Coinbase Institutional cho rằng chu kỳ “hưng phấn – đầu cơ – bùng nổ – sụp đổ” của tiền điện tử đang nhường chỗ cho một thị trường trưởng thành hơn, nơi hạ tầng giao dịch chuyên nghiệp, phái sinh, stablecoin và dòng tiền tổ chức quyết định biến động.
Trong báo cáo mới, nhóm nghiên cứu tại Coinbase Institutional tập trung vào ba động lực đang định hình crypto: hợp đồng tương lai vĩnh cửu chi phối thanh khoản, thị trường dự đoán dần trở thành công cụ tài chính, và stablecoin mở rộng ứng dụng thanh toán ngoài hoạt động trading.
- Phái sinh, đặc biệt là perpetual futures, đang dẫn dắt thanh khoản và cách giá crypto biến động.
- Thị trường dự đoán tăng mạnh về khối lượng và tính ứng dụng, thu hút trader chuyên nghiệp.
- Stablecoin mở rộng sang thanh toán và quản trị ngân quỹ, có thể là lớp hạ tầng cho cả DeFi và AI.
Phái sinh đang điều khiển biến động giá tiền điện tử
Hoạt động giao dịch trên các sàn lớn hiện bị chi phối bởi hợp đồng tương lai vĩnh cửu, khiến đòn bẩy, funding rate và độ sâu thanh khoản phái sinh trở thành yếu tố then chốt ảnh hưởng đến giá crypto.
Trước đây, cơ chế thường được hiểu đơn giản: mua coin thì giá tăng, bán coin thì giá giảm. Khi perpetual futures trở thành trung tâm, biến động giá có thể bị khuếch đại hoặc kìm lại bởi mức đòn bẩy toàn thị trường, điều kiện ký quỹ và tình trạng mất cân bằng vị thế long/short.
Theo phân tích của Colin Basco và David Duong, giai đoạn cuối năm 2025 chứng kiến các đợt thanh lý lớn làm “quét” bớt đòn bẩy trong hệ thống. Tuy vậy, góc nhìn của họ là điều này giúp thị trường khỏe hơn nhờ yêu cầu ký quỹ chặt hơn và quản trị rủi ro tốt hơn, từ đó khi tin xấu xuất hiện, các cú sập có xu hướng bớt dữ dội.
Dù môi trường pháp lý nghiêm ngặt hơn, thị trường phái sinh vẫn được xem là nguồn cung thanh khoản chủ lực cho trader. Điều này ngụ ý: để đánh giá rủi ro ngắn hạn của thị trường crypto, cần theo dõi song song giá spot và các biến số phái sinh như funding rate, vị thế mở và mức thanh khoản.
Thị trường dự đoán đang trở thành công cụ tài chính phổ biến
Thị trường dự đoán không còn chỉ là nơi “đặt cược”, mà đang tiến gần vai trò công cụ tài chính dùng để thu thập tín hiệu thị trường và phòng ngừa rủi ro trước các tình huống bất định.
Báo cáo cho rằng cả khối lượng lẫn thanh khoản của prediction markets đang tăng nhanh. Người dùng tham gia không chỉ vì yếu tố giải trí, mà còn vì nhu cầu tổng hợp thông tin, định giá xác suất và giảm rủi ro khi đối mặt với các kịch bản chưa rõ ràng.
Hiện các thị trường dự đoán còn phân mảnh trên nhiều nền tảng. Sự phân mảnh này tạo cơ hội cho trader nhận diện chênh lệch giá giữa các nơi và khai thác arbitrage. Đồng thời, nhu cầu về công cụ tổng hợp dữ liệu đa nền tảng cũng tăng, nhằm giúp theo dõi giá và thanh khoản trong “một màn hình”.
Một điểm đáng chú ý là lực lượng tham gia đang chuyên nghiệp hóa: trader chuyên nghiệp xuất hiện nhiều hơn và không còn giới hạn trong cộng đồng người yêu crypto. Xu hướng này thường rõ nét hơn ở các khu vực mà quy định đang dần minh bạch, tạo điều kiện cho sản phẩm phát triển theo chuẩn thị trường tài chính.
Stablecoin đang vượt ra ngoài nhu cầu trading
Stablecoin ngày càng được dùng cho thanh toán, chuyển tiền xuyên biên giới, quản trị ngân quỹ và quyết toán, cho thấy crypto đang dịch chuyển từ đầu cơ sang ứng dụng thực tiễn.
Coinbase Institutional xếp stablecoin và thanh toán vào một nhóm động lực riêng, nhấn mạnh đây là nơi tiền điện tử trở nên “hữu ích” thay vì chỉ là tài sản để giao dịch. Tham khảo thêm chi tiết tại báo cáo triển vọng thị trường crypto 2026 của Coinbase Institutional.
Điểm quan trọng là tần suất giao dịch stablecoin tăng không nhất thiết đến từ việc trader “lướt sóng” stablecoin, mà đến từ nhu cầu của doanh nghiệp: thanh toán quốc tế, quản trị dòng tiền, và các khoản settlement. Đây là các hoạt động ít hào nhoáng nhưng tạo nền tảng cho nhu cầu ổn định và dài hạn.
Stablecoin cũng liên kết chặt với các mảnh ghép khác của hệ sinh thái: nhiều giao thức DeFi vận hành dựa trên stablecoin, và các ứng dụng AI bắt đầu tận dụng chúng. Coinbase phản biện quan điểm “AI đe dọa thanh toán crypto”, cho rằng AI ngược lại cần hạ tầng tài chính có thể lập trình và hoạt động 24/7 mà blockchain cung cấp.
Năm 2026 có thể là năm bản lề của thị trường crypto
Năm 2026 được xem là phép thử cho khả năng mở rộng của phái sinh, thị trường dự đoán và stablecoin trong bối cảnh giám sát chuyên nghiệp hơn và quy định chặt hơn.
Báo cáo nhấn mạnh: liệu ba mảng này có tiếp tục tăng trưởng khi chịu áp lực tuân thủ và tiêu chuẩn rủi ro cao hơn hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách crypto phát triển trong nhiều năm tới. Trọng tâm sẽ nằm ở tính bền vững của thanh khoản, mức độ hoàn thiện của hạ tầng, và việc các sản phẩm có thể đáp ứng kỳ vọng của cả nhà đầu tư lẫn cơ quan quản lý.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao perpetual futures có thể làm thị trường crypto biến động khác trước?
Vì khi phái sinh chiếm ưu thế, giá không chỉ phản ánh cung cầu spot mà còn chịu tác động mạnh từ đòn bẩy, funding rate, thanh khoản sổ lệnh và các đợt thanh lý cưỡng bức, khiến biến động có thể bị khuếch đại theo điều kiện ký quỹ và vị thế long/short.
Thị trường dự đoán trong crypto đang được dùng để làm gì ngoài “đặt cược”?
Nó đang được dùng để thu thập thông tin và định giá xác suất cho các kịch bản không chắc chắn, đồng thời hỗ trợ giảm rủi ro. Khi khối lượng và thanh khoản tăng, thị trường dự đoán dần mang đặc tính của một công cụ tài chính hơn là trò chơi.
Stablecoin tăng giao dịch có nhất thiết là do trader không?
Không. Báo cáo nhấn mạnh doanh nghiệp sử dụng stablecoin cho thanh toán xuyên biên giới, quản trị ngân quỹ và settlement. Đây là các nhu cầu vận hành thực tế, có thể tạo ra dòng sử dụng thường xuyên hơn việc mua bán mang tính đầu cơ.
Vì sao năm 2026 được coi là năm “bản lề” đối với crypto?
Vì đây là giai đoạn ba mảng tăng trưởng chính—phái sinh, thị trường dự đoán và stablecoin—phải chứng minh khả năng mở rộng dưới quy định nghiêm ngặt hơn và sự giám sát chuyên nghiệp hơn. Kết quả có thể định hình hướng phát triển của crypto trong nhiều năm.
