CEO Ark Invest Cathie Wood cho rằng Bitcoin vừa phòng hộ lạm phát, vừa phòng hộ rủi ro giảm phát nhanh do năng suất tăng vọt từ AI và công nghệ.
Trong cuộc trao đổi tại Bitcoin Investor Week, Wood nhấn mạnh “cú sốc năng suất” có thể làm đảo lộn hệ thống tài chính truyền thống. Theo bà, chi phí giảm mạnh và giá lao dốc có thể gây bất ổn cho nền kinh tế dựa nhiều vào nợ, khiến nhu cầu phòng hộ vốn trở nên cấp thiết.
- Cathie Wood cảnh báo giảm phát nhanh do AI có thể gây “hỗn loạn giảm phát” trong nền kinh tế nhiều nợ.
- Giảm phát làm doanh thu, lương và giá tài sản giảm, trong khi khoản nợ danh nghĩa không tự điều chỉnh.
- Wood xem Bitcoin là tài sản phòng hộ kép nhờ phi tập trung và nguồn cung cố định, tránh rủi ro chính sách tiền tệ.
Cú sốc năng suất từ AI có thể tạo ra gián đoạn kinh tế lớn
Cathie Wood dự báo AI và công nghệ sẽ đẩy năng suất tăng mạnh, khiến chi phí doanh nghiệp giảm và giá hàng hóa, dịch vụ hạ nhanh, từ đó tạo một cú sốc kinh tế mà hệ thống tài chính truyền thống khó chuẩn bị kịp.
Trong cuộc trao đổi với Anthony Pompliano tại Bitcoin Investor Week, trọng tâm của Wood là rủi ro “productivity shock” khi AI và các đột phá công nghệ nâng sản lượng nhưng đồng thời nén biên lợi nhuận bằng việc kéo giá xuống.
Theo lập luận của Wood, việc giá giảm có vẻ tích cực với người tiêu dùng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, khi tốc độ giảm quá nhanh, các mô hình kinh doanh, kế hoạch tài chính, và giả định tăng trưởng doanh thu có thể bị phá vỡ, khiến thị trường vận hành trong trạng thái mất ổn định.
Giảm phát nhanh do AI không phải lúc nào cũng “tốt” cho nền kinh tế
Giảm phát nhanh có thể gây hại vì nợ được cố định theo giá trị danh nghĩa, trong khi thu nhập, doanh thu và giá tài sản có thể giảm, làm gánh nặng trả nợ tăng lên theo thực tế.
Trong bối cảnh nhiều người quen với lạm phát và giá tăng, giảm phát thường được hiểu là “giá rẻ hơn”. Wood cho rằng vấn đề xuất hiện khi giảm phát diễn ra ở tốc độ cao do năng suất AI tăng, đặc biệt với nền kinh tế dựa nhiều vào tín dụng và đòn bẩy.
Điểm mấu chốt là nợ được ghi bằng đơn vị tiền danh nghĩa. Dù là dư nợ thẻ tín dụng, khoản vay mua nhà hay các khoản vay khác, nghĩa vụ phải trả không tự điều chỉnh theo lạm phát hoặc giảm phát. Lập luận này cũng áp dụng cho doanh nghiệp và chính phủ trong cùng hệ thống tài chính.
Khi giảm phát xảy ra, giá tài sản có thể đi xuống, tiền lương thường chịu áp lực giảm, và doanh thu của doanh nghiệp lẫn chính phủ suy giảm. Kết quả là khả năng trả nợ xấu đi, dễ kéo theo cắt giảm chi tiêu, sa thải lao động và vỡ nợ, làm bất ổn lan rộng.
Bitcoin được Wood xem là công cụ phòng hộ trong môi trường giảm phát nhanh
Wood cho rằng Bitcoin có thể đóng vai trò phòng hộ trước giảm phát nhanh vì đây là tài sản phi chủ quyền, hoạt động ngoài hệ thống tài chính truyền thống và có nguồn cung khan hiếm, bị giới hạn.
Theo Wood, AI giúp tăng sản lượng và giảm chi phí, nhưng việc “in thêm tiền” để xử lý giảm phát chỉ giống như giải pháp tạm thời. Nó có thể xoa dịu căng thẳng ngắn hạn nhưng kéo theo rủi ro phụ thuộc ngân hàng trung ương, cùng các rủi ro chính sách và tín dụng.
Bitcoin khác ở chỗ không bị kiểm soát bởi một thực thể trung tâm. Vì vậy, theo giả thuyết, BTC có thể giảm mức độ nhạy cảm của tài sản nắm giữ trước các thay đổi chính sách phản ứng với hỗn loạn giảm phát.
Wood nhấn mạnh mục tiêu không phải là để chính phủ, ngân hàng trung ương hay doanh nghiệp dùng Bitcoin trực tiếp “chống giảm phát”. Thay vào đó, bà xem BTC như một tài sản phòng hộ để bảo vệ vốn trước bất ổn kinh tế phát sinh khi giảm phát diễn ra nhanh do năng suất AI thúc đẩy.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao giảm phát nhanh lại đáng lo nếu người tiêu dùng được hưởng giá thấp?
Giá thấp có lợi ngắn hạn, nhưng giảm phát nhanh có thể làm doanh thu, lương và giá tài sản giảm mạnh. Trong khi đó, nợ vẫn cố định theo giá trị danh nghĩa, khiến gánh nặng trả nợ tăng tương đối và dễ dẫn đến cắt giảm chi tiêu, sa thải, vỡ nợ.
Nợ “cố định theo danh nghĩa” nghĩa là gì trong bối cảnh giảm phát?
Nghĩa là số tiền phải trả trên hợp đồng vay (thẻ tín dụng, thế chấp, khoản vay doanh nghiệp hay nợ chính phủ) không tự điều chỉnh theo mức giá chung. Khi giá và thu nhập giảm, việc trả cùng một khoản nợ trở nên khó hơn.
Cathie Wood dựa vào đặc điểm nào để cho rằng Bitcoin có thể phòng hộ giảm phát?
Bà nhấn mạnh Bitcoin là tài sản phi tập trung, phi chủ quyền và có nguồn cung bị giới hạn. Theo lập luận đó, Bitcoin ít bị tác động bởi việc “nới lỏng” tiền tệ tùy chính sách, qua đó có thể hỗ trợ bảo vệ vốn khi biến động vĩ mô tăng.
