Các cựu nhà phát triển Zcash thông báo ra mắt ví mới cashZ ngày 8/1/2026, chưa đầy 24 giờ sau khi họ đồng loạt rời Electric Coin Company (ECC).
Nhóm từng xây Zcash và ví Zashi cho biết cashZ dùng chung codebase với Zashi, dự kiến ra mắt trong vài tuần và cho phép người dùng Zashi chuyển sang dễ dàng. Động thái diễn ra sau tranh chấp quản trị giữa đội ngũ phát triển và hội đồng Bootstrap.
- cashZ là ví mới của nhóm cựu nhà phát triển Zcash, xây trên cùng codebase của Zashi và hỗ trợ chuyển đổi người dùng.
- Toàn bộ đội ngũ phát triển ECC nghỉ việc ngày 7/1/2026 sau xung đột quản trị với hội đồng Bootstrap.
- Nhóm cho rằng mô hình startup phù hợp hơn nonprofit để mở rộng Zcash, đồng thời khẳng định không phát hành coin mới.
cashZ được xây trên codebase của Zashi và ưu tiên chuyển đổi người dùng
cashZ sẽ dùng cùng codebase của ví Zashi và dự kiến ra mắt trong vài tuần, kèm quy trình chuyển từ Zashi sang cashZ đơn giản cho người dùng hiện tại.
Josh Swihart, cựu CEO của ECC, cho biết đội ngũ từng khởi chạy Zcash và phát triển Zashi đang xây cashZ trên nền code hiện có. Ông cũng nhấn mạnh nhóm vẫn tập trung 100% vào phát triển Zcash theo hướng “full-stack”, không triển khai bất kỳ coin mới nào.
Trong bài đăng trên X, Swihart mô tả định hướng là mở rộng Zcash đến hàng tỷ người dùng và cho rằng điều này cần một cấu trúc công ty theo kiểu startup. Liên kết tham chiếu được đăng tại bài viết của Josh Swihart trên X.
Thông báo về cashZ được đưa ra muộn ngày 8/1/2026, chỉ vài giờ sau khi đội ngũ rời ECC. Nhóm cho biết “cashZ” hiện là tên mã/working title cho tới khi ra mắt chính thức, và chưa công bố thêm chi tiết kỹ thuật khác.
“Chúng tôi đặt cược tất cả vào Zcash. Chúng tôi cần mở rộng Zcash tới hàng tỷ người dùng. Startup có thể mở rộng, nhưng tổ chức phi lợi nhuận thì không. Đó là lý do chúng tôi tạo một startup mới tập trung vào Zcash.”
– Josh Swihart, bài đăng trên X (08/01/2026)
Đợt nghỉ việc hàng loạt bắt nguồn từ xung đột quản trị với hội đồng Bootstrap
Toàn bộ đội ngũ phát triển tại ECC đã từ chức ngày 7/1/2026 sau tranh chấp quản trị với hội đồng Bootstrap, tổ chức phi lợi nhuận 501(c)(3) giám sát ECC.
Swihart cho biết đội ngũ bị “constructively discharged”, một thuật ngữ pháp lý mô tả việc điều kiện làm việc trở nên không thể chấp nhận được đến mức nghỉ việc là lựa chọn khả dĩ duy nhất. Theo ông, mâu thuẫn xoay quanh vấn đề điều khoản lao động và sự lệch pha về sứ mệnh giữa phía phát triển và hội đồng.
Ông cũng nêu quan điểm rằng đa số thành viên hội đồng Bootstrap “lệch khỏi sứ mệnh của Zcash”, và gọi nhóm thành viên Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless và Michelle Lai là “ZCAM”. Các vấn đề được mô tả gồm thay đổi điều kiện làm việc và khác biệt về định hướng.
Theo tường thuật, các quyết định quản trị đã hạn chế quyền tự chủ của ECC, cản trở triển khai lộ trình (roadmap) và tạo ra các hành động bị đội ngũ phát triển đánh giá là quản trị mang tính gây hại. Bối cảnh trước đó gồm các thay đổi nhân sự và tái tổ chức nội bộ trong giai đoạn 2023–2025.
Mô hình startup được chọn để theo đuổi mục tiêu mở rộng Zcash
Swihart nêu ba lý do cho việc lập công ty mới: phù hợp giá trị cypherpunk của Zcash, tăng tốc ra quyết định nhờ đồng thuận về quyền riêng tư, và tránh xung đột cố hữu giữa nonprofit với startup.
Ông lập luận rằng quyền riêng tư trong crypto nên được xem là điều “bình thường”, tương tự tiền mặt ngoài đời thực. Do đó, một tổ chức cần có năng lực hành động nhanh, đủ “dũng khí” và ít ràng buộc quan liêu để bảo vệ các quyền này trong môi trường thay đổi liên tục.
Ông cũng cho rằng mô hình “đan xen” giữa foundation phi lợi nhuận và công ty công nghệ thường gây ra tranh cãi kéo dài, do xung đột giữa cơ chế quản trị và nhu cầu linh hoạt khi phát triển sản phẩm. Từ góc nhìn này, startup được xem là cấu trúc phù hợp hơn cho giai đoạn mở rộng.
Lý do thứ ba được nêu là Zcash đã “tái sinh” trong hai năm gần đây và không còn là dự án nhỏ, kéo theo nhu cầu tổ chức có thể hỗ trợ tăng trưởng quy mô lớn.
Hoạt động phát triển và biến động giá ZEC được theo dõi sát trong giai đoạn chuyển đổi
Dữ liệu Santiment được trích dẫn cho thấy hoạt động phát triển Zcash giảm về mức thấp nhất kể từ tháng 11/2021, trong bối cảnh giá giảm 40% trong hai tháng gần thời điểm đề cập.
Báo cáo cũng nêu rằng vốn hóa thị trường của đồng tiền riêng tư này đã tăng khoảng 15 lần trong giai đoạn từ 22/9 đến 16/11/2025. Đà tăng khiến Zcash được chú ý mạnh vào cuối năm 2025.
Sau đợt tăng, ZEC được mô tả giao dịch quanh mức 443,82 USD nhưng sau đó giảm trở lại. Các thông tin này được đưa ra cùng lúc với việc nhóm phát triển chuyển sang mô hình công ty mới và chuẩn bị ra mắt ví cashZ.
Những câu hỏi thường gặp
cashZ là gì và có liên quan gì đến Zashi?
cashZ là ví mới do nhóm cựu nhà phát triển Zcash xây dựng. Theo công bố, cashZ sẽ dùng cùng codebase với ví Zashi mà họ từng phát triển tại ECC.
Khi nào cashZ ra mắt và người dùng Zashi có chuyển sang được không?
cashZ được nói sẽ ra mắt trong vài tuần kể từ ngày 8/1/2026. Người dùng Zashi sẽ có quy trình chuyển sang cashZ “dễ dàng”, nhưng chưa có thêm chi tiết kỹ thuật.
Nhóm phát triển có phát hành coin mới cùng cashZ không?
Nhóm khẳng định không ra mắt coin mới. Mục tiêu là tiếp tục phát triển và mở rộng Zcash thông qua một cấu trúc công ty mới.
Vì sao đội ngũ phát triển đồng loạt rời Electric Coin Company?
Theo mô tả, nguyên nhân là xung đột quản trị giữa đội ngũ ECC và hội đồng Bootstrap, liên quan đến thay đổi điều khoản làm việc, hạn chế quyền tự chủ và bất đồng về sứ mệnh.