CoinShares nhận định rủi ro máy tính lượng tử đối với Bitcoin đang bị phóng đại và có thể xử lý bằng các giải pháp kỹ thuật, thay vì là một cuộc khủng hoảng tức thời.
Tranh luận về “quantum risk” nóng lên sau một nghiên cứu ước tính lượng BTC có thể bị ảnh hưởng khá lớn, nhưng CoinShares cho rằng các con số này gộp nhiều loại rủi ro khác nhau và tác động thực tế không đồng đều.
- CoinShares cho rằng rủi ro lượng tử với Bitcoin không phải mối đe dọa trước mắt và có thể giảm thiểu bằng kỹ thuật.
- Phần BTC thực sự “nhạy cảm” với kịch bản bẻ khóa khóa công khai được CoinShares thu hẹp đáng kể, tập trung vào địa chỉ P2PK cũ.
- Để bẻ khóa trong khung thời gian ngắn, cần máy tính lượng tử mạnh vượt xa năng lực hiện tại hàng bậc độ lớn.
Rủi ro máy tính lượng tử với Bitcoin chủ yếu bị thổi phồng
CoinShares cho rằng các cảnh báo về máy tính lượng tử đe dọa Bitcoin thường đánh đồng nhiều loại rủi ro, trong khi phần rủi ro có tác động thị trường đáng kể là hẹp hơn và chưa tạo thành khủng hoảng ngay lập tức.
Nghiên cứu của Anthony Milton và Clara Shikhelman (Chaincode Labs) công bố vào tháng 5 năm trước nêu khả năng 20% đến 50% tổng số Bitcoin trên thị trường có thể “gặp rủi ro” khi công nghệ lượng tử phát triển.
CoinShares phản biện rằng ước tính kiểu này có thể trộn lẫn các hạng mục rủi ro với mức độ tác động ngoài đời thực khác nhau. Thay vì coi toàn bộ nguồn cung là đồng nhất, CoinShares nhấn mạnh cần tách riêng các trường hợp thực sự có khả năng bị tấn công từ các rủi ro mang tính tạm thời hoặc dễ khắc phục.
Địa chỉ P2PK cũ là trọng tâm của kịch bản rủi ro
CoinShares tập trung vào địa chỉ Pay-to-Public-Key (P2PK) đời cũ, vì cơ chế khóa Bitcoin trực tiếp vào khóa công khai có thể làm tăng mức “lộ diện” trong một số kịch bản tấn công lượng tử.
Theo CoinShares, khoảng 1,6 triệu BTC (tương đương 8% tổng lượng tiền điện tử đang lưu hành trên thị trường) được giữ trong các địa chỉ dạng P2PK. Tuy nhiên, chỉ khoảng 10.200 BTC trong phần ước tính này nằm trong các tài khoản đủ lớn để nếu bị xâm phạm có thể gây gián đoạn thị trường một cách đáng kể.
Trong nội dung gốc, cụm liên kết được gắn vào khái niệm “tài khoản đủ lớn”: các tài khoản đủ lớn.
Phần còn lại được phân tán trên nhiều UTXO, khó tạo cú sốc thị trường
CoinShares cho biết phần BTC còn lại trong nhóm P2PK được phân tán rộng trên hơn 32.000 UTXO, trung bình khoảng 50 BTC mỗi UTXO, khiến việc “bẻ khóa hàng loạt” khó tạo tác động nhanh.
Với cấu trúc phân tán này, ngay cả trong các giả định lạc quan về điều kiện lượng tử, một số nhận định cho rằng thời gian cần để phá các mục tiêu như vậy có thể kéo dài gần “cả đời người”. Điểm quan trọng ở đây là khác biệt giữa rủi ro lý thuyết và rủi ro có thể khai thác nhanh với quy mô đủ lớn để làm rung chuyển thị trường.
CoinShares cũng nhấn mạnh rằng các lập luận “25% dễ tổn thương” thường bao gồm các mối đe dọa tạm thời, ví dụ việc tái sử dụng địa chỉ của sàn giao dịch. Theo Bitcoin Research Lead của CoinShares, Christopher Bendiksen, các vấn đề dạng này có thể được giải quyết tương đối dễ.
Lo ngại của nhà đầu tư tổ chức có thể ảnh hưởng khẩu vị rủi ro dài hạn
Một số nhà chiến lược đầu tư xem rủi ro lượng tử là yếu tố bất lợi cho luận điểm “lưu trữ giá trị” dài hạn của Bitcoin, dù tác động giá ngắn hạn có thể chưa rõ rệt.
Christopher Wood, Global Head of Equity Strategy tại Jefferies, cho biết ông đã quyết định loại bỏ toàn bộ tỷ trọng 10% Bitcoin khỏi mô hình danh mục đầu tư do các ước tính lớn từ Chaincode Labs. Wood cũng được dẫn lại là coi rủi ro lượng tử là mối đe dọa nghiêm trọng tới tính ổn định giá trị của BTC.
“Wood nói rằng dù GREED & Fear không nghĩ vấn đề lượng tử sẽ tác động đáng kể tới giá bitcoin trong thời gian tới, nhưng ý tưởng bitcoin như một tài sản lưu trữ giá trị không còn mạnh cho các danh mục hưu trí dài hạn.”
– Trích dẫn về quan điểm của Christopher Wood, Jefferies (theo báo cáo được nhắc trong nội dung)
Để bẻ khóa trong 24 giờ cần hàng triệu qubit vật lý, vượt xa hiện tại
Theo CoinShares, để đảo ngược khóa công khai thành công trong 24 giờ, cần một máy tính lượng tử tiên tiến với khoảng 13 triệu qubit vật lý, mạnh vượt xa năng lực hiện nay.
Bendiksen lập luận rằng quy mô hệ thống cần thiết để đạt mốc 24 giờ sẽ mạnh hơn khoảng 100.000 lần so với cỗ máy lớn nhất hiện có. Nếu mục tiêu là bẻ khóa trong 1 giờ, năng lực yêu cầu còn cao hơn, khoảng 3 triệu lần so với hệ thống hiện tại.
Nhận định này nhằm nhấn mạnh khoảng cách lớn giữa năng lực lượng tử ngày nay và ngưỡng cần thiết để tạo rủi ro khai thác thực tế trong khung thời gian ngắn, vốn là điều kiện quan trọng để gây thiệt hại thị trường một cách có hệ thống.
Số qubit hiện tại còn rất thấp và tăng thêm qubit làm hệ thống khó ổn định hơn
Quan điểm từ ngành ví phần cứng cũng nhấn mạnh rằng việc phá vỡ mật mã bất đối xứng hiện tại đòi hỏi “hàng triệu qubit”, trong khi máy lượng tử mới vẫn ở quy mô thấp hơn nhiều.
“Để bẻ khóa mật mã bất đối xứng hiện tại, bạn sẽ cần hàng triệu qubit. Willow, máy tính mới nhất của Google, chỉ có 105 qubit. Chỉ cần thêm một qubit nữa cũng khiến việc giữ hệ thống ổn định khó hơn theo cấp số nhân.”
– Charles Guillemet, CTO Ledger (phát biểu với CoinShares)
Những câu hỏi thường gặp
CoinShares kết luận gì về rủi ro máy tính lượng tử đối với Bitcoin?
CoinShares cho rằng rủi ro máy tính lượng tử với Bitcoin đang bị phóng đại và không phải khủng hoảng trước mắt. Theo họ, vấn đề có thể được xử lý bằng các giải pháp kỹ thuật và đánh giá rủi ro cần tách bạch theo từng loại tác động.
Vì sao địa chỉ P2PK được xem là điểm nhạy cảm hơn trong tranh luận “quantum risk”?
CoinShares tập trung vào địa chỉ P2PK đời cũ vì dạng này khóa Bitcoin trực tiếp vào khóa công khai. Trong một số kịch bản tấn công lượng tử, việc khóa công khai “lộ diện” có thể khiến chúng trở thành nhóm cần xem xét kỹ hơn so với các cấu trúc địa chỉ khác.
Có bao nhiêu BTC được CoinShares ước tính nằm ở địa chỉ P2PK và phần nào có thể tác động thị trường?
CoinShares ước tính khoảng 1,6 triệu BTC (8% tổng lượng trên thị trường) nằm ở địa chỉ P2PK. Tuy nhiên, họ cho rằng chỉ khoảng 10.200 BTC trong số đó nằm ở các tài khoản đủ lớn để nếu bị xâm phạm có thể gây gián đoạn thị trường đáng kể.
Tại sao CoinShares nói cần hàng triệu qubit để bẻ khóa trong thời gian ngắn?
Theo CoinShares, để đảo ngược khóa công khai trong 24 giờ cần máy lượng tử khoảng 13 triệu qubit vật lý, mạnh hơn khoảng 100.000 lần so với máy lớn nhất hiện có. Để bẻ khóa trong 1 giờ, yêu cầu năng lực còn lớn hơn, khoảng 3 triệu lần so với hiện tại.
