Cổ phiếu USA Rare Earth tăng 21% sau khi công ty cho biết Bộ Thương mại Mỹ sẽ nhận cổ phần, đánh dấu bước đi mạnh của Washington nhằm giảm phụ thuộc chuỗi cung ứng đất hiếm do Trung Quốc chi phối.
Thỏa thuận đi kèm khoản vay 1,3 tỷ USD và 277 triệu USD hỗ trợ liên bang, đồng thời thu hút thêm 1,5 tỷ USD vốn tư nhân. Đây là nỗ lực tăng tốc xây mỏ và nhà máy nam châm tại Mỹ để củng cố các ngành như bán dẫn, xe điện và quốc phòng.
- Cổ phiếu USA Rare Earth bật tăng mạnh sau thông tin Bộ Thương mại Mỹ nhận cổ phần.
- Gói tài chính gồm 1,3 tỷ USD khoản vay, 277 triệu USD hỗ trợ liên bang và 1,5 tỷ USD vốn tư nhân.
- Mỹ thúc đẩy mỏ Round Top và nhà máy nam châm ở Oklahoma để giảm lệ thuộc Trung Quốc, đồng thời quan tâm nguồn cung Greenland.
Bộ Thương mại Mỹ nhận cổ phần USA Rare Earth để củng cố chuỗi cung ứng
Bộ Thương mại Mỹ sẽ nắm 16,1 triệu cổ phiếu phổ thông và 17,6 triệu chứng quyền của USA Rare Earth, khiến tỷ lệ sở hữu của chính phủ có thể đạt khoảng 8% đến 16% tùy việc thực hiện chứng quyền.
Theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), cấu trúc giao dịch cho phép chính phủ Mỹ tham gia vào vốn chủ sở hữu, thay vì chỉ hỗ trợ bằng trợ cấp hay hợp đồng mua bán. Mô hình này nhằm tạo đòn bẩy chính sách và ảnh hưởng trực tiếp đến các tài sản khoáng sản chiến lược.
Thị trường phản ứng ngay: cổ phiếu USAR trên NASDAQ tăng hơn 20% trong phiên tiền mở cửa sau thông báo. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư định giá cao khả năng dự án được “bảo chứng” về vốn và ưu tiên chuỗi cung ứng trong nước.
Thỏa thuận đi kèm 1,3 tỷ USD khoản vay và 277 triệu USD hỗ trợ liên bang. Bên cạnh nguồn vốn công, USA Rare Earth còn huy động 1,5 tỷ USD từ nhà đầu tư tư nhân, giúp nâng tổng nguồn lực triển khai lên quy mô lớn hơn so với các kế hoạch thông thường của một doanh nghiệp khai khoáng/công nghiệp mới nổi.
Vốn mới tập trung cho mỏ Round Top ở Texas và nhà máy nam châm tại Oklahoma
Nguồn vốn sẽ được dùng để phát triển mỏ đất hiếm Round Top ở Texas và xây nhà máy sản xuất nam châm ở Stillwater, Oklahoma, nhằm tăng năng lực khai thác và chế biến trong nước.
USA Rare Earth dự kiến dùng dòng tiền để thúc đẩy các hạng mục then chốt trong chuỗi giá trị đất hiếm: khai thác, tinh chế và sản xuất nam châm. Nam châm đất hiếm là linh kiện quan trọng trong động cơ xe điện, tuabin gió, robot, thiết bị điện tử và nhiều hệ thống quốc phòng.
Trong tuyên bố được trích dẫn từ phía Bộ Thương mại Mỹ, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick nhấn mạnh mục tiêu “khôi phục độc lập khoáng sản thiết yếu” và làm cho chuỗi cung ứng “không còn phụ thuộc vào các quốc gia nước ngoài”. Thông điệp này cho thấy chính phủ coi dự án như một phần của chiến lược an ninh chuỗi cung ứng.
“Dự án khoáng sản thiết yếu quy mô lớn của USA Rare Earth là yếu tố then chốt để khôi phục độc lập khoáng sản thiết yếu của Mỹ. Khoản đầu tư này bảo đảm chuỗi cung ứng của chúng ta vững chắc và không còn phụ thuộc vào các quốc gia nước ngoài.”
– Howard Lutnick, Bộ trưởng Thương mại Mỹ, tuyên bố
Chính phủ Mỹ dùng mô hình “đầu tư vốn chủ” để tạo ảnh hưởng trong lĩnh vực khoáng sản
Việc nắm cổ phần USA Rare Earth nối tiếp chuỗi thương vụ trong đó chính phủ Mỹ tham gia vốn, nhằm kiểm soát tốt hơn nguồn cung khoáng sản quan trọng phục vụ công nghiệp và quốc phòng.
Nội dung liên quan cho thấy đây không phải lần đầu Washington dùng công cụ sở hữu vốn để tăng quyền chủ động. Năm trước, chính phủ Mỹ đã đạt thỏa thuận với MP Materials bao gồm cơ chế giá sàn, nắm cổ phần và thỏa thuận bao tiêu.
Theo thông tin trong bài, chính phủ Mỹ cũng đã nhận phần tham gia liên quan đến Lithium Americas và Trilogy Metals. Điểm chung là giảm rủi ro phụ thuộc vào nguồn cung do Trung Quốc nắm vai trò lớn, đặc biệt với các vật liệu cần cho bán dẫn, xe điện, công nghệ quốc phòng và robot.
Mỹ nhắm Greenland khi Trung Quốc vẫn giữ lợi thế chuỗi cung ứng đất hiếm
Mỹ đang chú ý Greenland như một nguồn cung đất hiếm tiềm năng, trong bối cảnh Trung Quốc vẫn kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng toàn cầu và từng siết xuất khẩu trong giai đoạn căng thẳng thương mại.
Bài viết nêu Trung Quốc vẫn chi phối đa phần chuỗi cung ứng đất hiếm, và quyền lực đó từng thể hiện khi Bắc Kinh tìm cách chặn xuất khẩu trong các cuộc đối đầu thương mại năm trước. Điều này làm nổi bật rủi ro địa chính trị với các ngành phụ thuộc vật liệu chiến lược.
Chính quyền Mỹ cũng “xoay trục” sang Greenland. Theo số liệu 2024 của U.S. Geological Survey được trích trong bài, Greenland có trữ lượng đất hiếm lớn thứ tám thế giới, khoảng 1,5 triệu tấn (metric tons). Đây là cơ sở để Mỹ cân nhắc các lựa chọn dài hạn ngoài lãnh thổ lục địa.
Ở Greenland, Shenghe Resources của Trung Quốc được cho là có đầu tư vào dự án Kvanefjeld, nơi sở hữu mỏ đất hiếm lớn thứ ba được biết đến trên đất liền. Đối tác phía Trung Quốc trong dự án là doanh nghiệp Australia Energy Transition Minerals; tuy nhiên dự án bị đình trệ sau khi Greenland cấm khai thác uranium năm 2021 và hiện vướng tranh chấp pháp lý.
Ưu tiên nguồn cung Greenland nhằm hạn chế đối tác Trung Quốc quay lại phát triển tài nguyên
Theo Adamas Intelligence, việc Mỹ giành được ưu tiên với nguồn cung Greenland có thể giúp ngăn khả năng đối tác Trung Quốc quay lại bàn đàm phán để phát triển các tài nguyên này.
Ryan Castilloux, người điều hành công ty nghiên cứu Adamas Intelligence, cho rằng việc chốt “ưu tiên” của Mỹ đối với nguồn cung Greenland sẽ “bảo đảm một đối tác Trung Quốc hoặc người khác không quay lại bàn” để phát triển tài nguyên. Nhận định này nhấn mạnh yếu tố cạnh tranh quyền tiếp cận tài nguyên, không chỉ cạnh tranh giá.
Trong phát biểu tại Davos được dẫn lại, Donald Trump nói mục tiêu Greenland của ông “là vì an ninh”, và nhấn mạnh Mỹ có “rất nhiều đất hiếm”. Dù lập luận này gây tranh luận, nó phản ánh cách đất hiếm được gắn trực tiếp với an ninh quốc gia và vị thế chiến lược.
Castilloux cũng nhận định đường ống nguồn cung của Mỹ hiện “đã đầy” sau các bước đi lớn trong năm qua nhằm dựng mạng lưới đất hiếm nội địa. Điều này ngụ ý trọng tâm tiếp theo có thể là tối ưu triển khai dự án và đảm bảo đầu ra công nghiệp, thay vì chỉ công bố kế hoạch mới.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao cổ phiếu USA Rare Earth tăng mạnh?
Cổ phiếu tăng mạnh sau khi công ty cho biết Bộ Thương mại Mỹ sẽ nhận cổ phần, kèm gói tài chính lớn gồm 1,3 tỷ USD khoản vay, 277 triệu USD hỗ trợ liên bang và 1,5 tỷ USD vốn tư nhân, làm tăng kỳ vọng về khả năng triển khai dự án.
Chính phủ Mỹ sẽ nắm bao nhiêu phần trăm USA Rare Earth?
Dựa trên hồ sơ gửi SEC, Bộ Thương mại Mỹ nhận 16,1 triệu cổ phiếu phổ thông và 17,6 triệu chứng quyền; tùy việc thực hiện chứng quyền, tỷ lệ sở hữu của chính phủ có thể nằm trong khoảng 8% đến 16%.
USA Rare Earth sẽ dùng vốn để làm gì?
Vốn mới được dùng để xây nhà máy nam châm tại Stillwater, Oklahoma và phát triển mỏ đất hiếm Round Top ở Texas, hai dự án nhằm tăng năng lực chuỗi cung ứng đất hiếm trong nước.
Vì sao Mỹ muốn giảm phụ thuộc Trung Quốc về đất hiếm?
Trung Quốc kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng đất hiếm và từng tìm cách hạn chế xuất khẩu trong giai đoạn căng thẳng thương mại, tạo rủi ro cho các ngành cần vật liệu này như bán dẫn, xe điện, quốc phòng và robot.
Greenland có vai trò gì trong chiến lược đất hiếm của Mỹ?
Greenland được xem là nguồn cung tiềm năng vì có trữ lượng đất hiếm khoảng 1,5 triệu tấn theo số liệu 2024 của U.S. Geological Survey nêu trong bài, trong khi một số dự án tại đây có liên quan vốn Trung Quốc, làm tăng yếu tố cạnh tranh địa chính trị.
