Cổ phiếu công nghệ Trung Quốc đang tăng mạnh nhờ làn sóng đột phá AI, dù các chỉ báo kinh tế như bất động sản và tiêu dùng vẫn yếu.
Trong bối cảnh tăng trưởng chậm lại và rủi ro giảm phát, nhà đầu tư vẫn đổ tiền vào nhóm công nghệ, đặc biệt là AI và robot. Động lực đến từ tốc độ thương mại hóa công nghệ, làn sóng IPO và kỳ vọng Trung Quốc có thể thu hẹp khoảng cách với Big Tech Mỹ.
- Chỉ số cổ phiếu công nghệ kiểu Nasdaq tại Trung Quốc tăng gần 13% trong tháng, vượt Nasdaq 100.
- Làn sóng AI bùng nổ từ mô hình chi phí thấp của DeepSeek, lan sang robot, thiết bị công nghiệp và nhiều ứng dụng mới.
- Định giá bị kéo căng khiến Bắc Kinh siết margin, trong khi tăng trưởng danh nghĩa chịu áp lực do giảm phát.
Cổ phiếu công nghệ Trung Quốc vượt trội dù kinh tế trì trệ
Cổ phiếu công nghệ Trung Quốc tăng nhanh hơn thị trường Mỹ trong tháng gần nhất, bất chấp bất động sản suy yếu và tiêu dùng ì ạch.
Một chỉ số theo phong cách Nasdaq của nhóm công nghệ nội địa Trung Quốc đã tăng gần 13% chỉ trong tháng này. Một thước đo khác theo dõi các công ty công nghệ Trung Quốc niêm yết tại Hong Kong tăng 6%.
Cả hai thước đo này đều vượt Nasdaq 100, cho thấy dòng tiền đang ưu tiên câu chuyện công nghệ hơn là các tín hiệu vĩ mô. Trong khi đó, nền kinh tế vẫn bị kẹt trong trạng thái yếu: nhà ở chưa thoát khủng hoảng và người tiêu dùng chi tiêu thận trọng.
Đột phá DeepSeek kích hoạt làn sóng đầu tư AI “made in China”
Động lực chính đến từ cú hích AI của DeepSeek, khiến thị trường tin rằng Trung Quốc có thể tạo ra mô hình cạnh tranh với phương Tây nhưng chi phí thấp hơn.
“Pháo hoa” bắt đầu từ tháng 1 năm ngoái khi DeepSeek ra mắt mô hình AI chi phí thấp đạt hiệu năng tương đương các đối thủ phương Tây nhưng rẻ hơn đáng kể, qua đó làm rung chuyển thị trường toàn cầu và thổi bùng hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc.
Sau đó, các doanh nghiệp nội địa tăng tốc: Tencent và Alibaba nhanh chóng triển khai AI tạo sinh, trong khi nhiều công ty khác chạy đua phát triển phiên bản riêng. AI nhanh chóng lan rộng trong sản phẩm và dịch vụ.
AI Trung Quốc mở rộng từ chatbot sang robot, công cụ sản xuất và phương tiện bay
Doanh nghiệp AI Trung Quốc không chỉ làm chatbot, mà còn nhúng mô hình ngôn ngữ lớn vào máy móc, thiết bị và phương tiện mới.
Các công ty đang tích hợp LLM vào máy móc, công cụ và cả “xe bay”. Một số robot xuất hiện trong các màn trình diễn như chạy marathon, đấu boxing demo và biểu diễn múa.
Trong nhà máy, AI được đưa vào máy công cụ chính xác và thiết bị thế hệ mới. Vì vậy, nhà đầu tư ngày càng ít nhìn Trung Quốc như trung tâm lao động giá rẻ, mà coi đây là đối thủ công nghệ đáng gờm của Mỹ.
Vốn hóa nhóm AI tăng mạnh, nhưng tỷ trọng vẫn nhỏ so với Mỹ
Theo theo dõi của Jefferies, vốn hóa nhóm cổ phiếu AI Trung Quốc đã tăng 732 tỷ USD trong một năm, nhưng vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với các công ty Mỹ.
Jefferies theo dõi 33 cổ phiếu AI Trung Quốc và ghi nhận tổng giá trị thị trường của nhóm này đã tăng thêm 732 tỷ USD trong 12 tháng qua. Jefferies cũng cho rằng con số này còn có thể mở rộng, vì các công ty AI Trung Quốc mới chiếm khoảng 6,5% vốn hóa so với các đối thủ Mỹ.
Đà hưng phấn còn được phản ánh qua hoạt động niêm yết: nhiều IPO liên quan AI tăng mạnh sau khi lên sàn, khuyến khích thêm doanh nghiệp tham gia thị trường vốn.
Một số cái tên được nhắc đến trong danh sách chờ gồm mảng xe bay của Xpeng, công ty tên lửa LandSpace Technology và BrainCo, doanh nghiệp được mô tả là có thể trở thành đối thủ của Neuralink.
Định giá kéo căng khiến Bắc Kinh siết margin để hạ nhiệt đầu cơ
Một số cổ phiếu AI và robot bị định giá cao, thúc đẩy cơ quan quản lý Trung Quốc siết quy định margin nhằm giảm rủi ro bong bóng.
Cambricon Technologies, doanh nghiệp chip AI cạnh tranh với Nvidia, đang giao dịch quanh mức 120 lần lợi nhuận dự phóng. Một chỉ số theo dõi nhóm robot Trung Quốc giao dịch khoảng 40 lần lợi nhuận dự phóng, cao hơn Nasdaq 100 ở khoảng 25 lần.
Trước dấu hiệu nóng lên, Bắc Kinh đã thắt chặt quy tắc cấp vốn margin. Tín hiệu từ cơ quan quản lý tập trung vào việc hạn chế đầu cơ, đặc biệt trong nhóm công nghệ, với mục tiêu tránh hình thành bong bóng giá.
Dù vậy, một bộ phận nhà đầu tư vẫn kiên định, dựa trên chi phí lao động thấp, năng lực điều phối tập trung và sự hậu thuẫn chính sách cho các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.
Tăng trưởng kinh tế đối mặt áp lực giảm phát dù xuất khẩu còn trụ vững
Trong khi cổ phiếu công nghệ bứt phá, các dữ liệu vĩ mô cho thấy đầu tư và tiêu dùng yếu, còn tăng trưởng danh nghĩa bị kéo xuống bởi giảm phát.
Bên ngoài lĩnh vực công nghệ, triển vọng kém khả quan: dữ liệu kinh tế mới dự kiến công bố đầu tuần được cho là sẽ củng cố nhận định đầu tư suy giảm và chi tiêu tiêu dùng yếu, dù xuất khẩu vẫn tương đối vững.
Một khảo sát của Bloomberg cho thấy các nhà kinh tế dự báo GDP quý IV tăng 4,5%, mức thấp nhất kể từ khi Trung Quốc mở cửa trở lại sau các đợt phong tỏa vì Covid. Xem khảo sát tại đường dẫn Bloomberg.
Cả năm, tăng trưởng được kỳ vọng khoảng 5%, phù hợp mục tiêu chính thức. Tuy nhiên, khi loại trừ biến động giá, tăng trưởng danh nghĩa có thể chỉ khoảng 4% do giảm phát, bị mô tả là tốc độ chậm nhất nửa thế kỷ (ngoại trừ năm 2020).
“Chỉ số giảm phát GDP âm cho thấy nguồn cung tổng thể đang vượt xa nhu cầu trong nền kinh tế.”
– Raymond Yeung, Australia & New Zealand Banking Group, ghi chú nghiên cứu/tuần trước
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao cổ phiếu công nghệ Trung Quốc tăng mạnh dù kinh tế yếu?
Nhà đầu tư đặt cược vào đột phá AI và khả năng thương mại hóa nhanh của doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc, khiến dòng tiền tập trung vào nhóm này dù bất động sản và tiêu dùng vẫn suy yếu.
DeepSeek đã tác động thế nào đến thị trường?
Mô hình AI chi phí thấp của DeepSeek tạo niềm tin rằng Trung Quốc có thể cạnh tranh về năng lực AI với phương Tây nhưng tối ưu chi phí, từ đó kích hoạt làn sóng đầu tư vào toàn bộ hệ sinh thái công nghệ.
Rủi ro lớn nhất của đợt tăng cổ phiếu công nghệ là gì?
Định giá bị kéo căng và hoạt động đầu cơ, thể hiện qua hệ số lợi nhuận dự phóng cao ở một số cổ phiếu, có thể dẫn tới biến động lớn và khiến cơ quan quản lý siết margin để tránh bong bóng.
Số liệu đáng chú ý về vốn hóa nhóm AI Trung Quốc là gì?
Theo Jefferies, 33 cổ phiếu AI Trung Quốc đã tăng tổng vốn hóa thêm 732 tỷ USD trong một năm, nhưng các công ty AI Trung Quốc vẫn chỉ chiếm khoảng 6,5% vốn hóa so với các công ty Mỹ cùng nhóm.
