Chủ tịch Ủy ban châu Âu thúc đẩy sớm cắt giảm thủ tục để tăng trưởng

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen kêu gọi EU cắt giảm thủ tục và hợp nhất các mảnh ghép thị trường vốn để tăng sức cạnh tranh trước Mỹ và Trung Quốc.

Bà cho rằng việc EU có tới 27 hệ thống giám sát tài chính và hơn 300 địa điểm giao dịch tạo ra phân mảnh, làm giảm thanh khoản và kìm hãm tăng trưởng. EU đang cân nhắc lộ trình thị trường chung đến năm 2028, trong bối cảnh bất định kinh tế toàn cầu gia tăng.

EU coi “phân mảnh” tài chính là nút thắt cạnh tranh

EU đang tìm cách giảm phân mảnh hệ thống tài chính và thị trường giao dịch để tăng hiệu quả phân bổ vốn, hạ chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và cải thiện năng lực cạnh tranh trước những nền kinh tế có cấu trúc thống nhất như Mỹ.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh EU cần đơn giản hóa quy định đối với doanh nghiệp hoạt động trong khối nhằm thúc đẩy tăng trưởng. Bà đối chiếu với Mỹ như một thực thể liên bang có “một hệ thống tài chính, một thủ đô tài chính”, trong khi EU vận hành 27 hệ thống giám sát tài chính tách biệt.

Bà cũng đề cập việc EU có hơn 300 địa điểm giao dịch, coi đây là mức độ phân mảnh quá lớn. Theo định hướng Savings and Investment Union, EU muốn tạo ra một thị trường vốn duy nhất, có chiều sâu và thanh khoản tốt hơn, qua đó giúp dòng vốn luân chuyển hiệu quả hơn trong toàn khối.

Về lộ trình chính sách, bà cho biết dự kiến đề xuất các lãnh đạo EU tại hội nghị thượng đỉnh tháng 3 ở Alden Biesen việc ủng hộ một lộ trình thị trường chung thống nhất đến năm 2028. Cam kết này xuất hiện khi nhiều thủ đô châu Âu muốn ưu tiên tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng khó đoán.

Quy định và giá năng lượng được nêu là rào cản tăng trưởng

Trong trao đổi kín với đại sứ các nước EU, bà von der Leyen xác định quy định rườm rà và giá năng lượng là các yếu tố làm suy yếu tăng trưởng, đồng thời kêu gọi đạt thỏa thuận giữa 27 quốc gia thành viên để tháo gỡ rào cản nội khối.

Tại cuộc họp kín với các đại sứ EU, bà von der Leyen đã thảo luận về những “điểm nghẽn” đối với tăng trưởng ở châu Âu. Bà nêu bật gánh nặng quy định và chi phí năng lượng như các lực cản đáng kể đối với doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của khu vực.

Tuy vậy, bà cũng cho biết sẽ xem xét các cách tiếp cận khác nhau để vượt qua phản đối từ các thủ đô, nhằm tránh “thiếu tiến triển hoặc tham vọng” nếu không thể đạt đồng thuận trọn vẹn trong các lĩnh vực chính sách kinh tế mang tính then chốt. Theo bà, giải pháp cốt lõi là nâng sức cạnh tranh của khối để hỗ trợ mục tiêu tự chủ.

“Rõ ràng là chúng ta không thể tiếp tục kinh doanh như thường lệ. Các quy tắc quốc gia và điều kiện giao dịch khác nhau giữa các quốc gia thành viên khiến doanh nghiệp không đạt hết tiềm năng và làm suy giảm năng lực cạnh tranh của châu Âu. Trọng tâm hàng đầu của chúng ta phải là gỡ bỏ các rào cản nội bộ này.”
– Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, thư gửi lãnh đạo quốc gia (2026)

Bà cũng cảnh báo trong thư gửi lãnh đạo quốc gia ngày 9/1 rằng EU đang tụt lại trong một thế giới ngày càng bị định hình bởi sức mạnh cứng, cạnh tranh chiến lược và “phụ thuộc bị vũ khí hóa”. Cảnh báo được đưa ra trước khi lãnh đạo EU chuẩn bị gặp nhau tại Aiden Biesen (Bỉ) cho một phiên làm việc theo hình thức nghỉ dưỡng.

Hội đồng châu Âu thúc đẩy chương trình nghị sự hợp nhất thị trường chung

Hội đồng châu Âu coi việc tích hợp thị trường chung và tận dụng quy mô kinh tế của EU là ưu tiên, nhằm tránh bị gạt ra bên lề trong cạnh tranh địa kinh tế và trong quan hệ với Mỹ.

Tháng 12 năm trước, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đã triệu tập tổng thống và thủ tướng các nước EU tham dự một cuộc họp không chính thức tại vùng nông thôn Bỉ, dự kiến diễn ra ngày 12/2. Nội dung trọng tâm là cách tích hợp thị trường chung và khai thác quy mô kinh tế của EU để bảo đảm châu lục không bị đứng ngoài cuộc.

Ông Costa cho rằng EU cần giữ bình tĩnh và mang tính xây dựng, đặc biệt khi làm việc với Tổng thống Donald Trump, nhưng đồng thời thừa nhận mối quan hệ giữa Brussels và Washington không cân bằng. Ông từng nhấn mạnh thách thức lớn nhất từ khi nhậm chức là ổn định quan hệ EU–Mỹ trong bối cảnh động lực giữa hai cường quốc kinh tế đã thay đổi.

Đức đề xuất cắt giảm quy định để tiến tới thị trường chung hiệu quả hơn

Đức lập luận rằng EU chỉ có thể hợp nhất sâu hơn nếu giảm, thay vì tăng, gánh nặng hành chính lên ngành công nghiệp; đồng thời kêu gọi hành động cụ thể, táo bạo để gỡ các rào cản thương mại nội khối.

Ở chiều ngược lại, Đức đang vận động mạnh mẽ cho việc cắt giảm quy định nếu EU muốn một thị trường chung thực chất. Berlin cảnh báo EU chỉ có thể tiến xa trong việc “gộp” các nền kinh tế quốc gia nếu không áp thêm gánh nặng quan liêu lên khu vực công nghiệp.

Tài liệu quan điểm được lưu hành tại Berlin cho rằng sửa các rào cản hiện hữu đối với thương mại trong thị trường chung sẽ đòi hỏi những hành động cụ thể, táo bạo và trong một số trường hợp “khó chịu”. Tài liệu cũng nêu quan điểm các nước có thể cần chấp nhận những hạn chế tự nguyện ở cấp quốc gia vì lợi ích chung của thị trường nội khối.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao EU muốn đơn giản hóa quy định cho doanh nghiệp?

Vì EU cho rằng quy định rườm rà và điều kiện giao dịch khác nhau giữa các quốc gia thành viên làm tăng chi phí tuân thủ, hạn chế mở rộng quy mô và làm suy yếu năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên toàn khối.

Savings and Investment Union nhắm đến mục tiêu gì?

Mục tiêu là xây dựng một thị trường vốn duy nhất, có độ sâu và thanh khoản cao hơn, giảm phân mảnh giữa các trung tâm tài chính và tạo điều kiện để dòng vốn lưu chuyển hiệu quả trong EU.

“Phân mảnh” thị trường tài chính EU được mô tả như thế nào?

EU hiện có 27 hệ thống giám sát tài chính theo quốc gia và hơn 300 địa điểm giao dịch trong toàn khối; lãnh đạo Ủy ban châu Âu cho rằng điều này làm thị trường bị chia cắt mạnh, giảm hiệu quả và sức cạnh tranh.

Đức đề xuất gì để thúc đẩy thị trường chung?

Đức kêu gọi cắt giảm quy định và tránh bổ sung thủ tục hành chính mới cho ngành công nghiệp, đồng thời yêu cầu các biện pháp cụ thể và quyết liệt để xử lý các rào cản thương mại nội khối.