Việc chính phủ Mỹ lại đóng cửa đang làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư toàn cầu vào tính ổn định của đồng USD, qua đó thúc đẩy xu hướng tìm đến tài sản thay thế như vàng và tiền điện tử, đặc biệt là Bitcoin.
Đợt shutdown lần này khiến nhiều hoạt động tài khóa và quản trị bị đình trệ, đồng thời làm nổi bật rủi ro nợ công và bất đồng ngân sách. Trong bối cảnh đó, một bộ phận thị trường nhìn nhận crypto như kênh phòng vệ trước rủi ro chính trị và suy giảm uy tín của hệ thống dựa trên USD.
- Shutdown tại Mỹ khiến hơn 1,2 nghìn tỷ USD chi tiêu liên bang bị “đóng băng”, làm gia tăng lo ngại về độ tin cậy của USD.
- SEC vận hành với nhân sự tối thiểu, nhiều mảng nghiệp vụ bị hạn chế, có thể làm chậm các quy trình liên quan đến thị trường vốn và tài sản số.
- Wall Street và các nền kinh tế lớn tăng chú ý tới blockchain, Bitcoin và hạ tầng thanh toán thay thế, trong bối cảnh rủi ro nợ công và địa chính trị.
Shutdown của chính phủ Mỹ đang bào mòn uy tín của đồng USD
Shutdown làm gián đoạn hoạt động nhà nước và “đóng băng” khoảng 1,2 nghìn tỷ USD chi tiêu liên bang, khiến nhà đầu tư đánh giá lại mức độ “an toàn và dự đoán được” vốn là nền tảng vị thế tiền dự trữ của USD.
Đợt shutdown một phần tại Mỹ đang tạo ra hệ lụy lớn khi hơn 1,2 nghìn tỷ USD chi tiêu liên bang bị tạm dừng. Các cơ quan bị ảnh hưởng được nêu gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, và Bộ Y tế & Dịch vụ Nhân sinh.
Nigel Green, CEO deVere Group, nhận định vị thế thống trị của USD đang có dấu hiệu “nứt vỡ”, lập luận rằng đồng USD duy trì vai trò tiền dự trữ toàn cầu trong nhiều thập kỷ nhờ hình ảnh ổn định. Tuy nhiên, việc chính phủ thường xuyên bị đẩy đến ngưỡng tê liệt làm suy giảm niềm tin dài hạn của thị trường và các nhà quản lý dự trữ.
“Vị thế thống trị của đồng USD đang ‘nứt vỡ’.”
– Nigel Green, CEO deVere Group, Forbes/2026
Theo nội dung được nêu, nợ quốc gia Mỹ đã vượt 37 nghìn tỷ USD vào đầu năm 2026. Khi mức nợ lớn đi kèm tình trạng bế tắc ngân sách kéo dài, khả năng các nhà quản lý dự trữ toàn cầu phân bổ bớt khỏi USD sẽ tăng lên, do họ ưu tiên tính liên tục của chính sách tài khóa.
Các ngân hàng trung ương trên thế giới được mô tả là đã đa dạng hóa dự trữ, chuyển một phần khỏi USD sang vàng và các đồng tiền khác như euro hoặc yên Nhật. Động lực chính là giảm phụ thuộc vào một đồng tiền chịu tác động mạnh từ rủi ro chính trị nội bộ.
SEC giảm mạnh năng lực vận hành trong thời gian shutdown
SEC chỉ duy trì số lượng nhân sự rất hạn chế cho đến khi có thông báo mới, khiến nhiều hoạt động thường lệ của các ban chức năng bị thu hẹp và có thể làm chậm các quy trình liên quan đến thị trường.
Thông tin được công bố cho thấy SEC sẽ hoạt động với nguồn lực tối thiểu trong giai đoạn shutdown. Điều này đồng nghĩa mức độ xử lý công việc có thể bị giới hạn trên nhiều mảng, tùy theo ưu tiên vận hành và nguồn lực sẵn có.
Các bộ phận như Corporation Finance, Trading and Markets, và Investment Management được nêu là không thể thực hiện các hoạt động thường lệ. Trong thực tế thị trường, việc giảm “băng thông” của cơ quan quản lý có thể khiến tiến độ xem xét hồ sơ, phản hồi thủ tục, hoặc các quy trình hành chính liên quan bị kéo dài.
Phố Wall tăng mức độ chấp nhận blockchain và nhìn nhận lại Bitcoin
Một số lãnh đạo tổ chức tài chính lớn đã chuyển từ hoài nghi sang thừa nhận giá trị của blockchain, đồng thời coi Bitcoin có thể đóng vai trò tài sản trú ẩn khi rủi ro chính trị tăng cao.
Năm 2017, Jamie Dimon (CEO JPMorgan Chase) từng gọi tiền điện tử là “lừa đảo” và sau đó tiếp tục đánh giá nó chủ yếu phục vụ kẻ lừa đảo và rửa tiền, thậm chí so sánh với “đá nuôi” (pet rocks). Quan điểm này phản ánh tâm lý dè dặt phổ biến của nhiều định chế tài chính thời kỳ đầu.
Tuy vậy, JPMorgan gần đây trở thành ngân hàng lớn đầu tiên phát hành “deposit token” neo theo USD trên một blockchain công khai. Dimon cũng thừa nhận dù còn nghi ngại cá nhân về Bitcoin với tư cách tiền tệ, ông công nhận “blockchain là có thật”, nhấn mạnh sự tách biệt giữa công nghệ sổ cái phân tán và quan điểm về từng tài sản.
Larry Fink (CEO BlackRock) cảnh báo trong thư thường niên năm 2025 gửi nhà đầu tư rằng nếu Mỹ không kiểm soát được nợ, nước này có nguy cơ đánh mất vị thế dẫn dắt dự trữ toàn cầu vào tay tài sản số. Ông cho rằng tính phi tập trung của Bitcoin có thể khiến nó trở thành lựa chọn “chuyển sang chất lượng” khi rủi ro chính trị ở mức cao.
BRICS thúc đẩy hệ thống thanh toán thay thế để giảm phụ thuộc USD
Các nước BRICS và thành viên mới đang phát triển hạ tầng thanh toán riêng nhằm giảm lệ thuộc vào mạng lưới dựa trên USD, qua đó hạn chế rủi ro từ lệnh trừng phạt và biến động chính trị nội bộ của Mỹ.
Nhóm BRICS gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, cùng các thành viên mới như Saudi Arabia và UAE, được cho là đang chủ động xây dựng hệ thống thanh toán riêng để обход qua mạng SWIFT vốn phụ thuộc mạnh vào USD.
Mục tiêu là mở rộng khả năng thương mại xuyên biên giới mà không “dễ tổn thương” trước các biện pháp trừng phạt của Mỹ hoặc những cú sốc từ chính trị nội địa Mỹ như shutdown. Xu hướng này có thể thúc đẩy đa cực hóa trong thanh toán quốc tế, đồng thời tạo thêm không gian cho các giải pháp dựa trên công nghệ sổ cái phân tán và token hóa tài sản trong dài hạn.
Những câu hỏi thường gặp
Shutdown của chính phủ Mỹ ảnh hưởng gì đến thị trường crypto?
Shutdown làm gia tăng bất định chính sách và rủi ro vĩ mô, khiến một số nhà đầu tư tìm đến tài sản thay thế như vàng và tiền điện tử. Đồng thời, năng lực vận hành của các cơ quan như SEC bị hạn chế có thể làm chậm một số quy trình liên quan đến thị trường.
Vì sao shutdown lại làm suy yếu niềm tin với đồng USD?
USD giữ vai trò tiền dự trữ nhờ hình ảnh ổn định và khả năng điều hành nhất quán. Khi chính phủ thường xuyên rơi vào bế tắc ngân sách và shutdown, thị trường có xu hướng đánh giá lại rủi ro chính trị, từ đó thúc đẩy đa dạng hóa dự trữ.
SEC hoạt động hạn chế trong shutdown có ý nghĩa gì?
SEC vận hành với nhân sự tối thiểu có thể khiến các hoạt động thường lệ ở nhiều đơn vị bị thu hẹp. Điều này thường dẫn đến chậm phản hồi thủ tục, giảm năng lực xử lý hồ sơ và giảm tần suất một số hoạt động hành chính liên quan.
JPMorgan đã thay đổi quan điểm với tiền điện tử như thế nào?
Dù CEO Jamie Dimon từng chỉ trích gay gắt tiền điện tử, JPMorgan gần đây phát hành “deposit token” neo theo USD trên blockchain công khai. Dimon cũng công khai thừa nhận giá trị thực tiễn của công nghệ blockchain.
BRICS muốn đạt mục tiêu gì khi xây hệ thống thanh toán riêng?
BRICS muốn giao thương mà ít phụ thuộc vào hệ thống thanh toán dựa trên USD và SWIFT, giúp giảm rủi ro bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt hoặc biến động chính trị nội bộ của Mỹ. Đây là một phần của xu hướng đa dạng hóa hạ tầng tài chính quốc tế.
Tham khảo thêm phân tích về bối cảnh “supremacy” của USD trong bài viết trên Forbes (tiếng Anh).