Thống đốc Florida Ron DeSantis công khai phản đối xu hướng nới lỏng quản lý AI của Tổng thống Donald Trump, cảnh báo AI có thể “thay thế con người” và kêu gọi Florida ban hành các biện pháp bảo vệ AI thuộc hàng nghiêm ngặt nhất nước Mỹ.
Cuộc tranh luận xoay quanh việc Mỹ nên có “một bộ quy tắc quốc gia” để tăng tốc đổi mới AI hay cho phép từng bang đặt rào chắn riêng, đặc biệt trước lo ngại về chatbot với trẻ vị thành niên và tác động môi trường từ các trung tâm dữ liệu “hyperscale”.
- Florida thúc đẩy luật AI cấp bang, dù Nhà Trắng muốn thống nhất “luật chơi” AI toàn liên bang.
- DeSantis tập trung vào rủi ro chatbot với trẻ em và cấm AI đóng vai trò trị liệu sức khỏe tâm thần nếu thiếu con người.
- Bang Florida nhắm vào trung tâm dữ liệu “hyperscale” vì nguy cơ hao nước, tăng tải điện và đội chi phí tiện ích.
Florida đang phản ứng với lệnh hành pháp AI của ông Trump
DeSantis cho rằng việc nới lỏng quản lý AI có thể đẩy nhanh rủi ro xã hội, vì vậy Florida muốn đặt các hàng rào pháp lý riêng thay vì chỉ tuân theo định hướng liên bang.
Trong bài phát biểu State of the State cuối cùng vào ngày 13/01/2026, Thống đốc Ron DeSantis cảnh báo công nghệ phát triển quá nhanh có thể khiến AI “thay thế con người như những nhân vật trung tâm trên sân khấu Trái Đất”. Tuyên bố này đặt Florida vào thế đối đầu chính sách với Nhà Trắng khi chính quyền Trump thúc đẩy giảm rào cản pháp lý cho các công ty công nghệ lớn.
Trọng tâm của Florida gồm hai mảng: rủi ro từ chatbot đối với trẻ em và tác động từ các trung tâm dữ liệu “hyperscale”. Trong khi đó, lệnh hành pháp ký tháng 12/2025 mang tên “Ensuring a National Policy Framework for Artificial Intelligence” hướng tới xây dựng một “bộ quy tắc” thống nhất toàn quốc nhằm tránh tình trạng mỗi bang một kiểu, làm doanh nghiệp khó đổi mới.
Lý do Nhà Trắng đưa ra là nếu các bang tự tạo quy định riêng, công ty Mỹ có thể chậm đổi mới và mất lợi thế trước các đối thủ như Trung Quốc. Theo diễn biến được nêu, ngày 10/01/2026, “AI Litigation Task Force” thuộc Bộ Tư pháp Mỹ bắt đầu hoạt động, có thẩm quyền kiện các bang ban hành luật AI bị xem là “quá nặng nề”.
Chính quyền liên bang cũng đe dọa có thể giữ lại 42 tỷ USD nguồn vốn băng thông rộng liên bang đối với các bang không bãi bỏ quy định bị cho là xung đột với chính sách liên bang. Điều này làm gia tăng rủi ro pháp lý và ngân sách nếu Florida lựa chọn theo đuổi bộ luật AI nghiêm ngặt ở cấp bang.
Florida có thể phớt lờ lệnh hành pháp của Tổng thống Mỹ không
DeSantis lập luận lệnh hành pháp không thể ngăn cơ quan lập pháp bang thông qua luật, dù bang có thể đối mặt kiện tụng nếu bị cho là xung đột với khung chính sách liên bang.
Trong phản hồi trước động thái của ông Trump, DeSantis nói lệnh hành pháp không có cơ sở pháp lý để chặn nghị viện bang ban hành luật riêng. Ông dẫn lại việc Hạ viện Mỹ từng tìm cách cấm các bang ban hành quy định AI trong 10 năm thông qua dự luật “One Big Beautiful Bill”, nhưng Thượng viện đã bỏ phiếu 99-1 để loại bỏ lệnh cấm đó.
DeSantis cho rằng dư luận ủng hộ các biện pháp bảo vệ ở cấp bang và Florida có thể thắng nếu xảy ra tranh chấp pháp lý với chính quyền liên bang. Tuy nhiên, bối cảnh có “AI Litigation Task Force” làm tăng khả năng kịch bản kiện tụng, đặc biệt với các điều khoản bị xem là gây gánh nặng cho doanh nghiệp.
“Citizen AI Bill of Rights” nhắm vào chatbot trẻ vị thành niên và trị liệu tâm lý
Dự luật mà DeSantis thúc đẩy sẽ hạn chế trẻ vị thành niên tiếp cận chatbot AI nếu không có đồng ý rõ ràng của phụ huynh và siết việc AI tham gia dịch vụ sức khỏe tâm thần.
Theo định hướng của DeSantis, “Citizen AI Bill of Rights” đề xuất cấm người chưa đủ tuổi truy cập chatbot AI nếu không có sự chấp thuận rõ ràng từ phụ huynh. Song song, doanh nghiệp phải cung cấp công cụ để phụ huynh theo dõi nội dung con trẻ trao đổi với AI và nhận cảnh báo khi trẻ có dấu hiệu “hành vi đáng lo ngại”.
Dự luật cũng đặt giới hạn cho việc AI hoạt động như một nhà trị liệu được cấp phép hoặc cố vấn sức khỏe tâm thần nếu không có con người tham gia. Mục tiêu là giảm nguy cơ AI đưa ra hướng dẫn nhạy cảm về tâm lý mà thiếu sự giám sát chuyên môn của con người, đặc biệt trong trường hợp người dùng là trẻ em.
Florida siết trung tâm dữ liệu “hyperscale” vì rủi ro nước và điện
Florida muốn buộc trung tâm dữ liệu quy mô cực lớn phải qua điều trần công khai và tránh xây gần khu vực nhạy cảm môi trường do lo ngại tiêu thụ nước và điện quá mức.
DeSantis và cư dân hạt Palm Beach nêu lo ngại các trung tâm dữ liệu “hyperscale” có thể dùng hàng triệu gallon nước để làm mát và tiêu thụ lượng điện lớn hơn cả các thành phố nhỏ. Họ cảnh báo điều này có thể làm cạn tầng chứa nước địa phương và buộc người dân trả hóa đơn tiện ích cao hơn để bù chi phí mở rộng lưới điện.
Theo đề xuất, luật mới sẽ yêu cầu tổ chức điều trần công khai trước khi xây dựng các cơ sở kiểu này và cấm đặt chúng gần các vùng đất nhạy cảm về môi trường. Cách tiếp cận này tập trung vào tác động hạ tầng, thay vì chỉ xoay quanh quyền riêng tư dữ liệu hay các nguyên tắc đạo đức AI.
Các bang khác cũng đang ban hành luật AI riêng
Texas và Colorado là ví dụ cho xu hướng các bang tự xây khung quản trị AI, trong khi nguy cơ xung đột pháp lý với liên bang ngày càng rõ.
Texas đã thông qua “Responsible AI Governance Act” vào ngày 01/01/2026, tập trung vào quyền riêng tư dữ liệu và ngăn phân biệt đối xử. Colorado đang đối mặt nguy cơ bị liên bang kiện liên quan đến luật về “phân biệt đối xử thuật toán”, dự kiến có hiệu lực vào cuối năm.
Những diễn biến này cho thấy bài toán cốt lõi của Mỹ không chỉ là tốc độ đổi mới, mà còn là ranh giới thẩm quyền giữa liên bang và tiểu bang trong quản trị AI. Nếu Nhà Trắng thực thi cách tiếp cận “một bộ quy tắc” bằng kiện tụng hoặc đòn bẩy ngân sách, các bang như Florida có thể phải cân đối giữa mục tiêu bảo vệ cư dân và rủi ro pháp lý, tài chính.
Những câu hỏi thường gặp
DeSantis phản đối điều gì trong định hướng AI của ông Trump?
Ông phản đối xu hướng nới lỏng quản lý AI ở cấp liên bang và cảnh báo AI có thể gây rủi ro xã hội, bao gồm khả năng “thay thế con người”, đồng thời muốn Florida ban hành các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt hơn.
Lệnh hành pháp về AI của ông Trump nhằm mục tiêu gì?
Lệnh hành pháp tháng 12/2025 hướng tới xây dựng một khung chính sách AI thống nhất toàn quốc để tránh việc mỗi bang ban hành quy định riêng, điều mà Nhà Trắng cho rằng có thể làm doanh nghiệp Mỹ khó đổi mới và mất lợi thế cạnh tranh.
Florida muốn quản lý chatbot AI với trẻ vị thành niên như thế nào?
Florida dự kiến cấm trẻ vị thành niên truy cập chatbot AI nếu không có sự đồng ý rõ ràng của phụ huynh, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp cung cấp công cụ giám sát và cảnh báo cho phụ huynh khi phát hiện hành vi đáng lo ngại.
Vì sao Florida nhắm đến trung tâm dữ liệu “hyperscale”?
Bang lo ngại các trung tâm này tiêu thụ rất nhiều nước để làm mát và dùng lượng điện cực lớn, có thể gây áp lực lên tầng chứa nước, lưới điện và khiến chi phí tiện ích của cư dân tăng.
“AI Litigation Task Force” là gì?
Đây là lực lượng đặc nhiệm kiện tụng về AI trong Bộ Tư pháp Mỹ, bắt đầu hoạt động ngày 10/01/2026, được nêu là có thẩm quyền kiện các bang thông qua luật AI bị coi là “quá nặng nề”.