Một quan chức cấp cao của hệ thống ngân hàng châu Âu cảnh báo các động thái của Washington nhằm gây sức ép lên tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) có thể làm suy yếu vị thế toàn cầu của đồng USD.
Phát biểu tại Paris ngày 6/1, Francois Villeroy de Galhau nêu ba rủi ro: can thiệp vào Fed, nghi ngờ kỷ luật tài khóa và gia tăng rào cản thương mại. Trong bối cảnh nhà đầu tư theo dõi sát lãi suất và dòng vốn, các tín hiệu này cũng có thể tác động đến thị trường tiền điện tử và nhu cầu phòng hộ.
- ECB cảnh báo các chính sách của Mỹ có thể bào mòn nền tảng giúp USD thống trị hệ thống tiền tệ toàn cầu.
- Đồng USD suy yếu có thể mở đường cho euro và xu hướng “đa tiền tệ” trong thương mại quốc tế.
- Tranh luận về người kế nhiệm Chủ tịch Fed làm nóng lo ngại Fed phối hợp chính trị, ảnh hưởng niềm tin vào USD.
Cảnh báo từ ECB: 3 chính sách của Mỹ có thể làm suy yếu vị thế đồng USD
ECB cho rằng việc tấn công tính độc lập của Fed, gây nghi ngờ về kỷ luật tài khóa và áp thuế làm giảm hội nhập toàn cầu có thể làm xói mòn các trụ cột nâng đỡ sức mạnh của USD.
Francois Villeroy de Galhau, thành viên cơ quan ra quyết định của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), nêu quan điểm trong bài phát biểu tại Paris ngày 6/1. Ông cho rằng các lựa chọn chính sách tại Washington đang tạo ra rủi ro cho đồng tiền giữ vai trò tài sản dự trữ chính của thế giới trong thời gian dài.
Ba điểm chính được nhấn mạnh gồm: (1) các phát ngôn/động thái nhắm vào tính độc lập của Fed, (2) dấu hỏi về quản trị ngân sách và kỷ luật tài khóa của Mỹ, (3) các rào cản thương mại mới làm Mỹ xa hơn khỏi thị trường toàn cầu. Theo lập luận này, niềm tin vào USD không chỉ dựa trên quy mô kinh tế mà còn dựa trên thể chế và độ dự đoán được của chính sách.
“Một số chính sách gần đây của Mỹ đã làm suy yếu một số trụ cột của sự thống trị của đồng USD khi tấn công vào tính độc lập của Fed, làm dấy lên nghi ngờ về kỷ luật tài khóa của Mỹ và áp thuế quan làm giảm mức độ hội nhập của Mỹ với nền kinh tế toàn cầu.”
– Francois Villeroy de Galhau, thành viên cơ quan ra quyết định ECB, phát biểu tại Paris (6/1)
Lo ngại “vũ khí hóa” hệ thống thanh toán dựa trên USD thúc đẩy các lựa chọn thay thế
Khi các quốc gia lo ngại USD và hạ tầng thanh toán liên quan có thể bị dùng như công cụ chính trị, họ có xu hướng xây dựng hệ thống thay thế, làm suy giảm niềm tin vào tài sản định danh bằng USD.
Villeroy cho rằng nỗi lo Washington có thể sử dụng hệ thống thanh toán dựa trên USD như một “đòn bẩy chính trị” đang thúc đẩy nhiều nước phát triển phương án riêng. Điều này có thể khiến nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro chính sách đối với tài sản neo theo USD.
Ông dự đoán xu hướng “đa tiền tệ” trong thương mại quốc tế có thể tăng tốc, thay vì một đồng tiền thống trị tuyệt đối. Với thị trường crypto, sự dịch chuyển kỳ vọng về trật tự tiền tệ có thể ảnh hưởng khẩu vị rủi ro, dòng vốn vào stablecoin, cũng như nhu cầu nắm giữ tài sản thay thế, tùy theo bối cảnh lãi suất và biến động vĩ mô.
Đồng euro có cơ hội lớn hơn nếu bất định quanh USD kéo dài
ECB cho rằng bất định quanh USD có thể tạo cơ hội để euro đóng vai trò lớn hơn, dù kịch bản nhiều đồng tiền cùng chia sẻ ảnh hưởng có thể ổn định hơn hệ thống hiện tại.
Các quan chức ECB đã nhiều lần nhấn mạnh rằng sự bất định về USD, trong đó có tranh luận công khai quanh Chủ tịch Fed Jerome Powell, có thể tạo “khoảng trống” để euro nâng tầm trong tài chính toàn cầu. Tuy vậy, Villeroy gợi ý rằng một hệ thống nơi nhiều đồng tiền lớn cùng chia sẻ vai trò chủ đạo có thể vững hơn.
Ông cũng nêu ý tưởng phát triển một “tài sản an toàn” định danh bằng euro và kêu gọi dành sự chú ý trở lại cho chủ đề này. Các phương án được nhắc gồm chuyển đổi một phần nợ chính phủ quốc gia thành nợ ở cấp châu Âu, hoặc kết hợp các chương trình vay đa quốc gia hiện có nhằm tăng độ sâu thị trường và sức hấp dẫn của tài sản bằng euro.
Dữ liệu lạm phát Pháp hỗ trợ lập luận về chính sách độc lập dựa trên số liệu
Lạm phát tại Pháp giảm xuống 0,8% vào tháng 12/2025, củng cố lập luận rằng cách tiếp cận độc lập, dựa trên dữ liệu của ECB có thể hạ lạm phát mà không cần can thiệp chính trị.
Dữ liệu mới cho thấy lạm phát theo năm của Pháp giảm còn 0,8% trong tháng 12/2025, mức thấp nhất trong 7 tháng. Con số này thấp hơn 0,9% của tháng 10 và 11, đồng thời thấp hơn dự báo của giới phân tích theo thông tin trong bài.
Sự giảm tốc chủ yếu đến từ năng lượng giảm mạnh hơn: chi phí năng lượng giảm 6,8% so với mức giảm 4,6% trước đó, trong đó giá nhiên liệu là yếu tố kéo xuống đáng kể. Trong bối cảnh Mỹ được mô tả là đang gây sức ép để Fed giảm lãi suất nhằm hỗ trợ kinh tế, Villeroy lập luận ECB đã đưa lạm phát về dưới mục tiêu 2% bằng chiến lược độc lập và dựa trên số liệu.
Cuộc tìm kiếm Chủ tịch Fed mới làm căng thẳng tranh luận về tính độc lập của Fed
Việc Nhà Trắng tìm người thay Jerome Powell khiến tranh luận chuyển từ lý thuyết sang thực tế, làm gia tăng lo ngại về khả năng Fed bị “phối hợp chính trị” trong quyết định lãi suất.
Trong diễn biến liên quan, Fed Governor Stephen Miran nói trên Fox Business rằng ông chưa thảo luận về việc trở thành Chủ tịch Fed với Donald Trump và không theo đuổi vị trí này. Ông cho biết mình không nằm trong danh sách rút gọn, đồng thời nhận xét các ứng viên thực tế là “cực kỳ đáng tin cậy”.
Bài viết cho biết Trump đang xem xét nhóm ứng viên cuối cùng, trong đó có Kevin Warsh (từng là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed) và Kevin Hassett (cố vấn kinh tế cho Nhà Trắng). Nhiệm kỳ của Powell kết thúc vào tháng 5.
Các thị trường dự đoán được mô tả đang nghiêng về Hassett do mối quan hệ gần gũi với Trump. Tuy nhiên, các chuyên gia được nhắc trong những báo cáo gần đây cảnh báo rằng việc lựa chọn Hassett có thể dẫn tới kịch bản Fed phối hợp với Nhà Trắng về lãi suất, đúng kiểu cấu trúc mà Villeroy cho rằng sẽ làm suy giảm niềm tin toàn cầu vào USD.
“Fed là một quy trình, không phải sân khấu của một người.”
– Andrew Brenner, Phó chủ tịch NatAlliance Securities
Những câu hỏi thường gặp
ECB cảnh báo điều gì về vị thế toàn cầu của đồng USD?
ECB cảnh báo rằng các động thái can thiệp vào tính độc lập của Fed, nghi ngờ về kỷ luật tài khóa và các rào cản thương mại có thể làm suy yếu nền tảng khiến USD giữ vai trò thống trị trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Vì sao lo ngại “vũ khí hóa” hệ thống thanh toán USD lại quan trọng?
Khi các nước lo USD và hạ tầng thanh toán liên quan bị dùng như công cụ chính trị, họ có động lực xây dựng lựa chọn thay thế, từ đó giảm phụ thuộc vào USD và làm suy giảm niềm tin vào tài sản định danh bằng USD.
Đồng euro có thể hưởng lợi như thế nào từ bất định quanh USD?
Nếu bất định quanh USD kéo dài, euro có thể có cơ hội đảm nhiệm vai trò lớn hơn trong tài chính quốc tế. Đồng thời, kịch bản nhiều đồng tiền lớn cùng chia sẻ ảnh hưởng có thể được xem là ổn định hơn một hệ thống phụ thuộc quá nhiều vào một đồng tiền.
“Tài sản an toàn” định danh bằng euro mà Villeroy nhắc đến là gì?
Đó là ý tưởng tạo ra một sản phẩm đầu tư an toàn bằng euro, có thể thông qua chuyển đổi một phần nợ chính phủ quốc gia thành nợ cấp châu Âu hoặc kết hợp các chương trình vay đa quốc gia, nhằm tăng sức hấp dẫn của tài sản neo euro.
Dữ liệu lạm phát Pháp liên quan gì đến lập luận của ECB?
Lạm phát theo năm của Pháp được ghi nhận giảm còn 0,8% trong tháng 12/2025, cùng với năng lượng giảm 6,8%. Điều này được dùng để minh họa rằng cách tiếp cận độc lập, dựa trên dữ liệu có thể đưa lạm phát xuống mà không cần can thiệp chính trị.
Cuộc tìm kiếm Chủ tịch Fed mới có thể tác động gì đến niềm tin vào USD?
Nếu thị trường tin rằng Fed sẽ phối hợp với Nhà Trắng trong quyết định lãi suất, mức độ tin cậy vào tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ có thể giảm, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin toàn cầu vào USD.