ByteDance đang đối mặt rủi ro pháp lý khi công cụ tạo video AI Seedance 2.0 bị cáo buộc cho phép người dùng tạo nội dung có nhân vật và gương mặt người nổi tiếng được bảo hộ bản quyền mà không có cấp phép.
Vụ việc thu hút sự chú ý của các hãng phim và cơ quan quản lý vì liên quan đồng thời đến bản quyền, dữ liệu huấn luyện AI và deepfake. Disney cùng các tổ chức đại diện ngành điện ảnh cho rằng việc “tạo ra” các cảnh phim và nhân vật nổi tiếng có thể xuất phát từ sử dụng trái phép tác phẩm trong quá trình huấn luyện.
- Disney và Motion Picture Association cáo buộc Seedance 2.0 tạo video có yếu tố bản quyền và có thể dùng tác phẩm để huấn luyện AI.
- ByteDance nói sẽ siết biện pháp bảo vệ, nhưng chưa công bố cách vận hành và vẫn bị lo ngại về deepfake gương mặt người nổi tiếng.
- Tranh chấp tập trung vào việc dùng tài sản trí tuệ không được phép, trong bối cảnh các thỏa thuận cấp phép AI đang hình thành.
Seedance 2.0 khiến ByteDance bị cáo buộc xâm phạm bản quyền AI
Seedance 2.0 bị cho là cho phép tạo video “siêu giống thật” từ prompt văn bản, bao gồm nhân vật và bối cảnh thuộc bản quyền, khiến ByteDance đối mặt cáo buộc sử dụng trái phép tài sản trí tuệ ở quy mô lớn.
ByteDance, công ty mẹ của TikTok, ra mắt công cụ tạo video AI Seedance 2.0 ngày 12/02/2026. Công cụ nhanh chóng lan truyền nhờ khả năng tạo video chân thực từ mô tả ngắn, nhưng bị cáo buộc có thể tạo nội dung chứa nhân vật có bản quyền và gương mặt diễn viên nổi tiếng khi chưa có thỏa thuận cấp phép.
Disney gửi thư yêu cầu chấm dứt (cease-and-desist) tới ByteDance, cáo buộc công ty thực hiện hành vi “virtual smash-and-grab” đối với sở hữu trí tuệ. Theo lập luận của Disney, Seedance như được “đóng gói sẵn” một thư viện nhân vật bị sao chép, khiến người dùng có thể chọn và sử dụng như thể là tài sản công cộng.
Trên mạng xã hội đã xuất hiện các clip do công cụ tạo ra mô phỏng các cảnh phim nổi tiếng, ví dụ Spider-Man đối đầu Captain America, hoặc các nhân vật Star Wars như Anakin Skywalker và Rey giao đấu lightsaber. Các ví dụ này làm dấy lên câu hỏi liệu mô hình có tái tạo “biểu đạt” đặc trưng của tác phẩm gốc vượt quá giới hạn sử dụng hợp lý hay không.
Motion Picture Association (MPA), tổ chức đại diện cho nhiều hãng phim lớn, cho biết Seedance 2.0 đã có “unauthorized use of U.S. copyrighted works on a massive scale” chỉ trong một ngày sau khi phát hành. Nhận định này nhấn mạnh rủi ro rằng nội dung do mô hình sinh ra có thể bị xem là phát sinh từ việc khai thác trái phép tác phẩm tại Mỹ.
Nhật Bản cũng mở điều tra sau khi xuất hiện video AI có các nhân vật anime nổi tiếng. Trong bối cảnh Nhật Bản duy trì hệ thống bảo vệ bản quyền nghiêm ngặt để bảo vệ ngành anime trị giá nhiều tỷ USD, các sản phẩm AI có khả năng “bắt chước” phong cách và nhân vật có thể nhanh chóng trở thành vấn đề pháp lý lẫn chính sách.
ByteDance nói sẽ tăng cường bảo vệ, nhưng chưa công bố cơ chế
ByteDance cho biết tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và sẽ nâng cấp biện pháp bảo vệ nhằm ngăn người dùng dùng trái phép IP và hình ảnh cá nhân, nhưng chưa đưa ra chi tiết cách hệ thống kiểm soát sẽ hoạt động.
CNBC và BBC đưa tin một phát ngôn viên ByteDance nói công ty đang lắng nghe quan ngại và “tăng cường các biện pháp bảo vệ hiện có” để ngăn sử dụng trái phép tài sản trí tuệ và chân dung. Tuyên bố này cho thấy ByteDance chọn hướng điều chỉnh vận hành sản phẩm thay vì phủ nhận hoàn toàn rủi ro.
“Chúng tôi đang thực hiện các bước để tăng cường các biện pháp bảo vệ hiện có, trong khi nỗ lực ngăn việc người dùng sử dụng trái phép tài sản trí tuệ và chân dung.”
– Phát ngôn viên ByteDance, trích BBC/2026
ByteDance chưa nêu rõ các biện pháp dự kiến, nhưng nói đã tạm dừng khả năng cho người dùng tải lên hình ảnh của người thật lên nền tảng. Đây thường là điểm đầu vào phổ biến để mô hình tạo ra nội dung mô phỏng người thật, song việc “chặn upload” không đồng nghĩa chặn hoàn toàn khả năng sinh ra gương mặt nổi tiếng từ dữ liệu đã có.
Deepfake người nổi tiếng làm tăng áp lực từ ngành giải trí
Dù đã hạn chế một số chức năng, Seedance 2.0 vẫn bị phản ánh có thể tạo video giống người nổi tiếng, khiến tranh cãi không chỉ dừng ở nhân vật hư cấu mà còn liên quan quyền chân dung và bảo hộ hình ảnh cá nhân.
Reuters đưa tin video kiểu “deepfake” về Tom Cruise và Brad Pitt đánh nhau lan truyền tại Trung Quốc. Chi tiết này mở rộng rủi ro từ bản quyền tác phẩm sang quyền hình ảnh, đặc biệt khi video có thể gây nhầm lẫn, ảnh hưởng danh tiếng và tạo hệ lụy thương mại cho người bị mô phỏng.
SAG-AFTRA, công đoàn đại diện diễn viên Hollywood, đã cáo buộc ByteDance “blatant infringement” liên quan đến chân dung số của các thành viên. Với các mô hình tạo video, tranh chấp thường xoay quanh việc hệ thống có thể tạo ra “likeness” đủ giống để bị coi là khai thác trái phép danh tính, dù không dùng trực tiếp ảnh do người dùng tải lên.
Minh bạch dữ liệu huấn luyện là điểm nóng then chốt
Một phần cáo buộc tập trung vào việc ByteDance không công bố Seedance 2.0 được huấn luyện trên dữ liệu gì, trong khi một số công ty AI khác đã bắt đầu công khai hoặc mô tả nguồn dữ liệu ở mức nhất định.
Những người chỉ trích cho rằng khả năng tái tạo chính xác các nhân vật như Darth Vader gợi ý mô hình có thể đã học trực tiếp từ phim và chương trình truyền hình có bản quyền. Dù năng lực mô phỏng chưa tự động chứng minh dữ liệu huấn luyện, mức độ “đúng chất” của nhân vật và cảnh quay thường được dùng làm căn cứ để đặt câu hỏi về nguồn dữ liệu đầu vào.
Disney phản đối sử dụng trái phép, không phản đối AI
Diễn biến cho thấy trọng tâm của Disney là yêu cầu cấp phép hợp lệ cho tài sản trí tuệ khi dùng cho AI, thay vì phản đối công nghệ AI nói chung.
Cuối năm 2025, Disney ký thỏa thuận cấp phép trị giá 1 tỷ USD với OpenAI để hợp pháp hóa việc dùng 200 nhân vật từ Pixar, Marvel và Star Wars nhằm huấn luyện mô hình. Chi tiết này củng cố lập luận rằng vấn đề cốt lõi là quyền sử dụng và cơ chế trả tiền bản quyền, không phải việc ứng dụng AI.
Disney cũng từng kiện Midjourney và gửi cảnh báo tới Character.AI vào tháng 09/2025, yêu cầu gỡ các chatbot dựa trên nhân vật của họ khi chưa được phép. Chuỗi hành động pháp lý cho thấy chiến lược của Disney là kiểm soát chặt việc “tái sử dụng” nhân vật trong các sản phẩm AI, đồng thời thúc đẩy mô hình cấp phép thương mại rõ ràng.
Những câu hỏi thường gặp
Seedance 2.0 bị cáo buộc vi phạm bản quyền theo cách nào?
Các cáo buộc cho rằng Seedance 2.0 cho phép tạo video có nhân vật và cảnh phim nổi tiếng thuộc bản quyền mà không có thỏa thuận cấp phép, đồng thời đặt nghi vấn công cụ đã dùng tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình.
ByteDance đã phản hồi và làm gì để hạn chế rủi ro?
ByteDance nói tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và sẽ tăng cường biện pháp bảo vệ để ngăn dùng trái phép IP và chân dung. Công ty cũng cho biết đã tạm dừng tính năng cho phép người dùng tải ảnh người thật lên, nhưng chưa công bố chi tiết cơ chế kiểm soát.
Vì sao vấn đề deepfake khiến tranh chấp nghiêm trọng hơn?
Deepfake liên quan trực tiếp đến quyền hình ảnh và danh tính của người thật. Khi AI tạo video có gương mặt người nổi tiếng, rủi ro không chỉ là bản quyền nhân vật hư cấu mà còn là việc khai thác trái phép chân dung, gây nhầm lẫn và thiệt hại danh tiếng.
Disney có phản đối việc dùng AI trong sáng tạo nội dung không?
Các động thái cho thấy Disney tập trung vào việc sử dụng tài sản trí tuệ không được phép. Disney từng ký thỏa thuận cấp phép 1 tỷ USD với OpenAI để dùng hợp pháp 200 nhân vật, đồng thời theo đuổi các vụ việc khác nhằm gỡ nội dung AI dựa trên nhân vật khi chưa được phép.
