07:15 03-12-2020 244 lượt xem

Một Trung Quốc không tiền mặt sẽ ảnh hưởng ra sao đối với thế giới?

Một Trung Quốc không tiền mặt sẽ ảnh hưởng ra sao đối với thế giới?

Loại tiền kỹ thuật số mới của Trung Quốc có thể giúp quốc gia này tạo ra giải pháp thay thế cho hệ thống tài chính toàn cầu mà Mỹ dẫn đầu.

Vào đầu thế kỷ 11, Trung Quốc đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức đưa tiền giấy vào lưu hành. Ngày nay, trong nỗ lực số hóa nền kinh tế, Trung Quốc có thể là một trong những quốc gia đầu tiên khai tử loại tiền ấy.

Bản thử nghiệm của chương trình Thanh toán điện tử bằng tiền kỹ thuật số (DCEP) hiện đang được triển khai tại nhiều khu vực của Trung Quốc và có thể ra mắt trên toàn quốc trước cuối năm mặc dù các nhà chức trách chưa xác định ngày chính thức.

Các quốc gia khác cũng sẽ có khả năng sớm thực hiện theo cách làm này. Gần đây, Ngân hàng Trung ương châu Âu đưa ra thông báo rằng họ đã thúc đẩy phát triển đồng Euro kỹ thuật số trong khi dự án Đô la Kỹ thuật số đã kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ tăng tốc phát triển đợt chào bán của dự án.

Bên cạnh đó, việc lưu hành tiền kỹ thuật số cũng đi kèm với một số lo ngại về tính bảo mật, quyền riêng tư cũng như liên quan đến địa chính trị mà chính phủ các nước cần giải quyết.

Đặc biệt là đối với Trung Quốc, các tác giả lo ngại quyền hạn giám sát của chính quyền ngày càng gia tăng. Và rộng hơn, một loại tiền tệ mới của Trung Quốc sẽ dẫn đến hệ quả không thể biết trước đối với tài chính toàn cầu do Mỹ dẫn đầu và thẩm quyền của Mỹ trong việc áp đặt các lệnh trừng phạt ở nước ngoài.

Trong nỗ lực theo kịp nhu cầu phát triển nhanh chóng của xã hội kỹ thuật số, các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đang ở giai đoạn đa dạng hóa các phiên bản phát triển tiền kỹ thuật số, được biết đến là Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung Ương hay còn gọi là CBDC. 

Rất nhiều dự án trong số này rất giống như Bitcoin, nghĩa là chúng sử dụng hệ thống blockchain để hỗ trợ và giải quyết các giao dịch tài chính. Nhưng không giống như hầu hết các loại tiền điện tử, CDBC được phát hành bởi một cơ quan trung ương thay vì một mạng lưới người dùng độc lập, và CDBC cũng là đại diện kỹ thuật số của tiền tệ quốc gia hay một khu vực nhất định, bởi vậy, giá trị của chúng luôn ổn định. 

Những lợi thế tiềm năng trong việc hợp pháp hóa tiền điện tử được chính phủ hậu thuẫn bao gồm tạo ra các hệ thống thanh toán hiệu quả và toàn diện hơn, bởi các giao dịch sẽ được ngân hàng quốc gia trực tiếp ghi chép lại thay vì thông qua các tài khoản ngân hàng thông thường. Vì CDBC được gắn liền với fiat do các ngân hàng trung ương kiểm soát, chúng cũng có khả năng thu hút sự tin tưởng của nhiều người hơn so với các dự án công ty, chẳng hạn như đồng Libra của Facebook.

Hơn 60 dự án tiền kỹ thuật số khác nhau được hỗ trợ bởi các ngân hàng trung ương quốc gia và vùng lãnh thổ đã được ghi nhận trên toàn thế giới.

Nhưng không có quốc gia nào vượt lên dẫn đầu như Trung Quốc và dự án DCEP của họ. Nếu thành công, loại tiền tệ mới này có thể thay thế tiền mặt trong nước và cũng là mối đe dọa đối với các dịch vụ chuyển tiền online được sử dụng rộng rãi như AliPay hay WeChat Pay.

Các nhà chức trách Trung Quốc hiện đang thử nghiệm chương trình này bằng cách phân phối quà tặng tiền kỹ thuật số, được truy cập thông qua ví điện tử từ ứng dụng Digital Renminbi. Khoảng 50.000 người dân ở phía nam thành phố Thâm Quyến - hay còn được gọi là thung lũng Silicon của Trung Quốc - đã nhận được tổng cộng 10 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,5 triệu USD) tiền kỹ thuật số trong tháng 10 để chi tiêu tại các cửa hàng xung quanh thành phố. Trong khi thông tin chi tiết của việc trình làng chương trình này vẫn còn chưa đầy đủ thì Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cho biết sẽ sử dụng nó tại thế vận hội mùa đông ở Bắc Kinh năm 2022.

Mặc dù xếp sau các nước phương Tây là Thụy Điển và Anh, Trung Quốc đã ghi nhận mức sử dụng tiền mặt giảm mạnh trong hơn 10 năm qua. Trong năm 2010, 99% giao dịch trong nước là sử dụng tiền mặt, con số này đến năm 2020 đã giảm xuống chỉ còn 4 phần 10.

Đại dịch coronavirus cũng có khả năng đẩy nhanh quá trình số hóa này. Khi đại dịch bắt đầu lây lan ra thế giới, Ngân hàng Trung Ương Trung Quốc đã tiến hành khử khuẩn sâu và thậm chí là tiêu hủy tiền mặt có tiềm năng gây lây nhiễm bệnh. Các nghiên cứu cho thấy chủng virus này có thể tồn tại đến 28 ngày trên tiền giấy, điều này khiến cho người dân cảm thấy lo ngại về việc sử dụng tiền mặt.

Tuy nhiên, theo Samantha Hoffman - một nhà nghiên cứu tại diễn đàn Trung Quốc và cũng là một chuyên gia về chủ nghĩa chuyên chế nâng cao công nghệ của Trung Quốc, DCEP cũng phải trả giá cho việc giữ kín các giao dịch tài chính của người dùng. Bà cho biết: “Các giao dịch DCEP hoàn toàn có thể theo dõi được, có nghĩa là chính phủ có thể thấy được đầy đủ việc sử dụng tiền tệ cũng như xác nhận hoặc từ chối bất kỳ giao dịch nào. Hơn nữa, không có ranh giới rõ ràng trong thông tin bởi  hệ thống độc tài của Trung Quốc bao gồm các mục tiêu chính trị trong quản lý kinh tế và các mục tiêu khác như “tài trợ chống khủng bố”, sẽ gây ra nguy cơ cao cho người giao dịch DCEP.”

Theo một số nhà bình luận ở Trung Quốc  thì người tiêu dùng Trung Quốc không bận tâm đến các vấn đề về quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu như ở Mỹ và châu Âu. Điều này cho phép các công ty công nghệ Trung Quốc tiếp cận với nhiều dữ liệu hơn mà họ có thể sử dụng để cải thiện sản phẩm và dịch vụ của mình. Đồng thời, trong báo cáo của đại học Oxford năm 2018 thì việc / sẻ  dữ liệu giữa các cơ quan chính phủ và các công ty là điều vô cùng phổ biến. 

Nhưng những sự quan tâm về bảo mật dữ liệu cũng ngày càng tăng cao. Vào tháng 9, tờ tài chính hàng đầu Trung Quốc đã đăng một bài xã luận chỉ rõ các mối quan tâm về quyền riêng tư và bảo mật cần phải được giải quyết trước khi DCEP ra mắt chính thức. Chính phủ Trung Quốc gần đây cũng đã công bố điều luật đầu tiên của quốc gia về bảo mật dữ liệu cá nhân.

Theo Huang Qifan, giám đốc điều hành tại Trung tâm trao đổi kinh tế quốc tế Trung Quốc, việc tạo ra giải pháp thay thế hệ thống tài chính toàn cầu do Mỹ dẫn đầu chính là chìa khóa trong kế hoạch của Trung Quốc nhằm loại bỏ ảnh hưởng của Mỹ.

Ông Huang cho biết: “Có những rủi ro nhất định liên quan đến mức độ tín nhiệm vào hệ thống SWIFT và CHIPS,... Hệ thống này đang dần trở thành công cụ tài chính để Mỹ “bá chủ thế giới” và hoàn thành quyền tài phán dài hạn.” 

SWIFT - một mạng lưới tin nhắn rộng lớn được các tổ chức tài chính trên toàn thế giới sử dụng để gửi thông tin về các giao dịch - mặc dù giữ vị trí là một tổ chức trung lập nhưng tổng số giao dịch được ghi lại thông qua hệ thống có đến 42,2% là đồng đô la Mỹ. Và vì hầu hết các giao dịch này được chuyển thông qua các ngân hàng của Mỹ, điều này khiến các cá nhân và công ty đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt kinh tế do Mỹ áp đặt, ngay cả khi họ không nắm giữ bất kỳ tài sản nào ở Mỹ.

Trung Quốc đã yêu cầu các ngân hàng của quốc gia này chuyển khỏi SWIFT và sử dụng bản phát hành của DCEP làm hệ thống thanh toán quốc tế. Samantha Hoffman cho biết các nước phương Tây phải hành động để có thể giải quyết những thực trạng mới này và giảm thiểu những tác động tiêu cực về tiềm năng tiếp cận toàn cầu. “Nhưng trong thời gian chờ đợi thì việc phối hợp trong các phạm vi như định mức, quy tắc và tiêu chuẩn là quan trọng thiết yếu.” 

Một ấn phẩm mới phát hành của Ngân hàng Trung Ương châu Âu lưu ý, thách thức lớn nhất liên quan đến số hóa nền kinh tế chính là cần phải cân bằng giữa việc duy trì quyền riêng tư và việc tuân thủ các quy định liên quan đến cuộc chiến chống rửa tiền và khủng bố. Trong khi việc ẩn danh hoàn toàn là không hợp lý, hệ thống Ngân hàng Trung Ương châu Âu đã phát triển proof of concept nhằm tìm cách ban cấp mức độ ẩn danh trên tiền kỹ thuật số.

Do đó, có thể hiểu được tại sao chính phủ các nước lại tiếp cận vấn đề này một cách thận trọng. Tuy nhiên, nếu các nền dân chủ phương Tây không đặt ra tiếng nói cho tương lai của CBDC, thì chính Trung Quốc sẽ tự thân thực hiện.

Nguồn: newstatesman.com

Dịch bởi: tapchiso.com

 


THEO DÕI CHÚNG TÔI TRÊN: FACEBOOK | TELEGRAM | TWITTER | YOUTUBE
Bài viết liên quan