Đồng sáng lập Jupiter cân nhắc dừng mua lại JUP

Đồng sáng lập Jupiter (DEX trên Solana) Siong Ong đang cân nhắc dừng chương trình mua lại JUP vì hơn 70 triệu USD chi cho buyback trong 1 năm qua “không giúp giá” như kỳ vọng, và cho rằng số tiền này nên chuyển sang ưu đãi tăng trưởng người dùng.

Cuộc tranh luận làm nổi bật câu hỏi cốt lõi của nhiều dự án tiền điện tử, buyback có thực sự tạo giá trị cho token hay hiệu quả hơn nếu dùng doanh thu để mở rộng hệ sinh thái, khuyến khích giao dịch và gia tăng người dùng hoạt động.

Jupiter cân nhắc dừng buyback JUP để chuyển ngân sách sang tăng trưởng

Jupiter đang khảo sát cộng đồng về việc dừng mua lại JUP sau khi đã phân bổ hơn 70 triệu USD cho buyback trong 12 tháng, vì đồng sáng lập Siong Ong nhận định chương trình không tạo tác động giá rõ rệt và nên ưu tiên ngân sách cho tăng trưởng người dùng.

Siong Ong nêu vấn đề trên X vào sáng sớm Thứ Bảy (giờ Việt Nam), đặt câu hỏi liệu Jupiter có nên tạm dừng buyback để dùng nguồn lực làm “growth incentives” cho cả người dùng hiện tại và người dùng mới. Lập luận chính là chi phí cơ hội, thay vì tiếp tục mua lại token, ngân sách có thể kích thích hoạt động giao dịch, cải thiện thanh khoản và thúc đẩy mức độ gắn bó của người dùng.

Trước đó, Jupiter đã cam kết dùng 50% doanh thu giao thức để mua lại JUP và khóa trong 3 năm. Chính sách này bắt đầu triển khai chính thức từ tháng 2 năm ngoái, trở thành một phần quan trọng trong cách thị trường định giá “giá trị gắn với hiệu suất” của token.

Trong bài đăng, Ong viết rằng nhóm đã “chi hơn 70 triệu USD cho buyback năm ngoái” nhưng “giá rõ ràng không tăng nhiều”, vì vậy nên cân nhắc tái phân bổ nguồn lực. Đây là cách tiếp cận thường thấy ở các dự án crypto khi phải lựa chọn giữa cơ chế hỗ trợ giá token và các chiến lược tăng trưởng cơ bản (người dùng, doanh thu, sản phẩm).

Các nhà sáng lập sàn crypto tranh luận: buyback có còn hiệu quả?

Tranh luận xoay quanh buyback trở nên gay gắt khi Ong dẫn lại quan điểm của CEO Nova Labs (Helium) rằng thị trường hiện “thờ ơ” với buyback, nên nguồn tiền có thể hiệu quả hơn nếu dùng để mở rộng mạng lưới và người dùng.

Ong trích các bình luận từ Amir Haleem, CEO và đồng sáng lập Helium và công ty mẹ Nova Labs, rằng đội ngũ của ông đang lùi khỏi hoạt động mua lại token vì điều kiện thị trường hiện tại khiến buyback không tạo khác biệt đáng kể. Theo Haleem, thay vì buyback, ngân sách nên ưu tiên các hạng mục có thể làm tăng nhu cầu thực và mức sử dụng hệ thống.

Haleem cho biết Helium và mạng Mobile tạo 3,4 triệu USD doanh thu riêng trong tháng 10, và ông muốn dồn tiền vào việc tăng số thuê bao, mở rộng “installed base” và cải thiện mức độ sử dụng carrier offload. Thông điệp hàm ý, tăng trưởng sử dụng và hạ tầng có thể tạo tác động dài hạn tốt hơn so với cơ chế tài chính trên token.

“Chúng tôi sẽ dồn toàn bộ tiền vào các nỗ lực đó cho đến khi tinh thần thị trường cải thiện, và data credits sẽ tiếp tục bị đốt cho mọi hoạt động carrier offload như thường lệ. Cảm ơn vì đã chú ý đến vấn đề này!”
– Amir Haleem, CEO Nova Labs, X/2026

Ong khen quyết định này là “bước đầu tiên” và gợi ý Jupiter có thể làm tương tự. Tuy nhiên, một bộ phận cộng đồng Solana phản biện rằng buyback chỉ phát huy tác dụng nếu triển khai dài hạn và doanh thu tiếp tục tăng trong nhiều năm, vì khi đó số token bị rút khỏi lưu thông sẽ tích lũy theo thời gian.

Một ý kiến khác cho rằng dừng buyback có thể bị hiểu là thay đổi cam kết từng giúp thu hút nhà đầu tư ban đầu. Phe phản đối cảnh báo nếu bỏ buyback, token có thể mất liên hệ với thành công của nền tảng, ngay cả khi Jupiter tạo doanh thu lớn.

Ong bác bỏ cáo buộc “rug” và nhấn mạnh nếu muốn chốt giá trị thì việc bán nắm giữ cá nhân mới là cách đơn giản nhất, nhưng JUP chiếm 99% tổng tài sản ròng của ông. Lập luận này nhằm khẳng định động cơ của nhóm là tối ưu chiến lược tăng trưởng, không phải rút thanh khoản khỏi cộng đồng.

Jupiter phản đối chia doanh thu cho người stake để nâng định giá JUP

Jupiter không ủng hộ ý tưởng trả doanh thu cho người stake JUP (bằng SOL hoặc USDC), vì Siong Ong cho rằng người stake thụ động không đóng góp đáng kể cho tăng trưởng, và ưu đãi kiểu này có thể làm suy yếu động lực cạnh tranh của dự án.

Một số thành viên đề xuất dùng doanh thu giao thức phân phối trực tiếp cho người stake JUP dưới dạng phần thưởng SOL hoặc USDC, với kỳ vọng doanh thu tăng sẽ kéo định giá token và phần thưởng staking sẽ khuyến khích người dùng tích cực quảng bá nền tảng. Theo quan điểm này, người nắm giữ token sẽ được “hưởng trực tiếp” từ hoạt động giao dịch tăng lên.

Ong phản bác rằng staking không nhất thiết tạo tăng trưởng thực, vì thưởng cho người nắm giữ thụ động khó chuyển hóa thành người dùng mới, thanh khoản tốt hơn, hay nhiều giao dịch hơn. Ông cũng lo ngại cơ chế này làm giảm “competitive drive” của Jupiter so với các DEX khác trên Solana, khi nguồn lực bị dùng để trả thưởng thay vì cải thiện sản phẩm và kích cầu sử dụng.

Dữ liệu DappRadar cho thấy Jupiter thuộc nhóm DEX được dùng nhiều trên Solana

Theo DappRadar, Jupiter nằm trong top 5 sàn được sử dụng trên Solana trong 30 ngày gần đây, với khoảng 1,48 triệu ví hoạt động và 169,8 triệu USD khối lượng; Raydium dẫn đầu về khối lượng với 793,8 triệu USD và 3,67 triệu ví.

Dữ liệu từ bảng xếp hạng DappRadar 30 ngày cho thấy Raydium đứng đầu biểu đồ giao dịch với 793,8 triệu USD khối lượng và khoảng 3,67 triệu ví hoạt động duy nhất. Đây là chuẩn so sánh quan trọng khi đánh giá hiệu quả chiến lược tăng trưởng của các DEX trên Solana.

Meteora xếp sau với khoảng 9,38 triệu USD khối lượng theo tháng và 1,67 triệu ví hoạt động. Jupiter Exchange có lượng ví hoạt động gần sát Meteora, thu hút khoảng 1,48 triệu người dùng duy nhất trong cùng kỳ và tạo khoảng 169,8 triệu USD khối lượng.

Trong bối cảnh này, câu hỏi “dùng doanh thu cho buyback hay cho incentives” trở nên thực dụng hơn, vì tăng trưởng người dùng và khối lượng có thể tác động trực tiếp đến vị thế trên thị trường DEX. Ngược lại, buyback thường là cơ chế tác động gián tiếp và phụ thuộc mạnh vào kỳ vọng của nhà đầu tư.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao Jupiter cân nhắc dừng mua lại JUP?

Đồng sáng lập Siong Ong cho rằng Jupiter đã chi hơn 70 triệu USD cho buyback trong 1 năm nhưng giá JUP không cải thiện đáng kể, nên ngân sách đó có thể hiệu quả hơn nếu chuyển sang ưu đãi tăng trưởng và khuyến khích người dùng.

Chính sách buyback của Jupiter trước đây hoạt động như thế nào?

Jupiter từng cam kết dùng 50% doanh thu giao thức để mua lại JUP và khóa trong 3 năm. Chính sách này bắt đầu chính thức từ tháng 2 năm ngoái.

Vì sao một số người ủng hộ buyback dài hạn?

Phe ủng hộ cho rằng nếu buyback diễn ra lâu dài và doanh thu của Jupiter tăng bền vững, ngày càng nhiều token sẽ bị rút khỏi lưu thông, từ đó có thể hỗ trợ giá JUP theo thời gian.

Lo ngại lớn nhất nếu Jupiter dừng buyback là gì?

Một số ý kiến cho rằng dừng buyback có thể làm suy yếu cam kết ban đầu khiến nhà đầu tư mua JUP, và nếu token không còn gắn với thành công của giao thức thì có nguy cơ mất ý nghĩa định giá, dù nền tảng vẫn tạo doanh thu.

Vì sao Jupiter phản đối ý tưởng trả thưởng cho người stake bằng SOL hoặc USDC?

Siong Ong cho rằng người stake thụ động không đóng góp đáng kể cho tăng trưởng nền tảng, và việc trả thưởng có thể làm lệch ưu tiên khỏi cạnh tranh sản phẩm, thanh khoản và thu hút người dùng so với các DEX khác trên Solana.