Hội đồng châu Âu sẽ họp khẩn cấp trong tuần này để thống nhất cách phản ứng trước mức thuế mới của Tổng thống Donald Trump áp lên hàng hóa từ 8 quốc gia châu Âu, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2.
Cuộc họp nhằm tránh chia rẽ nội bộ và xây dựng phản ứng chung trước khi thuế quan có hiệu lực. Các lựa chọn đang được nhắc tới gồm kích hoạt gói đáp trả đã được phê duyệt trước đó và cân nhắc công cụ pháp lý chống “cưỡng ép kinh tế” của EU.
- EU chuẩn bị họp khẩn để thống nhất phản ứng trước thuế 10% của Mỹ với 8 nước châu Âu.
- EU cân nhắc tái kích hoạt gói trả đũa 93 tỷ euro và sử dụng “công cụ chống cưỡng ép”.
- Căng thẳng leo thang do tranh cãi liên quan triển khai lực lượng tại Greenland và áp lực dư luận trong EU.
EU họp khẩn để đối phó thuế 10% của Mỹ lên 8 quốc gia châu Âu
Lãnh đạo EU dự kiến gặp trực tiếp trước cuối tuần để thống nhất phản ứng chung, trước khi thuế quan Mỹ áp lên 8 quốc gia có hiệu lực vào ngày 1/2.
Một quan chức EU cho biết cuộc họp khẩn của Hội đồng châu Âu được lên lịch trong tuần này, trọng tâm là xây dựng lập trường thống nhất. Mức thuế mới được Tổng thống Donald Trump công bố là 10% đối với sản phẩm từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan.
Đây đều là thành viên NATO và lâu năm là đồng minh của Mỹ. Theo nội dung được nêu, quyết định áp thuế xuất hiện sau khi các nước này từ chối gửi nhiều hơn “vài chục” binh sĩ cho một nhiệm vụ chung ở Bắc Cực tại Greenland.
Nhóm 8 nước nhấn mạnh việc triển khai hạn chế là nhằm củng cố an ninh khu vực. Tuy vậy, phía Mỹ cho rằng hình ảnh chính trị không thuận lợi và đáp trả bằng thuế quan, khiến EU phải gấp rút chuẩn bị phương án phản ứng trước mốc 1/2.
Thuế quan gắn với tranh cãi về nhiệm vụ Bắc Cực tại Greenland
Thuế 10% được công bố sau bất đồng về mức độ đóng góp quân sự cho nhiệm vụ tại Greenland, dù các nước liên quan mô tả đây là bước đi an ninh khu vực.
Một đơn vị quân đội Đức được điều tới Greenland vào thứ Sáu và đã rời đi vào Chủ nhật, theo báo Bild. Toàn bộ nhiệm vụ kéo dài 44 giờ. Dù thời gian ngắn, động thái này vẫn không ngăn phản ứng cứng rắn từ phía Mỹ.
Tranh cãi lan sang chính trường Mỹ. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul phát biểu trên NBC, “There’s no emergency with Greenland. That’s ridiculous.” Lời nhận xét cho thấy ngay trong nội bộ Mỹ cũng có ý kiến cho rằng đe dọa thuế quan gắn với Greenland là thiếu cơ sở khẩn cấp.
EU cân nhắc gói trả đũa 93 tỷ euro và “công cụ chống cưỡng ép”
EU đang xem xét kích hoạt gói trả đũa 93 tỷ euro và cân nhắc dùng công cụ chống cưỡng ép để đáp trả các biện pháp gây sức ép kinh tế.
Các đại sứ EU đã họp tối Chủ nhật tại Brussels để chuẩn bị cho cuộc gặp của lãnh đạo. Một phương án nổi bật là tiến hành gói trả đũa trị giá 93 tỷ euro (108 tỷ USD). Gói này đã được thông qua từ năm trước nhưng tạm dừng khi ông Trump đồng ý một thỏa thuận thương mại.
Hiện thỏa thuận đó bị treo. Các nhà lập pháp EU nói họ sẽ không thúc đẩy thỏa thuận khi thuế quan vẫn là mối đe dọa trực tiếp. Điều này làm giảm dư địa thỏa hiệp ngắn hạn và tăng khả năng EU kích hoạt các biện pháp đáp trả đã chuẩn bị sẵn.
EU cũng thảo luận việc sử dụng “công cụ chống cưỡng ép” (anti-coercion instrument), một cơ chế pháp lý cho phép EU đáp trả khi một quốc gia dùng đe dọa kinh tế để gây sức ép. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nêu lại ý tưởng này trong cuộc trao đổi cuối tuần, trong bối cảnh môi trường chính trị đã thay đổi so với lần Pháp từng chùn bước vì cảnh báo trả đũa từ Mỹ.
EU khẳng định ủng hộ Đan Mạch và Greenland, áp lực dư luận gia tăng
Lãnh đạo EU tái khẳng định hậu thuẫn Đan Mạch và Greenland, đồng thời đối mặt áp lực dư luận trong khu vực về việc phải phản ứng mạnh.
Sau cuộc họp của các đại sứ, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đăng tải rằng khối vẫn hoàn toàn ủng hộ Đan Mạch và Greenland, đồng thời cho rằng thuế của ông Trump vi phạm thỏa thuận thương mại EU–Mỹ.
Sức ép xã hội cũng tăng nhanh. Cuối tuần qua, biểu tình nổ ra tại Đan Mạch, phản đối bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào Greenland. Làn sóng phản ứng này góp phần đẩy kỳ vọng của công chúng về một lập trường cứng rắn hơn từ EU.
Tuyên bố chung cảnh báo “vòng xoáy đi xuống” và lời kêu gọi ngoại giao từ Mỹ
Tám quốc gia bị áp thuế cảnh báo rủi ro leo thang trả đũa, trong khi một số thượng nghị sĩ Mỹ kêu gọi giảm đe dọa và tăng đối thoại.
Tám quốc gia chịu thuế đã ra tuyên bố chung vào Chủ nhật, nhấn mạnh nhiệm vụ Greenland là cần thiết để tăng an ninh Bắc Cực và cảnh báo thuế quan “risk a dangerous downward spiral”. Thông điệp này phản ánh lo ngại rằng các biện pháp ăn miếng trả miếng có thể làm xấu quan hệ đồng minh và kéo dài bất ổn thương mại.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết chính phủ đang “đối thoại tích cực” với các đồng minh EU và nhấn mạnh, “It’s more important than ever for Europe to stand firm,” cho thấy Copenhagen ưu tiên tạo mặt trận thống nhất trong EU.
Từ phía Mỹ, Thượng nghị sĩ Thom Tillis và Jeanne Shaheen kêu gọi ông Trump “turn off the threats and turn on diplomacy.” Đồng thời, các đồng chủ tịch nhóm Thượng viện về NATO cảnh báo việc tiếp tục theo hướng này sẽ “bad for America, bad for American businesses and bad for America’s allies.”
“There’s no emergency with Greenland. That’s ridiculous.”
– Rand Paul, Thượng nghị sĩ Mỹ, NBC Meet the Press
“It’s more important than ever for Europe to stand firm.”
– Mette Frederiksen, Thủ tướng Đan Mạch
“This isn’t Iran we’re talking about, it’s Denmark. This move will anger a lot of folks.”
– Scott Lincicome, nhà phân tích thương mại, Cato Institute
Những câu hỏi thường gặp
EU sẽ họp khẩn khi nào và nhằm mục tiêu gì?
Lãnh đạo EU dự kiến gặp trực tiếp trước cuối tuần để thống nhất phản ứng chung trước khi thuế quan của Mỹ có hiệu lực vào ngày 1/2.
Mỹ áp thuế bao nhiêu và nhắm vào những nước nào?
Mỹ công bố mức thuế 10% đối với hàng hóa từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan.
Gói trả đũa 93 tỷ euro của EU là gì?
Đây là gói biện pháp trả đũa trị giá 93 tỷ euro (108 tỷ USD) đã được thông qua từ năm trước nhưng từng tạm dừng khi Mỹ đồng ý một thỏa thuận thương mại.
“Công cụ chống cưỡng ép” của EU dùng để làm gì?
Đó là công cụ pháp lý cho phép EU đáp trả các quốc gia dùng đe dọa kinh tế để gây sức ép, bằng cách triển khai các biện pháp đối phó phù hợp.
Vì sao vấn đề Greenland lại liên quan đến thuế quan?
Theo thông tin được nêu, thuế quan được công bố sau khi 8 nước châu Âu từ chối gửi thêm quân cho một nhiệm vụ chung ở Bắc Cực tại Greenland, dù họ nói triển khai hạn chế nhằm tăng an ninh khu vực.