Các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn phục vụ AI và điện toán đám mây đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh từ cộng đồng địa phương tại Mỹ, khiến nhiều kế hoạch bị đình trệ hoặc dừng lại.
Nhu cầu điện và nước rất lớn của trung tâm dữ liệu đang tạo áp lực lên hạ tầng, môi trường và quy hoạch, buộc chính quyền địa phương phải đưa ra quyết định khó khăn trong bối cảnh nhiều nơi chưa có quy định rõ ràng cho loại hình cơ sở này.
- Phản đối của cư dân đang lan rộng, khiến nhiều dự án trung tâm dữ liệu bị dừng hoặc trì hoãn.
- Mối lo chính gồm chi phí điện, tiếng ồn, suy giảm không gian xanh, tác động giá trị bất động sản và rủi ro nguồn nước ngầm.
- Chính quyền địa phương chịu sức ép lớn vì thiếu quy tắc sẵn có, trong khi các bên bước vào tranh chấp pháp lý và đấu tranh quy hoạch.
Phản đối địa phương đang làm chậm làn sóng xây trung tâm dữ liệu
Sự phản đối của cư dân tại các thị trấn và vùng ngoại ô đang khiến nhiều kế hoạch xây trung tâm dữ liệu gặp trở ngại, từ trì hoãn thủ tục đến rút dự án khỏi chương trình nghị sự.
Nhiều cuộc họp vốn yên ắng nay trở nên đông nghịt, với người dân yêu cầu lãnh đạo nói “không” với các dự án mà họ cho là đe dọa cộng đồng. Tại East Vincent Township (Pennsylvania), cư dân Larry Shank chất vấn chính quyền về việc dự án được xây “ngay sau vườn nhà” của ông.
Làn sóng phản đối lan nhanh khi các thị trấn và thành phố chia sẻ chiến lược, thông tin để ngăn chặn việc mở rộng trung tâm dữ liệu ngày càng lớn nhằm đáp ứng nhu cầu AI và điện toán đám mây. Khi các công ty tìm kết nối điện ổn định và mở rộng sang khu vực mới, họ cũng đối mặt phản ứng quyết liệt hơn.
Những thất bại tăng lên đang khiến các công ty công nghệ lớn, nhà phát triển bất động sản, doanh nghiệp điện lực và công đoàn lao động có lợi ích trong mảng trung tâm dữ liệu lo ngại về rủi ro triển khai và chi phí trì hoãn.
Dữ liệu theo dõi cho thấy nhiều dự án bị chặn hoặc đình trệ
Theo một tổ chức theo dõi, nhiều đề xuất trung tâm dữ liệu tại Mỹ đã bị dừng hoặc kéo dài do xung đột địa phương và phản đối ở cấp bang.
Data Center Watch (thuộc công ty an ninh AI 10a Labs) ghi nhận số “rào cản” từ cộng đồng và chính quyền tăng mạnh đối với xây dựng trung tâm dữ liệu. Nhóm này theo dõi 20 đề xuất trị giá 98 tỷ USD tại 11 bang trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 6, bị dừng hoặc đình trệ do tranh chấp địa phương và phản đối cấp bang, chiếm khoảng hai phần ba số dự án được họ giám sát.
Tham khảo: Bài tổng hợp về các dự án bị tác động bởi phản đối địa phương.
Lo ngại về điện, nước và tiếng ồn tạo mẫu số chung giữa các cộng đồng
Dù ở đâu, người dân thường phản đối trung tâm dữ liệu vì lo chi phí điện tăng, tiêu thụ nước lớn, tiếng ồn, mất đất nông nghiệp và tác động tới môi trường sống.
Nhiều cư dân vốn đã bức xúc vì hóa đơn điện tăng không muốn thêm trung tâm dữ liệu có thể đẩy chi phí cao hơn. Các cộng đồng cũng lo mất đất nông nghiệp, rừng và không gian mở; bên cạnh đó là tiếng ồn từ máy phát diesel dự phòng và hệ thống làm mát.
Một nhóm lo ngại về suy giảm giá trị bất động sản và ảnh hưởng sức khỏe. Một số khu vực lo giếng nước và nguồn nước ngầm có thể cạn vì trung tâm dữ liệu có thể tiêu thụ “hàng triệu lít nước mỗi ngày” theo mô tả từ người dân và các nhóm phản đối.
Căng thẳng cũng đẩy hai phía vào các tranh chấp pháp lý, xoay quanh việc chính quyền địa phương có tuân thủ đúng quy trình hay không trong đánh giá, công bố và phê duyệt dự án.
Thiếu quy định rõ ràng khiến chính quyền địa phương phải ra quyết định khó
Nhiều nơi chưa có luật hoặc chuẩn quy hoạch cụ thể cho trung tâm dữ liệu, buộc hội đồng địa phương phải cân nhắc ngoại lệ đặc biệt hoặc soạn quy định mới từ đầu.
Quan chức địa phương phải đánh giá liệu các cơ sở dùng lượng điện và nước rất lớn có phù hợp với đặc điểm cộng đồng hay không. Khi thiếu khung quy định, quyết định dễ trở thành điểm nóng chính trị, vì mỗi dự án đòi hỏi xem xét riêng về quy hoạch, tác động hạ tầng và môi trường.
Áp lực tăng mạnh khi phản hồi của cư dân áp đảo, khiến nhiều lãnh đạo lo ngại rủi ro mất ghế nếu ủng hộ dự án. Điều này tạo ra môi trường ra quyết định căng thẳng, ngay cả khi dự án hứa hẹn đóng góp ngân sách hoặc việc làm.
Doanh nghiệp và nhà phát triển thay đổi chiến lược vì rủi ro cấp phép
Rủi ro bị từ chối quy hoạch khiến một số nhà phát triển cân nhắc bán tài sản sau khi có được quyền tiếp cận điện, thay vì tiếp tục theo đuổi cấp phép xây dựng.
Maxx Kossof, lãnh đạo đầu tư tại The Missner Group (Chicago), cho biết lo ngại về các cuộc chiến quy hoạch khiến nhà phát triển nghĩ đến việc bán khu đất sau khi đã 확보 (đảm bảo) được kết nối điện, vì đó là tài sản giá trị giúp dự án hấp dẫn hơn. Ông nói ngay cả khi “có điện cho một địa điểm”, việc triển khai vẫn có thể “vô ích” nếu không lấy được quy hoạch và sự ủng hộ của cộng đồng.
Ở chiều ngược lại, đại diện ngành phàn nàn rằng bên phản đối lan truyền thông tin sai về việc trung tâm dữ liệu gây ô nhiễm nước và không khí. Dù vậy, họ khuyến nghị doanh nghiệp làm việc với cộng đồng từ sớm hơn, nêu lợi ích kinh tế, hỗ trợ chương trình địa phương và giải thích nỗ lực tiết kiệm tài nguyên.
“Nó đang trở thành một vấn đề rất lớn.”
– Andy Cvengros, chuyên xử lý thương vụ trung tâm dữ liệu tại JLL, AP News
“Đây chắc chắn là cuộc thảo luận nội bộ mà ngành đang có: ‘Làm sao để chúng tôi làm tốt hơn trong việc gắn kết cộng đồng?’”
– Dan Diorio, Data Center Coalition
Các trường hợp cụ thể cho thấy mức độ sức ép lên chính quyền địa phương
Một số dự án đã bị rút hoặc mắc kẹt vì phản ứng cộng đồng, ngay cả khi nhà đầu tư đưa ra cam kết tài chính hoặc “xanh hóa” dự án.
Tại Matthews (North Carolina), nhà phát triển rút dự án khỏi chương trình nghị sự tháng 10 sau khi Thị trưởng John Higdon nói dự án chắc chắn thất bại. Dù có hứa hẹn đóng góp tương đương một nửa ngân sách thành phố kèm các đặc điểm thân thiện môi trường, các cuộc họp vẫn quá tải và phản hồi bị mô tả là “999 chọi 1” phản đối.
Gần Duluth (Minnesota), tại Hermantown, một khu phức hợp được đề xuất “lớn hơn vài lần” so với Mall of America đang mắc kẹt trong tranh chấp pháp lý liên quan đến đánh giá môi trường. Thông tin dự án: Trang dự án Hermantown.
Người dân kết nối qua mạng xã hội, học cách tổ chức biểu tình và khuếch tán thông điệp. Một số cư dân nói họ cảm thấy bị đánh lừa khi biết các cơ quan cấp bang, hạt, thành phố và đơn vị điện lực đã biết kế hoạch khoảng một năm trước khi email nội bộ được công bố.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao trung tâm dữ liệu bị phản đối mạnh tại nhiều địa phương ở Mỹ?
Người dân lo trung tâm dữ liệu tiêu thụ điện và nước lớn, gây tiếng ồn từ hệ thống làm mát và máy phát dự phòng, làm mất không gian xanh, ảnh hưởng giá trị bất động sản và tiềm ẩn rủi ro với nguồn nước ngầm, khiến chất lượng sống suy giảm.
Những trở ngại nào đang khiến dự án trung tâm dữ liệu bị chậm hoặc dừng?
Các dự án thường vướng tranh cãi về quy hoạch, phản đối tại cuộc họp hội đồng, thiếu quy định địa phương rõ ràng, yêu cầu đánh giá môi trường, và tranh chấp pháp lý về quy trình phê duyệt. Phản đối cấp bang cũng có thể làm dự án đình trệ.
Chính quyền địa phương khó xử ở điểm nào khi xét duyệt trung tâm dữ liệu?
Nhiều nơi chưa có khung luật riêng cho trung tâm dữ liệu, nên phải cân nhắc cấp ngoại lệ hoặc soạn quy định mới. Đồng thời, họ chịu sức ép chính trị lớn từ cư dân phản đối, ngay cả khi dự án hứa hẹn đóng góp ngân sách hoặc việc làm.
Doanh nghiệp và nhà phát triển đang phản ứng ra sao trước rủi ro bị từ chối quy hoạch?
Một số nhà phát triển cân nhắc bán khu đất sau khi đã đảm bảo khả năng đấu nối điện, vì vẫn có thể không được cấp phép quy hoạch. Phía ngành cũng khuyến nghị tăng gắn kết cộng đồng từ sớm, giải thích biện pháp tiết kiệm tài nguyên và nêu lợi ích kinh tế địa phương.