Disney đã gửi thư yêu cầu ByteDance ngừng ngay việc triển khai Seedance 2.0, cáo buộc công cụ AI tạo sinh này sử dụng trái phép tài sản sáng tạo và nhân vật có bản quyền của Disney để huấn luyện và tạo nội dung.
Vụ việc làm nóng tranh luận về bản quyền trong AI tạo sinh, đặc biệt khi các mô hình video có thể tái tạo nhân vật, hình ảnh, giọng nói và gương mặt người nổi tiếng. Làn sóng phản đối cũng lan sang các tổ chức đại diện ngành điện ảnh và diễn viên tại Mỹ.
- Disney cáo buộc Seedance 2.0 xâm phạm bản quyền và tạo tác phẩm phái sinh từ nhân vật của hãng.
- SAG-AFTRA và MPA lên án việc sử dụng trái phép giọng nói, hình ảnh và tác phẩm có bản quyền.
- Disney vừa cứng rắn bảo vệ IP, vừa tăng cường hợp tác AI, gồm đầu tư và cấp phép nội dung.
Disney yêu cầu ByteDance ngừng Seedance 2.0 vì nghi xâm phạm bản quyền
Disney cho biết ByteDance đã sử dụng nhân vật và tài sản sáng tạo thuộc Disney để huấn luyện và vận hành Seedance 2.0, từ đó tạo ra nội dung phái sinh và phân phối trái phép.
Trong thư được Axios xem trước, Disney cáo buộc ByteDance “thao túng” các nhân vật có bản quyền của Disney như thể chúng thuộc phạm vi công cộng. Disney nhấn mạnh đây không chỉ là một lỗi kỹ thuật hay trường hợp cá biệt, mà là hành vi xâm phạm có chủ đích đối với tài sản sở hữu trí tuệ.
Thư cũng mô tả Seedance 2.0 có một “thư viện bị sao chép lậu” chứa tài sản của Disney, và nêu tên các thương hiệu lớn như Star Wars và các phim siêu anh hùng Marvel. Seedance 2.0 được ByteDance công bố trong tuần và nhanh chóng tạo ra phản ứng tiêu cực từ nhiều phía.
Disney cáo buộc Seedance 2.0 tái tạo, phân phối và tạo tác phẩm phái sinh từ nhân vật Disney
Disney nói ByteDance đã tái tạo, phân phối và tạo nội dung phái sinh dựa trên nhân vật Disney, bất chấp các phản đối công khai trước đó từ phía Disney.
Theo thư, luật sư David Singer của Jenner & Block LLC cho rằng ByteDance đang “tái tạo, phân phối và tạo tác phẩm phái sinh” có sự xuất hiện của các nhân vật nói trên. Quan điểm của Disney là Seedance 2.0 không chỉ “học” theo phong cách, mà đang dựa trên các yếu tố nhận diện và tài sản có bản quyền để tạo đầu ra tương tự.
Disney cũng cho rằng mức độ vi phạm có thể còn mở rộng, do Seedance mới chỉ hoạt động vài ngày. Lập luận này nhằm nhấn mạnh rủi ro leo thang, khi công cụ lan truyền và được dùng để tạo thêm nhiều biến thể nội dung từ các tài sản được bảo hộ.
Công cụ bị cáo buộc tạo video từ “The Lord of the Rings” và gương mặt sao Hollywood
Seedance 2.0 bị phản ánh đã được dùng để tạo video với tài sản “The Lord of the Rings” và hình ảnh của các ngôi sao hạng A như Will Smith, Brad Pitt và Tom Cruise.
Nội dung tạo sinh dạng video làm tăng rủi ro vì có thể tái hiện đồng thời bối cảnh, thiết kế nhân vật, chuyển động và gương mặt. Trong các tình huống như cảnh chiến đấu hoặc trích đoạn giống “phim thật”, tranh chấp có thể mở rộng từ bản quyền tác phẩm sang quyền hình ảnh, giọng nói và quyền liên quan của người biểu diễn.
Các phản hồi từ tổ chức đại diện ngành cũng cho thấy lo ngại rằng cơ chế an toàn chưa đủ để ngăn người dùng tạo hoặc phát tán nội dung xâm phạm với quy mô lớn, đặc biệt khi công cụ còn mới và đang tăng trưởng mức độ sử dụng.
“SAG-AFTRA đứng cùng các hãng phim trong việc lên án hành vi xâm phạm trắng trợn do mô hình video AI mới của ByteDance, Seedance 2.0, tạo điều kiện.”
– Người phát ngôn SAG-AFTRA, tuyên bố
SAG-AFTRA phản đối việc dùng trái phép giọng nói và hình ảnh, ảnh hưởng sinh kế nghệ sĩ
SAG-AFTRA cho rằng Seedance 2.0 cho phép sử dụng trái phép giọng nói và hình ảnh của nghệ sĩ, gây tác động trực tiếp tới quyền lợi và sinh kế của tài năng con người.
Trong tuyên bố, đại diện nghiệp đoàn nhấn mạnh hành vi xâm phạm bao gồm việc dùng trái phép giọng nói và diện mạo của hội viên. Lập luận trung tâm là thiếu sự đồng ý (consent) và thiếu cơ chế bảo vệ có thể khiến nội dung tạo sinh cạnh tranh trực tiếp với công việc biểu diễn thật.
SAG-AFTRA cũng nêu quan điểm rằng Seedance 2.0 “phớt lờ luật pháp, đạo đức, tiêu chuẩn ngành và nguyên tắc cơ bản về sự đồng thuận”. Đây là thông điệp thường xuất hiện trong tranh luận AI: vấn đề không chỉ là kỹ thuật mô hình, mà là quy trình cấp phép dữ liệu, quyền sử dụng, và trách nhiệm của nền tảng khi cung cấp công cụ tạo sinh.
MPA nói Seedance 2.0 thiếu biện pháp bảo vệ có ý nghĩa chống xâm phạm
MPA cho rằng Seedance 2.0 vận hành mà không có các biện pháp bảo vệ hiệu quả chống xâm phạm bản quyền và kêu gọi ByteDance dừng các hoạt động vi phạm.
MPA phản hồi sau khi xuất hiện một cảnh đánh nhau do AI tạo giữa Brad Pitt và Tom Cruise, và cáo buộc dịch vụ coi nhẹ luật bản quyền. Charles Rivkin, Chủ tịch kiêm CEO của MPA, nói rằng chỉ trong một ngày, dịch vụ AI này đã tham gia “việc sử dụng trái phép các tác phẩm có bản quyền của Mỹ trên quy mô lớn”.
Ông Rivkin cũng kêu gọi ByteDance dừng ngay hành vi xâm phạm, đồng thời cho rằng việc ra mắt dịch vụ “không có các biện pháp bảo vệ có ý nghĩa” đang đi ngược nền tảng pháp lý bảo vệ quyền của nhà sáng tạo. Tâm điểm tranh luận nằm ở trách nhiệm của nhà cung cấp mô hình: kiểm soát dữ liệu đầu vào, chặn tạo nội dung nhạy cảm, và cơ chế xử lý khiếu nại.
Disney từng gửi thư tương tự cho Google, Meta và Character.AI
ByteDance không phải công ty AI đầu tiên nhận thư yêu cầu ngừng từ Disney; Disney cho biết từng gửi thư tới Google, và cũng gửi thư tương tự tới Meta và Character.AI.
Disney nêu quan điểm rằng các nền tảng tạo sinh có thể bị dùng để khai thác thương mại và phân phối hình ảnh, video xâm phạm có chứa nhân vật thuộc Disney. Đồng thời, Disney cũng thông báo đã tham gia cùng NBCUniversal và Warner Bros. Discovery trong vụ kiện với Midjourney và MiniMax.
Chuỗi động thái này cho thấy chiến lược thực thi quyền IP nhiều lớp: vừa cảnh báo, vừa mở rộng mặt trận pháp lý với các hệ thống tạo sinh hình ảnh và video. Với tốc độ lan truyền nội dung AI, các thư yêu cầu ngừng thường được dùng như bước sớm nhằm hạn chế thiệt hại trước khi tranh chấp leo thang.
Disney vừa bảo vệ IP, vừa mở rộng hợp tác AI với OpenAI
Song song hành động pháp lý, Disney vẫn thúc đẩy chiến lược AI, gồm đầu tư vào OpenAI và kế hoạch cấp phép nhân vật cho nền tảng video Sora.
Disney cho biết đã nắm giữ khoản đầu tư 1 tỷ USD vào OpenAI. Công ty cũng công bố kế hoạch cấp phép nhân vật của mình cho nền tảng video Sora của OpenAI, đồng thời lưu ý các nhân vật sẽ khả dụng cho công cụ tạo ảnh của ChatGPT.
Ngoài ra, các video tạo bởi Sora cũng sẽ phát trên Disney+, và OpenAI sẽ hỗ trợ phát triển các tính năng mới trên dịch vụ. Bức tranh tổng thể cho thấy Disney theo đuổi hướng “AI có cấp phép”: khai thác công nghệ tạo sinh nhưng đặt trọng tâm vào kiểm soát quyền, điều khoản sử dụng và cơ chế chia sẻ giá trị với chủ sở hữu nội dung.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Disney gửi thư yêu cầu ByteDance ngừng Seedance 2.0?
Disney cáo buộc Seedance 2.0 sử dụng trái phép nhân vật và tài sản sáng tạo của Disney để huấn luyện và tạo nội dung, dẫn đến việc tái tạo, phân phối và tạo tác phẩm phái sinh từ tài sản có bản quyền.
SAG-AFTRA phản đối Seedance 2.0 ở điểm nào?
SAG-AFTRA cho rằng công cụ này tạo điều kiện cho việc dùng trái phép giọng nói và hình ảnh của nghệ sĩ, thiếu sự đồng thuận và làm suy giảm cơ hội kiếm sống của tài năng con người.
MPA kêu gọi ByteDance làm gì?
MPA kêu gọi ByteDance dừng ngay các hoạt động xâm phạm và chỉ trích việc triển khai dịch vụ thiếu các biện pháp bảo vệ có ý nghĩa chống vi phạm bản quyền.
Disney có chống AI tạo sinh không?
Không hoàn toàn. Disney vừa bảo vệ quyền IP trước các hành vi bị cho là xâm phạm, vừa đầu tư và hợp tác AI, bao gồm đầu tư vào OpenAI và kế hoạch cấp phép nhân vật cho Sora và công cụ tạo ảnh của ChatGPT.
