Các cựu chủ tịch Fed chỉ trích điều tra hình sự Powell là nhỏ nhen

Các cựu lãnh đạo còn sống của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đồng loạt chỉ trích cuộc điều tra hình sự nhằm vào Jay Powell, cảnh báo hành động này có thể làm suy yếu niềm tin vào tính độc lập của Fed và khiến Mỹ “giống thị trường mới nổi” với thể chế yếu.

Động thái của Bộ Tư pháp Mỹ xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump gây sức ép đòi hạ lãi suất nhanh hơn, trong khi Powell cho rằng cuộc điều tra đang bị dùng như công cụ trừng phạt các quyết định chính sách tiền tệ không theo ý Nhà Trắng.

Điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed bị xem là đe dọa tính độc lập của chính sách tiền tệ

Nhóm cựu lãnh đạo Fed và các kinh tế gia cho rằng chỉ riêng khả năng truy tố hình sự Chủ tịch Fed cũng đủ làm lung lay niềm tin vào hệ thống và tạo tiền lệ nguy hiểm cho tính độc lập của ngân hàng trung ương.

13 nhà kinh tế có ảnh hưởng đã ký một lá thư công khai phản đối cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm vào Jay Powell. Họ cho rằng chính quyền Trump đã “vượt lằn ranh” không nên bị vượt qua, vì độc lập của Fed và cách công chúng nhìn nhận sự độc lập đó là nền tảng cho hiệu quả kinh tế.

Lá thư nhấn mạnh Fed cần tập trung vào các mục tiêu do Quốc hội đặt ra, gồm ổn định giá cả, tối đa hóa việc làm, và duy trì lãi suất dài hạn ở mức vừa phải. Theo nhóm ký tên, việc lôi công tố vào để gây ảnh hưởng chính sách tiền tệ là hành vi thường thấy ở các thị trường mới nổi có thể chế yếu.

Nhóm này cảnh báo các hệ thống nơi công tố được dùng để định hướng chính sách thường đi kèm lạm phát cao và nền kinh tế rối loạn. Họ cho rằng cách tiếp cận đó “không có chỗ” ở Mỹ, nơi thượng tôn pháp luật được kỳ vọng là nền móng cho sức mạnh kinh tế.

Fed đã cắt giảm lãi suất 3 lần, nhưng Nhà Trắng muốn nhanh và sâu hơn

Fed đã giảm lãi suất trong ba cuộc họp gần nhất, đưa chi phí vay về vùng 3,5%–3,75%, song Tổng thống Trump công khai cho rằng mức này vẫn “chưa đủ” và muốn lãi suất về khoảng 1%.

Theo nội dung được nêu, các đợt cắt giảm liên tiếp đã kéo lãi suất xuống mức thấp nhất trong ba năm. Dù vậy, Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích Jay Powell vì không hạ lãi suất nhanh hơn, đồng thời liên tục gây sức ép để ngân hàng trung ương tăng tốc nới lỏng.

Trong trao đổi của mình, Powell phản bác rằng cuộc điều tra đang bị dùng làm “vỏ bọc” nhằm trừng phạt ông vì ra quyết định lãi suất dựa trên đánh giá điều gì phục vụ lợi ích công chúng, thay vì đáp ứng mong muốn của tổng thống.

Lá thư công khai tập hợp nhiều cựu quan chức kinh tế cấp cao của Mỹ

Danh sách ký tên gồm nhiều cựu Chủ tịch Fed, cựu Bộ trưởng Tài chính và các cựu chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế, qua đó tăng sức nặng cho cảnh báo rằng “áp lực hình sự” không có vai trò trong quyết định lãi suất.

Lá thư được công bố công khai qua liên kết bản tuyên bố về Fed. Nội dung nhấn mạnh tính độc lập của Fed vừa là yêu cầu vận hành, vừa là yếu tố niềm tin—một khi bị suy suyển, thị trường có thể đánh giá lại mức độ bền vững của khuôn khổ chính sách.

Các nhân vật được nêu gồm Ben S. Bernanke, Alan Greenspan và Janet Yellen. Ngoài ra còn có các cựu quan chức kinh tế và tài chính như Timothy F. Geithner, Henry M. Paulson, Robert E. Rubin, cùng các học giả như Kenneth Rogoff và Christina Romer.

Nhóm ký tên cho rằng thông điệp cốt lõi rất rõ ràng: không nên sử dụng sức ép hình sự để can dự vào việc thiết lập lãi suất. Họ coi đây là rủi ro thể chế, có thể ảnh hưởng tới cách nhà đầu tư nhìn nhận mức độ ổn định và tính dự đoán của chính sách vĩ mô Mỹ.

Nhà Trắng phủ nhận liên quan và dự kiến sớm chọn người thay thế Powell

Tổng thống Trump nói không biết gì về cuộc điều tra, trong khi Nhà Trắng cho biết ông dự kiến công bố người thay thế Powell trong vài tuần tới, trước thời điểm nhiệm kỳ của Powell kết thúc vào tháng 5.

Thông tin về kế hoạch nhân sự làm tăng chú ý của thị trường tới mối quan hệ giữa nhánh hành pháp và ngân hàng trung ương. Trong bối cảnh tranh luận xoay quanh tốc độ hạ lãi suất, việc đồng thời xuất hiện một cuộc điều tra hình sự và lịch trình thay thế lãnh đạo Fed càng khiến chủ đề độc lập của chính sách tiền tệ trở thành tâm điểm.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao các cựu lãnh đạo Fed phản đối cuộc điều tra hình sự nhằm vào Jay Powell?

Họ cho rằng việc dùng công tố để tạo áp lực lên quyết định lãi suất sẽ làm suy yếu tính độc lập của Fed, gây tổn hại niềm tin vào thể chế và tạo tiền lệ giống các thị trường mới nổi có thể chế yếu.

Lãi suất Fed hiện ở mức nào theo nội dung bài?

Fed đã cắt giảm lãi suất trong ba cuộc họp gần nhất, đưa lãi suất về vùng 3,5%–3,75%, được mô tả là mức thấp nhất trong ba năm.

Tổng thống Trump muốn lãi suất ở mức bao nhiêu?

Trump công khai cho rằng lãi suất nên ở khoảng 1% và chỉ trích Powell vì không hạ nhanh hơn.

Lá thư công khai nêu lập luận chính gì về độc lập của Fed?

Lá thư nhấn mạnh độc lập của Fed và nhận thức của công chúng về độc lập đó là yếu tố then chốt cho hiệu quả kinh tế và cho việc đạt các mục tiêu Quốc hội giao như ổn định giá, tối đa hóa việc làm và lãi suất dài hạn vừa phải.