Trung Quốc đang siết hoạt động đầu cơ trên thị trường chứng khoán bằng cách nâng yêu cầu ký quỹ lên 100%, nhằm giảm đòn bẩy và hạn chế biến động mạnh khi giao dịch đầu năm 2026 tăng nóng.
Động thái này xuất hiện sau giai đoạn các chỉ số tăng tốt và dòng tiền tập trung vào các chủ đề “nóng” như AI và không gian thương mại. Nhà quản lý nhấn mạnh ưu tiên ổn định thị trường, thay vì lợi nhuận nhanh dễ kích hoạt tâm lý đầu cơ và rủi ro cho nhà đầu tư.
- CSRC nhấn mạnh ổn định thị trường và sẽ trấn áp đầu cơ, thao túng.
- Yêu cầu ký quỹ trên các sàn đại lục tăng từ 80% lên 100% để hạ đòn bẩy.
- Các hợp đồng ký quỹ mới chịu quy định mới, hợp đồng cũ không bị ảnh hưởng.
CSRC ưu tiên ổn định thị trường và hạn chế đầu cơ
CSRC cho biết sẽ mạnh tay với đầu cơ quá mức và thao túng thị trường, đồng thời cố gắng tránh các cú dao động lớn, coi ổn định thị trường là ưu tiên hàng đầu.
Tại hội nghị công tác ngày 15/01, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc công bố kế hoạch tăng cường giám sát và xử lý hành vi đầu cơ. Thông tin được đăng tại trang chính thức của cơ quan quản lý: CSRC công bố kế hoạch tăng cường quản lý.
Bối cảnh là thị trường cổ phiếu Trung Quốc đại lục tăng tốt đầu tháng 1, khối lượng giao dịch bật tăng và số dư cho vay ký quỹ nhiều lần lập kỷ lục. Chỉ số CSI 300 tăng 2,2% từ đầu năm. Shanghai Composite có chuỗi 17 phiên tăng liên tiếp trước khi kết thúc vào 12/01. Cả hai chỉ số ghi nhận mức tăng hai chữ số trong hai năm liên tiếp.
Đà tăng gần đây được thúc đẩy bởi các nhóm công nghệ gắn với trí tuệ nhân tạo, thăm dò không gian thương mại và các chủ đề mới nổi khác. Tuy nhiên, sự hưng phấn cũng làm dấy lên lo ngại về đầu cơ dựa trên vốn vay, đặc biệt khi giá cổ phiếu tăng nhanh hơn nền tảng cơ bản.
Yêu cầu ký quỹ tăng lên 100% để giảm đòn bẩy
Nhà quản lý nâng yêu cầu ký quỹ từ 80% lên 100% trên các sàn đại lục, nhằm buộc nhà đầu tư dùng vốn tự có nhiều hơn và giảm rủi ro từ giao dịch sử dụng đòn bẩy.
Tuần trước, các cơ quan quản lý phản ứng bằng cách nâng yêu cầu cấp vốn ký quỹ trên toàn bộ các sàn đại lục từ 80% lên 100%. Quy định có hiệu lực từ thứ Hai (theo nội dung công bố trong bài). Nhiều người xem đây là bước đi chủ động để hạ đòn bẩy và chặn đầu cơ quá mức khi thị trường tăng nóng.
Động lực tăng giá được cho là lan rộng sau những tiến bộ của DeepSeek trong lĩnh vực AI, kéo định giá nhiều công ty công nghệ Trung Quốc đi lên. Bài viết nêu rằng cổ phiếu công nghệ đại lục đang giao dịch với mức “premium” khoảng 40% so với doanh nghiệp trong Nasdaq 100, qua đó khiến thị trường nội địa hấp dẫn hơn cho hoạt động niêm yết và có thể thúc đẩy huy động vốn cổ phần của các doanh nghiệp AI trong năm 2026.
Cổ phiếu liên quan không gian thương mại cũng tăng mạnh, trong đó BlueFocus Intelligent và một số doanh nghiệp liên quan AI được ghi nhận tăng khoảng 20%. Ngành này được hỗ trợ thêm sau khi Trung Quốc nộp hồ sơ xin tài nguyên tần số và không gian, bao gồm hơn 203.000 vệ tinh trên 14 chòm sao. Làn sóng quan tâm vào AI và không gian kéo lượng tiền lớn vào thị trường, tạo điều kiện để nhà quản lý can thiệp.
Quy định ký quỹ mới đảo chiều chính sách nới lỏng từ tháng 08/2023
Việc nâng ký quỹ lên 100% là bước đảo chiều so với tháng 08/2023, khi tỷ lệ bị hạ xuống 80% để kích thanh khoản, sau đó mức vay và doanh số giao dịch tăng bền bỉ.
Bài viết cho biết vào tháng 08/2023, tỷ lệ ký quỹ đã được giảm xuống 80% nhằm thúc đẩy khối lượng giao dịch và hỗ trợ thị trường. Kể từ lần nới lỏng đó, mức tài trợ ký quỹ và vòng quay giao dịch tăng đều, khiến nhà quản lý chuyển sang điều chỉnh mang tính “ngược chu kỳ” để giảm rủi ro tích tụ.
Nhà đầu tư được hướng tới dùng vốn tự có và tăng trưởng có kiểm soát
Mục tiêu là khuyến khích nhà đầu tư tự tài trợ đầy đủ khi mua cổ phiếu, qua đó kiểm soát đòn bẩy, bảo vệ nhà đầu tư và hỗ trợ phát triển dài hạn của thị trường vốn.
Cơ quan chức năng muốn nhà đầu tư dùng tiền của chính mình để thanh toán việc mua cổ phiếu, thay vì mở rộng vị thế dựa nhiều vào vốn vay. Theo bài viết, cách tiếp cận này phù hợp mô-típ quản lý quen thuộc: để đà thị trường hình thành, rồi can thiệp sớm nhằm xử lý phần “quá đà”, thay vì chờ biến động tăng cao mới phản ứng.
Chỉ hợp đồng ký quỹ mới bị áp dụng, hợp đồng cũ được giữ nguyên
Quy định mới chỉ áp dụng cho các hợp đồng ký quỹ mới, còn các hợp đồng ký trước thời điểm thay đổi sẽ không bị ảnh hưởng.
Theo nội dung nêu ra, việc chỉ áp dụng với hợp đồng mới thể hiện mong muốn kiềm chế giao dịch mang tính đầu cơ mà không làm xáo trộn các vị thế đã hình thành trước đó. Trong bối cảnh niềm tin thị trường cải thiện, mục tiêu được mô tả là khuyến khích một nhịp tăng “tiết chế” hơn, giảm nguy cơ hình thành các pha dao động mạnh do sử dụng đòn bẩy cao.
Những câu hỏi thường gặp
Trung Quốc đang làm gì để hạ nhiệt thị trường chứng khoán?
Cơ quan quản lý tăng cường trấn áp đầu cơ và thao túng, đồng thời nâng yêu cầu ký quỹ lên 100% để giảm đòn bẩy và hạn chế biến động mạnh.
Yêu cầu ký quỹ tăng từ 80% lên 100% có nghĩa gì?
Nhà đầu tư phải dùng vốn tự có nhiều hơn khi mở giao dịch ký quỹ, giúp hạ mức vay, giảm rủi ro thanh lý dây chuyền và giảm khả năng đẩy giá bằng đòn bẩy.
Quy định ký quỹ mới có áp dụng cho mọi hợp đồng không?
Không. Quy định mới chỉ áp dụng cho các hợp đồng ký quỹ mới; các hợp đồng đã ký trước thời điểm thay đổi sẽ không bị tác động.
Những nhóm cổ phiếu nào được cho là góp phần làm thị trường “nóng” lên?
Bài viết đề cập các chủ đề như trí tuệ nhân tạo, không gian thương mại và các xu hướng mới nổi khác, thu hút dòng tiền và làm gia tăng lo ngại về đầu cơ dựa trên vốn vay.