độc lập công việc pháp lý, vận hành bán hàng, triển khai chiến dịch marketing và xử lý dữ liệu, tức mở rộng khả năng tự động hóa ở môi trường văn phòng.
“Định giá lại” (repricing) trong bối cảnh này nghĩa là gì?
Là việc thị trường hạ mức định giá cổ phiếu vì rủi ro dài hạn tăng lên, đặc biệt khi AI làm giảm “premium về độ chắc chắn doanh thu” và khiến các giả định tăng trưởng trước đây khó bảo vệ hơn.
Anthropic được nói đang nhắm tới mức định giá và huy động vốn ra sao?
Một nguồn tin cho biết Anthropic có thể cho phép nhân viên bán cổ phần ở mức định giá ít nhất 350 tỷ USD, đồng thời có một vòng gọi vốn có thể vượt 20 tỷ USD, nhưng chi tiết chưa phải cuối cùng.
