Một số thành viên Hội đồng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cảnh báo khả năng tiếp tục tăng lãi suất vì lãi suất thực của Nhật vẫn rất thấp, ngay cả sau khi lãi suất tham chiếu vừa được nâng.
Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh đồng yên suy yếu có thể đẩy giá hàng nhập khẩu tăng, buộc BOJ cân nhắc điều chỉnh chính sách tiền tệ để hạn chế tác động từ biến động tỷ giá lên lạm phát và mặt bằng giá.
- BOJ đánh giá lãi suất thực của Nhật vẫn rất thấp và có thể cần tăng thêm lãi suất.
- BOJ thừa nhận khó xác định “lãi suất trung lập”, nghiên cứu nội bộ cho thấy biên độ 1%–2,5%.
- Lợi suất trái phiếu 10 năm tăng mạnh lên 1,97% và rủi ro thắt chặt nhanh do biến động tỷ giá được nhấn mạnh.
BOJ cân nhắc tăng lãi suất thêm vì lãi suất thực vẫn ở mức rất thấp
Một số thành viên Hội đồng BOJ cho rằng vẫn có cơ sở để tăng lãi suất thêm, vì lãi suất chính sách thực của Nhật được nhận định là thấp nhất thế giới dù lãi suất danh nghĩa đã tăng.
Tại cuộc họp kéo dài hai ngày của Hội đồng, một thành viên trong số 9 thành viên nhấn mạnh mức lãi suất thực hiện tại của Nhật ở đáy toàn cầu, qua đó làm nổi bật mức độ nghiêm trọng của bài toán chính sách.
Các thành viên cũng đề cập khả năng BOJ cần điều chỉnh định hướng tiền tệ để xử lý tác động của biến động tiền tệ lên giá cả, đặc biệt khi đồng yên suy yếu có thể khiến chi phí nhập khẩu tăng.
BOJ vẫn đang tìm “lãi suất trung lập” và thừa nhận khoảng cách còn lớn
Các ghi nhận từ cuộc họp cho thấy BOJ chưa xác định được mức “lãi suất trung lập” và một thành viên nhận định vẫn còn “khoảng cách đáng kể” để tiến đến mức này.
Một nguồn tổng hợp các điểm chính từ cuộc họp được chia sẻ tại liên kết: các ý chính của cuộc họp.
Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cho biết việc xác định “lãi suất trung lập” là thách thức, và ông đưa ra bình luận này trong họp báo sau kết luận ngày 19/12 (giờ Nhật). BOJ cũng dẫn báo cáo rằng một nghiên cứu của ngân hàng cho thấy lãi suất trung lập có thể nằm trong vùng khá rộng, khoảng 1% đến 2,5%.
Nghiên cứu này đồng thời cho thấy một số thành viên đồng tình với quan điểm của Ueda về độ khó khi xác định mức trung lập, từ đó thúc đẩy thảo luận về cách tiếp cận phù hợp trong điều hành.
Tiếp cận linh hoạt được đề xuất thay vì “neo” vào một con số lãi suất trung lập
Một số thành viên đề xuất BOJ nên linh hoạt khi diễn giải lãi suất trung lập, và tập trung vào tính thích ứng trong quyết định chính sách hơn là cố khóa vào một mức cụ thể.
Một thành viên cho rằng BOJ nên giữ cách tiếp cận linh hoạt khi đánh giá mức trung lập theo dữ liệu vĩ mô thay đổi. Một người khác nhấn mạnh việc ra quyết định nên dựa trên bối cảnh hơn là mục tiêu đạt đến một con số lãi suất cố định.
Cách tiếp cận này phản ánh thực tế rằng “lãi suất trung lập” không phải đại lượng quan sát trực tiếp, thường chỉ được ước tính và có thể thay đổi theo năng suất, lạm phát kỳ vọng và điều kiện tài chính.
BOJ nâng lãi suất chính sách lên 0,75%, mức cao nhất kể từ năm 1995
BOJ đã tăng lãi suất chính sách lên 0,75% sau cuộc họp hai ngày, đánh dấu mức cao nhất của lãi suất chính sách kể từ năm 1995, và thị trường phần lớn đã dự đoán trước động thái này.
Báo cáo cho biết thị trường không bị “bất ngờ” vì đa số đã kỳ vọng việc nâng lãi suất. Bối cảnh trước quyết định bao gồm tín hiệu từ Thống đốc Ueda về khả năng giảm mức độ nới lỏng tiền tệ.
Chính phủ muốn lãi vay rẻ nhưng đồng yên yếu làm tăng giá nhập khẩu
BOJ nhấn mạnh bất định gia tăng trong tương lai, trong khi nhu cầu giữ lãi suất thấp để hỗ trợ vay vốn của chính phủ xung đột với đồng yên yếu, yếu tố có thể đẩy giá hàng nhập khẩu tăng.
Các báo cáo dẫn lời Thống đốc Ueda về các bất định đang tăng lên. Đây là giai đoạn nhạy cảm khi ưu tiên “vốn rẻ” có thể va chạm với rủi ro lạm phát nhập khẩu do tỷ giá biến động.
Thủ tướng Sanae Takaichi tập trung xử lý chi phí sinh hoạt, hạn chế chỉ trích kế hoạch của BOJ
Các báo cáo cho biết Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hiện ưu tiên giải quyết chi phí sinh hoạt tăng, và tránh công khai chỉ trích các kế hoạch điều chỉnh nới lỏng tiền tệ của Thống đốc Ueda.
Dù trước đó từng mô tả ý tưởng tăng lãi suất là “ngu ngốc”, kể từ khi nhậm chức vào tháng 10, bà Takaichi được cho là đã không chỉ trích công khai các kế hoạch của Ueda, thay vào đó tập trung vào các lo ngại liên quan lạm phát.
Nguồn tin cũng lưu ý bà Takaichi cần cân nhắc biện pháp phòng ngừa để tránh lợi suất trái phiếu tăng quá nhanh trong giai đoạn chuẩn bị ngân sách chính phủ cho năm 2026, vốn thường được công bố vào cuối tháng 12.
Lợi suất trái phiếu 10 năm lên 1,97% và rủi ro thắt chặt nhanh do tỷ giá
Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm đạt 1,97%, cao nhất trong 18 năm, khiến BOJ cảnh báo tốc độ tăng đang “hơi nhanh”, đồng thời làm nổi bật rủi ro phải thắt chặt nhanh nếu tỷ giá biến động mạnh.
Các báo cáo đầu tháng ghi nhận lợi suất 10 năm chạm 1,97%, mức đỉnh 18 năm. Thống đốc Ueda cảnh báo lợi suất đang tăng “hơi nhanh”, cho thấy BOJ theo dõi sát rủi ro lan sang điều kiện tài chính.
“Với việc chính quyền Takaichi ưu tiên lãi suất thấp, chúng tôi cho rằng việc tăng lãi suất có khả năng diễn ra khoảng mỗi 6 tháng một lần… rủi ro BOJ phải đẩy nhanh thắt chặt do biến động tiền tệ là không nhỏ.”
– Ryutaro Kono, Kinh tế trưởng Nhật Bản tại BNP Paribas
Những câu hỏi thường gặp
Lãi suất thực thấp có ý nghĩa gì với định hướng chính sách của BOJ?
Lãi suất thực thấp cho thấy điều kiện tiền tệ vẫn nới lỏng nếu so với mức tăng giá, vì vậy một số thành viên BOJ cho rằng có thể cần tăng lãi suất thêm để đưa chính sách tiến gần trạng thái “trung lập” và giảm rủi ro lạm phát do tỷ giá.
“Lãi suất trung lập” mà BOJ nhắc đến là gì?
Lãi suất trung lập là mức lãi suất không kích thích cũng không kìm hãm tăng trưởng kinh tế. BOJ thừa nhận khó xác định mức này, và nghiên cứu nội bộ được nhắc đến cho thấy phạm vi ước tính có thể khoảng 1%–2,5%.
Vì sao đồng yên yếu lại khiến BOJ chịu áp lực?
Đồng yên yếu có thể làm giá hàng nhập khẩu tăng, từ đó đẩy mặt bằng giá và lạm phát. Một số thành viên BOJ cho rằng cần cân nhắc điều chỉnh chính sách để giảm tác động của biến động tiền tệ lên giá cả.
Lợi suất trái phiếu 10 năm tăng lên 1,97% phản ánh điều gì?
Mức 1,97% (cao nhất trong 18 năm theo báo cáo) cho thấy lợi suất đang tăng nhanh, có thể làm điều kiện tài chính thắt chặt hơn và ảnh hưởng đến chi phí vay của nền kinh tế. BOJ đã cảnh báo tốc độ tăng “hơi nhanh”.
