Coinbase cáo buộc 4 ngân hàng lớn nhất Australia “debanking” có hệ thống, khiến doanh nghiệp crypto và fintech bị hạn chế dịch vụ ngân hàng cơ bản, từ đó đe dọa cạnh tranh, đổi mới và niềm tin công chúng vào nền kinh tế.
Trong kiến nghị gửi Ủy ban Thường trực Kinh tế của Hạ viện Australia, sàn giao dịch niêm yết Nasdaq cho rằng việc đóng tài khoản và siết giao dịch tài sản số không còn là quyết định tuân thủ đơn lẻ, mà đang trở thành chính sách phối hợp, làm người dùng khó sử dụng tiền hợp pháp của chính mình.
- Coinbase nói “debanking” tại Australia đang trở thành rủi ro trực tiếp với cạnh tranh và đổi mới của hệ sinh thái crypto, fintech.
- 4 ngân hàng lớn bị cáo buộc dựa nhiều vào quy định AML/CTF để đóng tài khoản nhưng thiếu minh bạch, thiếu cơ chế khiếu nại.
- Coinbase kêu gọi lập pháp hóa 5 biện pháp minh bạch, gồm thông báo trước tối thiểu 30 ngày khi đóng tài khoản cốt lõi.
Các ngân hàng lớn tại Australia đang siết dịch vụ với doanh nghiệp crypto và fintech
Coinbase cho biết nhiều ngân hàng tại Australia đang đóng tài khoản và giới hạn giao dịch liên quan tài sản số, khiến doanh nghiệp và cá nhân hợp pháp bị cắt khỏi dịch vụ tài chính cơ bản.
Trong kiến nghị, Coinbase nêu nhóm “Big Four” gồm Commonwealth Bank, Westpac, ANZ và National Australia Bank kiểm soát phần lớn tài khoản thanh toán và hạ tầng thanh toán. Vì vậy, việc đóng tài khoản có thể trở thành cơ chế loại trừ doanh nghiệp khỏi nền kinh tế chính thức, thay vì chỉ là biện pháp quản trị rủi ro.
Coinbase lập luận hệ quả của “debanking” trong bối cảnh này giống một lệnh cấm gián tiếp do tác động mang tính hệ thống. Sàn nhấn mạnh các hoạt động bị ảnh hưởng vẫn có thể là hợp pháp, nhưng lại bị chặn đường tiếp cận dịch vụ ngân hàng thiết yếu như nhận/chuyển tiền hoặc thanh toán.
Kiến nghị nêu rõ các ngân hàng thường dựa vào yêu cầu chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố (AML/CTF) để giải thích việc đóng tài khoản. Tuy nhiên, Coinbase cảnh báo khách hàng thường không nhận được lý do rõ ràng, không có thời hạn báo trước, và khó tiếp cận cơ chế giải quyết tranh chấp.
Theo Coinbase, sự thiếu minh bạch kéo dài làm suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính, đặc biệt với người dùng fintech và doanh nghiệp nhỏ. Sàn cũng dẫn dữ liệu rằng ngay từ năm 2021 đã có tới 60% công ty fintech tại Australia bị từ chối dịch vụ ngân hàng, và cho rằng vấn đề vẫn chưa được giải quyết dù đã có nhiều cuộc chất vấn và cam kết công khai.
Khi Australia hướng tới siết giám sát nền tảng crypto, Coinbase cho rằng rủi ro “debanking” có thể tăng. Dự thảo luật được nhắc tới sẽ đặt gánh nặng giấy phép Australian Financial Services Licence lên các sàn lớn, dẫn tới chi phí tuân thủ mới, trong khi việc tiếp cận ngân hàng lại bất ổn.
Coinbase nói “debanking” đang làm suy yếu cạnh tranh, đổi mới và lựa chọn của người tiêu dùng
Coinbase cảnh báo “debanking” có thể làm giảm đầu tư, thu hẹp lựa chọn của người tiêu dùng và làm tổn hại vị thế trung tâm fintech khu vực của Australia.
Coinbase nhấn mạnh quyền lực thị trường của các ngân hàng lớn khiến doanh nghiệp khó tìm phương án thay thế, đặc biệt khi cần tài khoản thanh toán để vận hành. Theo lập luận này, việc siết đồng loạt có thể trở thành rào cản gia nhập thị trường cho công ty mới, và làm suy giảm cạnh tranh trong dịch vụ tài chính số.
Sàn cũng cho rằng việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng không nhất quán khiến tuân thủ trở nên khó hơn, thay vì tăng mức an toàn. Khi doanh nghiệp bị đóng tài khoản hoặc bị giới hạn dòng tiền, họ có thể gặp khó trong việc đáp ứng nghĩa vụ báo cáo, quản trị vận hành, và xây dựng quy trình kiểm soát rủi ro một cách chuẩn hóa.
Quốc hội Australia bị thúc ép lập pháp hóa 5 biện pháp minh bạch về “debanking”
Coinbase kêu gọi các nhà lập pháp áp dụng 5 biện pháp minh bạch do Council of Financial Regulators khuyến nghị, nhằm buộc ngân hàng giải trình và đảm bảo thủ tục công bằng khi đóng tài khoản.
Coinbase cho biết 5 biện pháp minh bạch này xuất phát từ khuyến nghị của Council of Financial Regulators dựa trên một cuộc điều tra của Thượng viện. Dù chính phủ từng ủng hộ vào tháng 8/2022, các biện pháp vẫn chưa được đưa vào luật, theo nội dung kiến nghị.
Các đề xuất bao gồm: ngân hàng phải ghi nhận lý do “debanking”; chia sẻ lý do đó với khách hàng bị ảnh hưởng; cung cấp cơ chế giải quyết tranh chấp nội bộ; thông báo trước tối thiểu 30 ngày trước khi đóng các tài khoản cốt lõi; và tự chứng nhận tuân thủ theo khung quy định.
Coinbase cho rằng gói biện pháp này giúp cân bằng giữa mục tiêu ngăn tội phạm tài chính và yêu cầu công bằng, đúng quy trình. Sàn cũng nêu Treasury từng thừa nhận vấn đề trong các đợt tham vấn và nói đang làm việc với ngân hàng cùng các nhóm ngành để tăng minh bạch, nhưng “tự nguyện” chưa tạo thay đổi đáng kể.
Các mô hình quốc tế được viện dẫn để bảo vệ quyền tiếp cận tài khoản ngân hàng cơ bản
Coinbase viện dẫn EU, Canada và Mỹ như các ví dụ đang tăng bảo vệ quyền tiếp cận tài chính cơ bản hoặc tăng giám sát việc “debanking” liên quan crypto.
Theo Coinbase, tại Liên minh châu Âu (EU), cư dân hợp pháp được bảo đảm quyền có một tài khoản cơ bản. Tại Canada, ngân hàng bắt buộc phải mở tài khoản cho đa số người nộp đơn, bao gồm cả người thất nghiệp hoặc từng phá sản.
Với Mỹ, Coinbase cho biết mức độ giám sát chính trị đã tăng sau các hành động ở cấp liên bang nhằm ngăn “debanking” dựa trên quan điểm hoặc liên quan crypto. Từ các diễn biến này, sàn kết luận đang hình thành đồng thuận quốc tế rằng tiếp cận tài chính không nên bị hạn chế nếu không có lý do chính đáng.
Những câu hỏi thường gặp
“Debanking” là gì và vì sao Coinbase phản đối?
“Debanking” là việc ngân hàng đóng tài khoản hoặc hạn chế dịch vụ khiến cá nhân/doanh nghiệp khó tiếp cận các chức năng tài chính cơ bản. Coinbase phản đối vì cho rằng việc này đang diễn ra thiếu minh bạch, ảnh hưởng doanh nghiệp hợp pháp và tạo rủi ro cho cạnh tranh, đổi mới.
Coinbase cáo buộc những ngân hàng nào tại Australia?
Coinbase nêu “Big Four” gồm Commonwealth Bank, Westpac, ANZ và National Australia Bank, cho rằng họ kiểm soát phần lớn tài khoản giao dịch và hạ tầng thanh toán, nên việc đóng tài khoản có thể loại trừ doanh nghiệp khỏi nền kinh tế chính thức.
5 biện pháp minh bạch mà Coinbase kêu gọi là gì?
Các biện pháp gồm: ghi nhận lý do “debanking”; cung cấp lý do cho khách hàng bị ảnh hưởng; mở kênh giải quyết tranh chấp nội bộ; thông báo trước ít nhất 30 ngày khi đóng tài khoản cốt lõi; và tự chứng nhận tuân thủ theo khung minh bạch.
Coinbase đưa ra dữ liệu nào về mức độ ảnh hưởng với fintech?
Coinbase dẫn dữ liệu cho biết ngay từ năm 2021, có tới 60% công ty fintech ở Australia bị từ chối dịch vụ ngân hàng, và cho rằng tình trạng này vẫn chưa được giải quyết dù đã có nhiều cuộc điều tra và cam kết của nhà hoạch định chính sách.
Vì sao vấn đề này nổi lên cùng lúc Australia muốn siết quản lý crypto?
Coinbase cho biết Australia đang xem xét siết giám sát các nền tảng crypto, trong đó có đề xuất yêu cầu các sàn lớn gánh nghĩa vụ giấy phép Australian Financial Services Licence, làm tăng chi phí tuân thủ. Trong bối cảnh đó, việc tiếp cận ngân hàng thiếu ổn định có thể khiến vận hành và tuân thủ càng khó.
