Campuchia đã bắt Chen Zhi, nhà sáng lập kiêm chủ tịch Prince Group, và nhanh chóng dẫn độ ông sang Trung Quốc theo yêu cầu từ phía Trung Quốc.
Vụ việc thu hút chú ý vì Chen Zhi từng bị cáo buộc liên quan các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia và rửa tiền bằng tiền điện tử, đồng thời nhiều quốc gia đã có động thái phong tỏa, tịch thu tài sản liên quan đến mạng lưới này.
- Chen Zhi (Prince Group) bị bắt tại Campuchia và bị dẫn độ nhanh sang Trung Quốc.
- Nhà chức trách Mỹ cáo buộc ông vận hành mạng lưới tội phạm; Bộ Tài chính Mỹ nêu vụ thu giữ khoảng 15 tỷ USD Bitcoin bị cho là liên quan.
- Nhiều nước đã phong tỏa, tịch thu, hoặc từ chối giải ngân các khoản tiền bị nghi gắn với điều tra rửa tiền xuyên biên giới.
Campuchia bắt và dẫn độ Chen Zhi sang Trung Quốc
Chen Zhi bị nhà chức trách Campuchia bắt cùng hai cộng sự và được chuyển giao cho phía Trung Quốc trong một hoạt động phối hợp thực thi pháp luật song phương.
Sau khi bị bắt, Chen Zhi được bàn giao cho cơ quan chức năng Trung Quốc. Thông tin công khai hiện chưa nêu rõ ông sẽ đối mặt những tội danh nào tại Trung Quốc, nhưng diễn biến được theo dõi sát do quy mô các cáo buộc trước đó ở nhiều khu vực pháp lý.
Việc chuyển giao nhanh cho thấy Campuchia ưu tiên xử lý theo yêu cầu của Trung Quốc trong bối cảnh hợp tác an ninh ngày càng chặt chẽ. Động thái này cũng diễn ra khi áp lực quốc tế gia tăng, yêu cầu Campuchia xử lý các cấu phần tội phạm xuyên quốc gia được cho là hoạt động trong lãnh thổ nước này.
Cuộc điều tra liên quan Prince Group đã được theo dõi từ ít nhất năm 2020
Nhà chức trách Trung Quốc được cho là đã rà soát các hoạt động liên quan Prince Group từ ít nhất năm 2020, và việc Chen Zhi trở về Trung Quốc có thể kéo theo điều tra sâu hơn.
Các thông tin được nêu cho thấy hoạt động liên quan Prince Group đã nằm trong tầm ngắm của phía Trung Quốc nhiều năm. Việc Chen Zhi bị đưa về Trung Quốc mở ra khả năng điều tra tập trung vào dòng tiền, cấu trúc công ty, cũng như vai trò cá nhân trong các hoạt động bị nghi vấn.
Tuy vậy, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có công bố chính thức về cáo trạng cụ thể tại Trung Quốc. Các bên quan sát thường tập trung vào kết quả điều tra và khả năng mở rộng sang các pháp nhân, cá nhân khác có liên hệ.
Cáo buộc tại Mỹ và nghi vấn vụ thu giữ Bitcoin khoảng 15 tỷ USD
Chen Zhi bị công tố viên Mỹ cáo buộc điều hành một tổ chức tội phạm, trong khi Bộ Tài chính Mỹ liên hệ một kho crypto với vụ thu giữ khoảng 15 tỷ USD Bitcoin bị cho là gắn với hoạt động của ông.
Theo mô tả, cáo buộc tại Mỹ nhấn mạnh yếu tố “tổ chức tội phạm” và mức độ gây hại đối với nạn nhân. Cùng lúc, Bộ Tài chính Mỹ cho biết một kho tiền điện tử bị phát hiện có liên hệ đến vụ thu giữ Bitcoin với giá trị ước tính khoảng 15 tỷ USD, được mô tả là vụ thu giữ tiền điện tử lớn nhất từng được đề cập trong bối cảnh này.
Nếu các cáo buộc này được chứng minh, trọng tâm điều tra thường xoay quanh nguồn gốc tài sản, tuyến giao dịch on-chain, các đầu mối chuyển đổi fiat/crypto, cũng như hệ thống trung gian dùng để che giấu chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng.
Mạng lưới bị cáo buộc vận hành các “khu lừa đảo” ở Campuchia
Mạng lưới của Chen Zhi bị cho là vận hành các tổ hợp lừa đảo tại Campuchia, bao gồm sextortion, cờ bạc trực tuyến trái phép và cưỡng bức lao động để thực hiện gian lận online.
Các cáo buộc mô tả một hệ sinh thái phạm pháp đa lớp: dụ dỗ nạn nhân, tổ chức vận hành “nhà máy lừa đảo”, và cưỡng ép người lao động thực hiện hành vi gian lận trên mạng. Các hành vi được nhắc đến gồm sextortion, cờ bạc online trái phép, và buôn người/tra tấn người lao động bị ép tham gia lừa đảo.
Một ví dụ về địa điểm bị nêu tên là tổ hợp Golden Fortune Science and Technology Park. Thông tin tham chiếu cho biết tại đây nạn nhân có thể bị ép thực hiện gian lận trực tuyến, qua đó làm nổi bật rủi ro tội phạm hóa trong các cụm bất động sản, khu công nghệ hoặc khu giải trí trá hình.
Chi tiết được dẫn trong báo cáo tại bài viết liên quan cho thấy mức độ phức tạp của cáo buộc và tác động xuyên biên giới của cuộc truy quét.
Trừng phạt và phong tỏa tài sản lan sang nhiều quốc gia
Mỹ và Anh đã trừng phạt hơn 100 công ty và 17 cá nhân bị cho là liên quan, trong khi Hàn Quốc, Thái Lan và Singapore có các động thái phong tỏa hoặc xử lý tài sản theo điều tra xuyên quốc gia.
Các biện pháp được mô tả gồm trừng phạt đối với hơn 100 công ty và 17 cá nhân bị cho là thuộc mạng lưới công ty “vỏ bọc” phục vụ rửa tiền từ lừa đảo quy mô công nghiệp. Những biện pháp này thường nhằm hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính, đóng băng tài sản và tăng chi phí tuân thủ cho các bên liên quan.
Ở châu Á, Hàn Quốc được cho là đã đóng băng hàng triệu USD tiền gửi ngân hàng; Thái Lan tịch thu tài sản; và Singapore bác đơn xin giải ngân hơn 300.000 USD từ khoản tiền bị thu giữ của một family office có liên hệ với Chen Zhi. Lý do bác đơn là thẩm phán không bị thuyết phục về độ tin cậy của bên nộp đơn trong bối cảnh điều tra rửa tiền xuyên quốc gia phức tạp.
Hồ sơ cá nhân: từ Phúc Kiến đến xây dựng Prince Group tại Campuchia
Chen Zhi được cho là đến từ tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), chuyển sang Campuchia hơn 10 năm trước và mở rộng Prince Group từ bất động sản sang ngân hàng, hàng không và các dự án phát triển lớn.
Theo mô tả, ông tận dụng giai đoạn thị trường bất động sản Campuchia tăng trưởng để xây dựng tập đoàn Prince Group, sau đó mở rộng sang nhiều mảng như ngân hàng thương mại, hãng hàng không và bất động sản hạng sang, đồng thời theo đuổi các dự án phát triển quy mô nhiều tỷ USD.
Sau đó, ông được cho là có quốc tịch Campuchia và xây dựng quan hệ với giới tinh hoa chính trị, nhận các danh hiệu mang tính vinh danh liên quan hoạt động thiện nguyện. Hình ảnh kín tiếng được nhắc tới như một yếu tố có thể giúp ông duy trì hoạt động trong thời gian dài trước khi bị bắt.
Prince Group tìm cách tách khỏi Chen Zhi, bối cảnh dẫn độ khác biệt với Mỹ
Prince Group từng phủ nhận liên quan các vụ lừa đảo và cố gắng tách khỏi Chen Zhi; trong khi ông vẫn bị truy tố tại Mỹ, Campuchia không có hiệp ước dẫn độ với Mỹ.
Thông tin nêu rằng Prince Group đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc và gọi các cáo buộc là sai. Dù Chen Zhi vẫn bị truy tố ở Mỹ, Campuchia không có hiệp ước dẫn độ với Mỹ, khiến việc chuyển giao nhanh sang Trung Quốc trở thành kịch bản dễ xảy ra hơn về mặt quy trình.
Từ góc độ thực thi, việc dẫn độ theo yêu cầu của Trung Quốc có thể tác động đến hướng điều tra, phạm vi truy tố, cũng như khả năng phối hợp bằng chứng với các quốc gia khác đang theo đuổi các nhánh điều tra liên quan đến tiền điện tử, rửa tiền và lừa đảo xuyên biên giới.
Những câu hỏi thường gặp
Chen Zhi là ai và vai trò của ông tại Prince Group là gì?
Chen Zhi là nhà sáng lập kiêm chủ tịch Prince Group. Ông được cho là đến từ tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), chuyển đến Campuchia hơn một thập kỷ trước và mở rộng Prince Group sang nhiều lĩnh vực như ngân hàng, hàng không và bất động sản.
Vì sao Chen Zhi bị dẫn độ sang Trung Quốc thay vì Mỹ?
Dù Chen Zhi vẫn bị truy tố tại Mỹ, thông tin cho biết Campuchia không có hiệp ước dẫn độ với Mỹ. Trong khi đó, ông bị bắt tại Campuchia và được chuyển giao nhanh sang Trung Quốc theo yêu cầu từ phía Trung Quốc.
Con số “15 tỷ USD Bitcoin bị thu giữ” đến từ đâu?
Bộ Tài chính Mỹ được cho là đã liên hệ một kho crypto với “vụ thu giữ tiền điện tử lớn nhất”, trong đó cơ quan chức năng tịch thu khoảng 15 tỷ USD Bitcoin bị cáo buộc có liên quan đến hoạt động của Chen Zhi.
Những quốc gia nào đã có động thái phong tỏa hoặc xử lý tài sản liên quan?
Nội dung nêu Mỹ và Anh áp đặt trừng phạt đối với hơn 100 công ty và 17 cá nhân bị cho là liên quan. Ngoài ra, Hàn Quốc đóng băng hàng triệu USD tiền gửi, Thái Lan tịch thu tài sản, và Singapore bác đơn xin giải ngân hơn 300.000 USD từ khoản tiền bị thu giữ.