CBI Ấn Độ đã bắt giữ hai nhân sự ngân hàng bị cáo buộc hỗ trợ tội phạm mạng lập “tài khoản mule” để rửa tiền, rồi đổi sang tài sản số và chuyển ra nước ngoài nhằm che giấu nguồn gốc dòng tiền.
Vụ việc phản ánh rủi ro gia tăng khi tiền điện tử trở thành chặng cuối trong chuỗi rửa tiền: từ tiền bị đánh cắp, qua nhiều tài khoản ngân hàng nội địa, rồi quy đổi sang tài sản số để khó truy vết và dễ chuyển xuyên biên giới.
- CBI bắt hai cán bộ ngân hàng vì hỗ trợ mạng lưới lừa đảo dùng tài khoản mule để luân chuyển tiền bẩn.
- Quy trình phổ biến: chia nhỏ giao dịch qua hàng nghìn tài khoản, sau đó đổi sang tài sản số và chuyển ra khỏi Ấn Độ.
- Nhiều ngân hàng siết mở tài khoản số do bùng phát tài khoản mule, trong khi cơ quan điều tra mở rộng rà soát khả năng liên quan các vụ khác.
CBI bắt giữ hai cán bộ ngân hàng vì hỗ trợ vận hành tài khoản mule
CBI cho biết hai cán bộ bị bắt đã phối hợp với tội phạm mạng để tạo và vận hành tài khoản mule, đồng thời cung cấp mẹo né phát hiện nhằm giúp dòng tiền bất hợp pháp lưu thông trót lọt.
Theo thông tin được CBI công bố, điểm nghiêm trọng trong vụ việc là các đối tượng bị bắt không chỉ “làm ngơ” mà còn chủ động hướng dẫn tội phạm mạng để tránh bị hệ thống giám sát phát hiện, qua đó duy trì hoạt động mà không gặp trở ngại.
CBI cũng thông báo cả hai đã bị miễn nhiệm ngay lập tức, các tổ chức tài chính liên quan đã được báo cáo về vai trò của họ. Cơ quan này tiếp tục điều tra và các nghi phạm sẽ ra tòa theo lịch triệu tập.
Chi tiết vụ việc được đề cập tại bài viết trên Economic Times.
Tài khoản mule là gì và vì sao thường dẫn dòng tiền sang tiền điện tử
Tài khoản mule là tài khoản được dùng để nhận, chuyển và “làm sạch” tiền bất hợp pháp; sau khi qua nhiều lớp chuyển khoản, tiền thường được đổi sang tài sản số để khó truy vết và dễ chuyển ra nước ngoài.
CBI mô tả mô hình “mule money fraud” thường bắt đầu từ việc tội phạm mạng chiếm đoạt tiền hoặc tài sản số của nạn nhân. Khi đã kiểm soát được dòng tiền, chúng tiến hành rửa tiền cho đến khi gần như không thể lần ngược nguồn gốc.
Để tăng độ nhiễu, tội phạm chuyển tiền theo các mệnh giá nhỏ qua hàng nghìn tài khoản ngân hàng, tạo ra số lượng giao dịch lớn đến mức việc theo dõi trở nên quá tải. Càng nhiều lớp trung gian, khả năng truy vết càng giảm.
Sau khi “xếp lớp” đủ dày, số tiền được quy đổi sang tài sản số và chuyển ra khỏi Ấn Độ tới nhóm điều hành cấp cao của mạng lưới gian lận. Đây là điểm khiến tiền điện tử thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của chuỗi rửa tiền.
Thủ đoạn bị nêu: dùng thông tin khách hàng vô tội và chỉnh sửa giấy tờ định danh
CBI cho biết các đối tượng có thể dùng tài khoản của người vô tội hoặc chỉnh sửa ID thật để mở tài khoản mới dưới tên khác, nhằm phục vụ việc rửa tiền trước khi đưa sang tài sản số.
Trong một số trường hợp, tội phạm tuyển người đứng tên để “cung ứng” tài khoản. Tuy nhiên, CBI nêu rằng ở vụ này, cán bộ ngân hàng bị cáo buộc đã khai thác tài khoản của khách hàng không liên quan để hỗ trợ luân chuyển tiền.
Ngoài ra, nhà chức trách cho biết các cán bộ còn bị cáo buộc can thiệp dữ liệu định danh: sửa ID thật của khách hàng để tạo thêm tài khoản mới với tên khác, tăng số “đầu mối” nhận và chuyển tiền trong mạng lưới.
Hai nhân sự bị nêu danh và sẽ được đưa ra tòa
Dựa trên phân tích thiết bị số thu giữ, CBI cho biết có đủ bằng chứng liên quan một Trợ lý Quản lý tại Canara Bank (Patna) và một Chuyên viên Phát triển Kinh doanh của Axis Bank (Patna), và họ sẽ ra tòa theo thủ tục.
Trong thông cáo, CBI nói các cán bộ nhận tiền để hỗ trợ tội phạm. Cơ quan này cho biết kết quả phân tích các thiết bị kỹ thuật số thu giữ trong quá trình điều tra đã chỉ ra vai trò chủ động của hai cá nhân nêu trên trong việc tiếp tay cho hoạt động tội phạm mạng.
Phản hồi của Axis Bank và động thái siết mở tài khoản số tại nhiều ngân hàng
Axis Bank cho biết vụ việc đang được điều tra và ngân hàng hợp tác với nhà chức trách; đồng thời nhiều ngân hàng như HDFC, ICICI đã tạm dừng mở tài khoản số do gia tăng tài khoản mule.
Trong tuyên bố thông qua người phát ngôn, Axis Bank cho biết vấn đề đang được điều tra tích cực và ngân hàng phối hợp với cơ quan chức năng để sớm giải quyết. Ngân hàng cũng nhấn mạnh duy trì tiêu chuẩn liêm chính cao và “không khoan nhượng” với hành vi vi phạm chính sách hoặc quy tắc đạo đức.
Trong vài tuần gần đây, một số ngân hàng như HDFC, ICICI và các đơn vị khác đã đình chỉ việc mở tài khoản kỹ thuật số do sự gia tăng của tài khoản mule. Diễn biến này cho thấy áp lực kiểm soát rủi ro tuân thủ đang tăng nhanh khi tội phạm lợi dụng kênh số để mở rộng mạng lưới.
Nhận định của CEO Athenian Tech về xu hướng tài khoản mule và điểm đến là crypto
CEO Athenian Tech, Kanishk Gaur, nhận định tài khoản mule đang gia tăng và có nhiều biến thể, trong đó tiền thường được rửa qua ngân hàng rồi chuyển sang crypto để đưa ra nước ngoài.
Ông Kanishk Gaur cho rằng tài khoản mule có thể vận hành dưới nhiều hình thức: đôi khi cán bộ ngân hàng hỗ trợ rửa tiền trước khi dòng tiền được chuyển sang tài sản số; những trường hợp khác, khách hàng tự bán thông tin của mình để trở thành một mắt xích trong mạng lưới.
Ông cũng nêu quan điểm rằng việc sử dụng rất nhiều tài khoản nhằm khiến bên truy vết gặp “ngõ cụt” liên tiếp; đến khi xác định được nguồn, tiền có thể đã được chuyển sang crypto và gửi ra khỏi quốc gia.
“Ý tưởng đằng sau việc dùng rất nhiều tài khoản là để bảo đảm bất kỳ ai đang theo dõi dòng tiền sẽ gặp nhiều ‘ngõ cụt’, và đến lúc họ tìm ra nguồn thì tiền đã được chuyển sang crypto và gửi ra khỏi đất nước.”
– Kanishk Gaur, CEO Athenian Tech
CBI mở rộng điều tra khả năng liên quan các vụ việc khác
CBI cho biết đang xem xét khả năng vụ án này có liên hệ với các vụ khác đang được điều tra, nhằm xác định quy mô mạng lưới và các mắt xích trung gian.
Theo CBI, hướng điều tra hiện tại không chỉ giới hạn ở hai cá nhân bị bắt mà còn tập trung vào khả năng kết nối với những hồ sơ khác đang được xử lý. Cách tiếp cận này giúp cơ quan điều tra truy ra các nhóm vận hành, nguồn tuyển tài khoản, luồng chuyển tiền và điểm quy đổi sang tài sản số.
Những câu hỏi thường gặp
Tài khoản mule là gì?
Tài khoản mule là tài khoản ngân hàng được dùng để nhận và chuyển tiền có nguồn gốc bất hợp pháp nhằm che giấu dấu vết. Tiền thường được chia nhỏ chuyển qua nhiều tài khoản, sau đó có thể được quy đổi sang tài sản số để chuyển đi nơi khác.
Vì sao tiền rửa thường được đổi sang tiền điện tử?
Tiền điện tử giúp chuyển giá trị nhanh qua biên giới và có thể làm phức tạp quá trình truy vết nếu đã đi qua nhiều lớp trung gian. Trong mô tả của CBI, đây là bước sau cùng sau khi tiền đã được “xếp lớp” qua nhiều giao dịch.
CBI cáo buộc hai cán bộ ngân hàng đã làm gì?
CBI cáo buộc họ hỗ trợ tạo tài khoản mule, cung cấp hướng dẫn để né phát hiện, và trong một số tình huống còn can thiệp thông tin định danh để mở tài khoản dưới tên khác phục vụ rửa tiền.
Các ngân hàng đã phản ứng ra sao trước tình trạng tài khoản mule gia tăng?
Theo nội dung được nêu, một số ngân hàng như HDFC, ICICI và các đơn vị khác đã tạm dừng mở tài khoản số trong bối cảnh tài khoản mule tăng, nhằm giảm rủi ro bị lợi dụng cho các đường dây rửa tiền.