Ba dự luật liên quan đến crypto đang kéo dài cuộc đối đầu chính trị ở Ba Lan, trong khi nước này vẫn chưa kịp hoàn tất việc nội luật hóa quy định MiCA của EU.
Tranh cãi hiện tập trung vào cách siết quản lý sàn và nhà cung cấp dịch vụ crypto, giữa một bên muốn tăng giám sát và bên còn lại lo ngại quy định vượt quá yêu cầu của châu Âu. Bối cảnh này diễn ra sau sự cố liên quan đến Zondacrypto và trước hạn chót ngày 1/7/2026.
- Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã đệ trình một dự luật crypto riêng, đối trọng với dự luật của chính phủ.
- Chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk muốn quay lại quốc hội với bản luật có mức phạt nặng hơn cho hành vi gian lận crypto.
- Ba Lan phải hoàn tất nội luật hóa MiCA trước ngày 1/7/2026, nếu không các nhà cung cấp dịch vụ crypto sẽ không thể hoạt động hợp pháp.
Dự luật crypto của tổng thống Ba Lan được đưa ra như một phương án thay thế
Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã đệ trình một dự luật riêng về giao dịch crypto lên Sejm, tức hạ viện của quốc hội Ba Lan. Dự luật này được xem là phương án thay thế cho văn bản do chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk soạn thảo.
Theo phần giải thích được nêu tại cuộc họp báo của Chánh văn phòng tổng thống Zbigniew Bogucki, đề xuất này dựa trên ba trụ cột: bảo vệ người tiêu dùng và nhà đầu tư, thiết lập giám sát nhà nước hiệu quả và bảo đảm quyền của doanh nghiệp trong ngành.
Động thái của ông Nawrocki xuất hiện sau khi ông hai lần trả lại dự luật của chính phủ về thị trường crypto-asset trong những tháng gần đây. Các nỗ lực của phe cầm quyền tự do nhằm đảo ngược quyền phủ quyết đã không thành công do bị các đồng minh bảo thủ và dân tộc chủ nghĩa của ông chặn lại trong quốc hội.
Chính phủ Tusk muốn siết mạnh hơn với hành vi gian lận crypto
Song song với đó, Thủ tướng Donald Tusk cho biết dự luật từng bị phủ quyết sẽ sớm trở lại quốc hội, với thay đổi chính là mức phạt nặng hơn đối với các nền tảng và cá nhân lừa đảo nhà đầu tư crypto.
Chính phủ cũng muốn tăng vai trò của Ủy ban Giám sát Tài chính Ba Lan (KNF), cơ quan này sẽ có thể cảnh báo nhà đầu tư trước khi cơ quan thực thi pháp luật vào cuộc. Đây là điểm bị một bộ phận trong ngành crypto chỉ trích vì cho rằng KNF đã được trao quá nhiều quyền lực.
Ông Nawrocki phản đối bản luật của chính phủ vì cho rằng nó tạo gánh nặng quá mức cho doanh nghiệp nhỏ và đi xa hơn yêu cầu của MiCA, bộ quy định về tài sản mã hóa của EU. Dù vậy, phe đối lập của chính phủ cho rằng việc siết chặt là cần thiết sau sự cố liên quan đến Zondacrypto.
Vụ Zondacrypto làm căng thẳng chính trị thêm nặng nề
Căng thẳng quanh khung pháp lý crypto ở Ba Lan diễn ra trong lúc vụ sụp đổ của Zondacrypto vẫn gây dư chấn chính trị. Sàn giao dịch có nguồn gốc Ba Lan này là một trong những nền tảng lớn nhất khu vực, nhưng đầu tháng 4 đã khiến hàng nghìn khách hàng mất quyền truy cập vào tài sản do vấn đề thanh khoản.
Phía chính phủ Tusk quy trách nhiệm cho các chính trị gia đối lập và cả nguyên thủ quốc gia vì đã cản trở nỗ lực lập pháp của họ. Họ cũng cáo buộc công ty crypto đăng ký tại Estonia này tài trợ cho các sự kiện và nhân vật bảo thủ ở Ba Lan để vận động chống lại dự luật.
Hiện chưa rõ dự luật của tổng thống hay dự luật của chính phủ sẽ có đủ phiếu để thông qua tại Sejm. Tuy nhiên, khả năng ông Nawrocki tiếp tục phủ quyết bản luật của chính phủ vẫn đang được xem là cao.
MiCA đặt ra thời hạn rõ ràng cho Ba Lan
Ba Lan phải đưa tiêu chuẩn MiCA vào luật quốc gia chậm nhất vào ngày 1/7/2026. Đến thời điểm đó, mọi nhà cung cấp dịch vụ crypto muốn hoạt động hợp pháp đều phải có giấy phép.
Điểm mấu chốt của tranh luận hiện nay không chỉ là mức độ siết chặt, mà còn là cách Ba Lan chuyển hóa quy định chung của EU thành luật trong nước. Nếu hai nhánh lập pháp tiếp tục bế tắc, tiến trình này có thể bị kéo dài thêm, trong khi khung pháp lý cho thị trường vẫn chưa ổn định.
Với nhà đầu tư và doanh nghiệp crypto, điều cần theo dõi là dự luật nào sẽ được ưu tiên, KNF sẽ được trao quyền tới đâu và liệu Ba Lan có kịp đáp ứng hạn chót của MiCA hay không.
Tổng kết
Ba Lan đang đứng trước hai hướng tiếp cận khác nhau về quản lý crypto: một bên nhấn mạnh giám sát và chế tài, bên kia lo ngại vượt chuẩn và gây áp lực lên doanh nghiệp. Kết quả cuối cùng sẽ quyết định tốc độ nội luật hóa MiCA và môi trường hoạt động của thị trường crypto trong nước.
