Cổ phiếu Deutsche Bank lần đầu vượt giá trị sổ sách kể từ khủng hoảng tài chính 2008, đánh dấu bước ngoặt tâm lý quan trọng với nhà đầu tư sau nhiều năm ngân hàng bị định giá dưới giá trị tài sản.
Diễn biến này phản ánh chu kỳ hồi phục của ngành ngân hàng châu Âu, nhưng Deutsche Bank vẫn đối mặt nhiều câu hỏi về chất lượng lợi nhuận, cấu trúc vốn và khả năng theo kịp các đối thủ có hiệu suất cao hơn.
- Deutsche Bank vượt mốc giá trị sổ sách lần đầu từ 2008 khi cổ phiếu lên 33,95 EUR, cao hơn book value 33,66 EUR.
- Đà tăng gắn với tái cơ cấu, thu hẹp mảng kém hiệu quả và xử lý dần các rủi ro pháp lý, nhưng giá vẫn chưa về mức trước 2008.
- Thị trường vẫn hoài nghi vì lợi suất vốn còn kém đối thủ, trong khi mảng quản lý tài sản DWS chịu áp lực biên lợi nhuận.
Deutsche Bank lần đầu giao dịch cao hơn giá trị sổ sách kể từ 2008
Trong phiên đầu tuần tại Frankfurt, cổ phiếu Deutsche Bank chạm 33,95 EUR, vượt giá trị sổ sách gần nhất 33,66 EUR và dù sau đó lùi về 33,77 EUR, giá vẫn duy trì trên mốc book value.
Ngân hàng đã giao dịch dưới book value từ đầu năm 2008, tức khoảng 18 năm bị định giá thấp hơn giá trị tài sản ghi sổ. Việc tỷ lệ price-to-book “hòa vốn” cho thấy quan điểm của thị trường về rủi ro và khả năng sinh lời đã cải thiện đáng kể so với giai đoạn hậu khủng hoảng.
Tuy vậy, việc vượt book value không đồng nghĩa mọi vấn đề đã được giải quyết. Với cổ phiếu ngân hàng, price-to-book thường phản ánh kỳ vọng về lợi nhuận bền vững, chất lượng tài sản, mức độ rủi ro pháp lý và yêu cầu vốn, những yếu tố từng đè nặng lên Deutsche trong nhiều năm.
Đà hồi phục được thúc đẩy bởi tái cơ cấu và thu hẹp mảng kém hiệu quả
Deutsche Bank tăng mạnh nhờ đóng bớt mảng không hiệu quả, tập trung vào ngân hàng doanh nghiệp và giao dịch thu nhập cố định, đồng thời xử lý dần các vụ việc pháp lý, góp phần cải thiện niềm tin nhà đầu tư.
Vào tháng 3/2020, cổ phiếu từng xuống 4,88 EUR, tương đương 0,19 lần book value, khi kinh tế bị đóng băng vì COVID-19 và ngân hàng chịu áp lực từ môi trường lãi suất âm của ECB, chi phí tái cơ cấu và kế hoạch cắt giảm nhân sự chậm trễ.
Từ đó đến nay, cổ phiếu tăng gấp đôi trong 12 tháng gần nhất và nằm trong xu hướng đi lên kéo dài khoảng 3 năm của nhóm ngân hàng châu Âu. Tuy nhiên, câu chuyện của Deutsche không chỉ là “ăn may” theo chu kỳ, mà còn là kết quả của việc thu hẹp các mảng tạo thua lỗ và tái định vị hoạt động.
Ngân hàng đã đóng mảng giao dịch cổ phiếu, rút khỏi các dòng kinh doanh kém hiệu quả, và dồn trọng tâm sang ngân hàng doanh nghiệp cùng giao dịch thu nhập cố định. Song song, Deutsche cho biết đã khép lại các vụ kiện liên quan đến chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp (MBS) bị bán sai, qua đó giảm bớt “lỗ hổng” pháp lý kéo dài.
Giá cổ phiếu vẫn thấp hơn đáng kể so với thời điểm trước khủng hoảng 2008
Dù vừa vượt book value, cổ phiếu Deutsche Bank vẫn chỉ bằng khoảng một nửa mức trước cú sụp năm 2008, cho thấy thị trường chưa định giá lại ngân hàng về trạng thái “đỉnh chu kỳ” như trước đây.
Sau đợt tăng năm nay, mức giá hiện tại được mô tả là mới “đi được nửa đường” so với trước khủng hoảng. Vốn hóa thị trường hiện khoảng 65 tỷ EUR, trong khi thời điểm trước khủng hoảng được nêu ở mức 35 tỷ EUR.
Một phần đáng kể của tăng trưởng vốn hóa đến từ 33 tỷ EUR vốn cổ phần huy động thêm qua nhiều năm. Đợt lớn nhất diễn ra năm 2017, khi ngân hàng cần củng cố bảng cân đối sau tiền phạt và thương vụ mua Postbank gây tốn kém.
Postbank tiếp tục là “di sản khó xử” khi mảng bán lẻ tăng trưởng chậm. Lợi nhuận có cải thiện sau đóng chi nhánh và cắt giảm nhân sự, nhưng đây vẫn là khu vực bị theo dõi sát về hiệu quả, chi phí vận hành và khả năng tạo lợi nhuận ổn định.
Lợi suất vốn vẫn kém đối thủ khiến thị trường duy trì hoài nghi
Giới phân tích kỳ vọng Deutsche Bank đạt 10% lợi suất trên vốn hữu hình (RoTE) vào năm 2025, nhưng mục tiêu dài hạn và mức sinh lời vẫn thấp hơn nhiều đối thủ, làm giảm mức sẵn sàng trả định giá cao của thị trường.
Ngân hàng công bố lợi nhuận 9 tháng mạnh nhất kể từ 2007 và được cho là có thể đạt mục tiêu RoTE 10% vào 2025. Dù vậy, mục tiêu 13% vào 2028 bị đặt cạnh mức kỳ vọng của các ngân hàng cùng ngành lên tới 22%, khiến câu chuyện “bắt kịp” trở nên khó thuyết phục hơn.
“Mức tăng giá cổ phiếu gần đây đơn giản phản ánh việc chuyển từ lợi nhuận không đáng kể sang mức sinh lời trung bình.”
– Andreas Thomae, chiến lược gia tại Deka, trích bài viết trên FT
Ông Andreas Thomae cũng nhận định Deutsche “sẽ không bao giờ đạt mức lợi nhuận như BBVA hay Santander” vì mảng ngân hàng đầu tư tiêu tốn quá nhiều vốn. Đây là luận điểm quan trọng trong định giá: nếu vốn bị “ngốn” cho hoạt động rủi ro/cần vốn cao, ROE/RoTE thường bị giới hạn, kéo theo bội số P/B khó mở rộng.
So sánh trong nước, Commerzbank được nêu là đã tăng tỷ lệ price-to-book từ 0,13 (năm 2020) lên trên 1,4 (năm 2025), một phần nhờ yếu tố M&A khi có khả năng nhận đề nghị mua lại từ UniCredit. Trong khi đó, tổng lợi suất dài hạn của Deutsche vẫn bị cho là tụt lại so với Stoxx600 Banks, BNP Paribas và UniCredit.
DWS chịu áp lực biên lợi nhuận dù dòng tiền vào ETF tăng
Mảng quản lý tài sản DWS chưa tạo động lực lợi nhuận rõ rệt vì các khoản đầu tư thay thế yếu, còn sản phẩm thụ động phí thấp như ETF hút tiền nhưng khó cải thiện biên lợi nhuận.
DWS được cho là không đạt trạng thái “thuận gió” ở các chiến lược thay thế, trong khi dòng tiền vào sản phẩm thụ động phí thấp tiếp tục tăng. Điều này thường giúp tăng tài sản quản lý (AUM) nhưng không đảm bảo tăng lợi nhuận nếu mức phí quản lý thấp và chi phí vận hành không giảm tương ứng.
DWS cũng được nhắc đến là đang tìm kiếm cơ hội mua lại, nhưng chưa có thương vụ nào diễn ra. Khi chưa có cú hích tăng trưởng từ M&A hoặc từ sản phẩm biên cao, đóng góp của DWS vào câu chuyện định giá tổng thể của Deutsche có thể vẫn ở mức hạn chế.
Những câu hỏi thường gặp
Vượt giá trị sổ sách (book value) có ý nghĩa gì với cổ phiếu ngân hàng?
Vượt book value cho thấy thị trường sẵn sàng định giá ngân hàng cao hơn giá trị tài sản ghi sổ, thường vì kỳ vọng lợi nhuận bền vững hơn và rủi ro giảm. Tuy nhiên, đây không phải bảo chứng cho xu hướng tăng dài hạn nếu RoTE/ROE vẫn thấp hoặc rủi ro pháp lý, vốn và chất lượng tài sản chưa được giải quyết triệt để.
Giá cổ phiếu Deutsche Bank tăng nhờ yếu tố nào?
Nội dung cho biết đà tăng gắn với chu kỳ hồi phục của ngân hàng châu Âu và các bước tái cơ cấu của Deutsche, như đóng mảng giao dịch cổ phiếu, loại bỏ dòng kinh doanh thua lỗ, tập trung vào ngân hàng doanh nghiệp và giao dịch thu nhập cố định, đồng thời khép lại một số vụ việc pháp lý liên quan MBS.
Vì sao thị trường vẫn hoài nghi dù Deutsche Bank đã cải thiện lợi nhuận?
Vì mức sinh lời dự kiến vẫn kém đối thủ. Deutsche được kỳ vọng đạt 10% RoTE vào 2025 và mục tiêu 13% vào 2028, trong khi các ngân hàng khác đặt mục tiêu cao hơn. Ngoài ra, có ý kiến cho rằng mảng ngân hàng đầu tư tiêu tốn nhiều vốn, khiến khả năng nâng mức sinh lời lên nhóm dẫn đầu bị giới hạn.