Bạc lao dốc 26% chỉ trong một ngày sau giai đoạn tăng nóng do giao dịch theo đà và đầu cơ, đánh dấu một cú sụp mạnh hiếm thấy trên thị trường kim loại quý.
Đợt đảo chiều xảy ra khi đồng USD mạnh lên sau thông tin liên quan đến lựa chọn lãnh đạo Fed, đúng lúc nhiều nhà đầu tư—đặc biệt từ Trung Quốc—chuyển sang chốt lời. Sự kiện này cũng kéo vàng và đồng giảm sâu, cho thấy rủi ro khi giá tách khỏi cung–cầu.
- Bạc giảm 26% trong một phiên, trong khi vàng giảm 9% và đồng biến động cực mạnh.
- Đà tăng trước đó bị khuếch đại bởi đầu cơ, giao dịch thuật toán và cơn sốt quyền chọn.
- Chốt lời từ nhà đầu tư Trung Quốc và USD mạnh lên là tác nhân kích hoạt cú đảo chiều.
Kim loại lao dốc dữ dội sau giai đoạn tăng nóng
Thị trường kim loại đảo chiều cực nhanh: bạc giảm 26% trong ngày, vàng giảm 9%, và đồng rơi mạnh sau khi lập đỉnh ngắn hạn.
Trong nhiều tuần trước đó, giá vàng, bạc, đồng, thiếc và các hàng hóa liên quan tăng như tách rời cung–cầu thông thường, khi dòng tiền đầu cơ đẩy giá đi xa. Đến phiên giảm mạnh, mức độ và tốc độ rơi khiến thị trường choáng váng, nhất là với vàng—một thị trường lớn và có thanh khoản cao.
Biến động diễn ra xuyên múi giờ. Nhiều trader kim loại tại châu Âu và Mỹ làm việc “liên tục” để không bỏ lỡ các phiên châu Á, nơi thường xuất hiện nhịp giá mạnh. Ngay cả tại một hội nghị tiền xu lớn ở Đức, người tham dự cũng theo dõi giá qua điện thoại khi cú sốc diễn ra.
Đồng USD mạnh lên là chất xúc tác cho cú sập
Thông tin Tổng thống Donald Trump dự định bổ nhiệm Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed đã hỗ trợ USD và góp phần kích hoạt đợt bán tháo.
Dù vậy, các cảnh báo về định giá kim loại “kéo căng” đã xuất hiện trước đó nhiều tuần. Trong bối cảnh vị thế đầu cơ lớn và định giá tăng nhanh, chỉ cần tác nhân làm thay đổi kỳ vọng về USD cũng có thể kích hoạt chuỗi bán ra.
Trước phiên giảm sâu, đã có dấu hiệu đảo chiều: khi USD mạnh trở lại, vàng bất ngờ rơi hơn 200 USD/ounce chỉ trong khoảng 10 phút, phản ánh thanh khoản mỏng tại một số thời điểm và trạng thái “quá nóng” của giao dịch theo xu hướng.
Mua theo đà đã lấn át phân tích cơ bản
Đà tăng chuyển từ câu chuyện cơ bản sang giao dịch theo động lượng, khiến rủi ro đảo chiều tăng mạnh khi dòng tiền ngừng mua.
Jay Hatfield, Giám đốc đầu tư của Infrastructure Capital Advisors, nói với Bloomberg rằng nhóm của ông nhận ra cách đây khoảng 3–4 tuần thị trường “đã trở thành giao dịch theo đà, không còn là giao dịch theo cơ bản” và họ “chỉ cưỡi sóng, chờ điều này xảy ra”.
“Chúng tôi đã xác định khoảng ba hoặc bốn tuần trước rằng nó đã trở thành giao dịch theo đà, không phải giao dịch theo cơ bản. Chúng tôi chỉ cưỡi nó, chờ kiểu chuyện này xảy ra.”
– Jay Hatfield, Giám đốc đầu tư, Infrastructure Capital Advisors (Bloomberg)
Động lực tăng giá còn được hỗ trợ bởi các tiêu đề về lo ngại tính độc lập của Fed và căng thẳng địa chính trị từ Venezuela đến Iran. Với một bộ phận nhà đầu tư, giá kim loại tăng trở thành biểu tượng của suy giảm niềm tin vào độ ổn định của đồng USD.
Đà tăng bắt đầu từ những năm trước khi các ngân hàng trung ương gia tăng nắm giữ vàng để đa dạng hóa khỏi dự trữ USD. Năm sau đó, tốc độ tăng nhanh hơn khi nhà đầu tư phương Tây theo đuổi chiến lược phòng hộ “mất giá tiền tệ”, rồi bùng lên trong các tuần gần đây nhờ đầu cơ từ Trung Quốc và các chương trình giao dịch thuật toán bám xu hướng.
Quy mô thị trường bạc nhỏ khiến giá dễ biến động mạnh
Bạc biến động dữ dội nhất vì thị trường nhỏ hơn, khiến dòng tiền lớn có thể đẩy giá đi xa và cũng có thể kéo giá rơi nhanh.
Theo nội dung cung cấp, giá trị nguồn cung bạc hằng năm khoảng 98 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với vàng khoảng 787 tỷ USD. Khi quy mô “mỏng” hơn, các cú sốc định vị và thanh khoản thường tạo biên độ dao động lớn hơn.
ETF bạc và thị trường quyền chọn đã khuếch đại biến động
Khối lượng giao dịch ETF bạc và hoạt động quyền chọn tăng vọt đã góp phần đẩy giá lên nhanh, đồng thời làm cú đảo chiều trở nên dữ dội.
iShares Silver Trust (mã SLV), ETF bạc lớn nhất, ghi nhận giá trị giao dịch hơn 40 tỷ USD trong ngày thứ Sáu, trở thành một trong những chứng khoán được giao dịch sôi động nhất. Chỉ vài tháng trước, giá trị giao dịch mỗi ngày hiếm khi vượt 2 tỷ USD.
Hoạt động quyền chọn—đặc biệt được nhà đầu tư nhỏ lẻ ưa chuộng—tăng nóng. Thảo luận trên Reddit ghi nhận các khoản lợi nhuận vượt 1.000% từ các cược vào nhịp tăng nhanh của bạc. Nhiều quỹ vàng và bạc đạt mức kỷ lục về open interest và khối lượng quyền chọn mua (call). Đáng chú ý, hoạt động call của SLV được mô tả là vượt cả quỹ theo dõi Nasdaq 100.
Lượng call đang lưu hành lớn có thể tạo điều kiện cho “squeeze”: khi giá tăng, các nhà tạo lập/đại lý phải mua tài sản cơ sở để phòng hộ, vô tình đẩy giá tăng thêm. Nhưng khi lực mua suy yếu và chốt lời xuất hiện, quá trình đảo chiều có thể diễn ra tương tự theo hướng ngược lại.
Chốt lời của nhà đầu tư Trung Quốc đã “khóa số phận” nhịp giảm
Sau khi tin tức về lựa chọn lãnh đạo Fed lan ra, nhà đầu tư Trung Quốc nghiêng về chốt lời thay vì tiếp tục mua, khiến bán tháo lan rộng.
Trước đó, lực mua đầu cơ từ Trung Quốc—từ cá nhân đến các quỹ cổ phiếu tham gia thị trường hàng hóa—được xem là động cơ quan trọng đưa kim loại lên các mức đỉnh mới. Khi nhóm này đổi hành vi sang hiện thực hóa lợi nhuận, thị trường thiếu lực đỡ để hấp thụ nguồn cung bán ra.
Tương lai biến động có thể tiếp tục phụ thuộc vào giao dịch từ Trung Quốc. Theo nội dung cung cấp, giới hạn biến động hằng ngày trên các hợp đồng bạc tại sàn Trung Quốc khoảng 16%–19%, hàm ý giá tại Thượng Hải có thể cần điều chỉnh để “bắt kịp” khi xu hướng đổi chiều.
Trước Tết Nguyên đán—thường là giai đoạn mua mạnh—nhịp chỉnh có thể thu hút người mua đứng ngoài tìm điểm vào. Tại Shuibei, trung tâm giao dịch vàng bạc lớn, nguồn bạc được báo cáo là cải thiện nhờ hoạt động bán ra cuối tuần. Chưa ghi nhận bán tháo hoảng loạn, và bạc tại Shuibei vẫn duy trì mức premium so với hợp đồng trên sàn.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao bạc có thể giảm 26% chỉ trong một ngày?
Vì đà tăng trước đó bị đẩy lên bởi giao dịch theo động lượng, đầu cơ và quyền chọn, trong khi thị trường bạc có quy mô tương đối nhỏ. Khi USD mạnh lên và nhà đầu tư lớn chốt lời, lực bán lan nhanh khiến giá sụt mạnh.
Tác nhân nào kích hoạt cú đảo chiều của kim loại?
Thông tin Tổng thống Donald Trump dự định bổ nhiệm Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed đã hỗ trợ USD. Cùng lúc, thị trường vốn đã ở trạng thái định giá cao và quá đông người tham gia, nên phản ứng bán ra diễn ra rất nhanh.
ETF SLV và quyền chọn ảnh hưởng thế nào đến biến động giá bạc?
Khối lượng giao dịch SLV tăng vọt và cơn sốt quyền chọn tạo điều kiện cho “squeeze”, khi các bên phải mua tài sản cơ sở để phòng hộ lúc giá tăng. Nhưng khi xu hướng đảo chiều, cơ chế vị thế và phòng hộ cũng có thể khuếch đại lực giảm.
Vì sao hoạt động từ Trung Quốc được xem là then chốt?
Đà tăng gần đây được thúc đẩy đáng kể bởi dòng tiền đầu cơ từ Trung Quốc. Khi nhà đầu tư Trung Quốc chuyển sang chốt lời, lực mua suy yếu khiến thị trường dễ rơi vào bán tháo và biến động mạnh hơn.