EU đang nới lỏng một số quy định về AI đúng lúc DeepL, một trong những công ty AI thành công nhất châu Âu, chuyển hạ tầng sang Amazon Web Services của Mỹ.
Hai diễn biến này làm nổi bật bài toán quen thuộc của châu Âu: vừa muốn thúc đẩy đổi mới, vừa phải giữ quyền kiểm soát công nghệ và dữ liệu trong khu vực.
- EU hoãn áp dụng một số yêu cầu với hệ thống AI rủi ro cao đến cuối năm 2027.
- AI tạo nội dung nhạy cảm và deepfake không có đồng thuận sẽ bị siết chặt hơn.
- Việc DeepL dùng Amazon Web Services làm dấy lên tranh luận về dữ liệu và chủ quyền công nghệ ở châu Âu.
EU hoãn một phần quy định với AI rủi ro cao đến cuối năm 2027
Điểm thay đổi lớn nhất là các yêu cầu dành cho hệ thống AI rủi ro cao, gồm nhận diện sinh trắc học, hạ tầng trọng yếu và thực thi pháp luật, sẽ lùi thời điểm áp dụng sang cuối năm 2027.
Ban đầu, các quy định này dự kiến có hiệu lực trong năm nay. Một số lĩnh vực cũng được miễn trừ khi luật bắt đầu áp dụng, trong đó có các nhà sản xuất máy móc và thiết bị vốn đã chịu sự điều chỉnh của các quy định ngành hiện hành.
Ủy ban châu Âu đưa ra điều chỉnh sau khi nhiều doanh nghiệp phàn nàn về việc phải tuân thủ trùng lặp và tốn thêm giấy tờ. Các nhà làm chính sách đang cố tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp EU cạnh tranh với đối thủ Mỹ, nhưng cách làm này cũng gặp chỉ trích vì bị cho là chịu ảnh hưởng mạnh từ các tập đoàn công nghệ lớn.
Châu Âu siết nội dung AI tạo hình ảnh nhạy cảm và deepfake
Trong khi một số yêu cầu được nới, EU lại tăng cường kiểm soát với nội dung do AI tạo ra. Công cụ tạo hình ảnh khiêu dâm của người thật mà không có sự đồng ý sẽ bị cấm, còn nội dung do AI tạo ra sẽ phải gắn watermark hoặc nhãn hiển thị từ tháng 12 năm nay.
Kim van Sparrentak, một nghị sĩ châu Âu người Hà Lan, cho biết lệnh cấm deepfake khiêu dâm nhằm chủ yếu bảo vệ phụ nữ và trẻ em khỏi các cách sử dụng gây hại của công nghệ AI tạo sinh.
DeepL chuyển sang AWS làm dấy lên lo ngại về dữ liệu
Ở thời điểm EU đang chỉnh luật, DeepL đã thông báo hợp tác với Amazon Web Services. Động thái này khiến một số người trong ngành lo ngại châu Âu có thể mất lợi thế trong lĩnh vực dịch máy.
DeepL, đặt trụ sở tại Cologne, Đức, được biết đến với độ chính xác cao và hiện được chính phủ, tòa án cùng nhiều doanh nghiệp sử dụng. Năm ngoái, công ty ghi nhận doanh thu 185,2 triệu USD và tháng trước đã ra mắt tính năng dịch giọng nói trực tiếp hai chiều.
Công ty cũng nói với khách hàng trả phí rằng họ sẽ không còn chỉ xử lý dữ liệu trên hệ thống máy chủ của riêng mình, vì cần AWS để mở rộng ra quốc tế.
Tranh luận về chủ quyền dữ liệu và luật của Mỹ
Quyết định của DeepL đã làm nổi lên câu hỏi cũ về nơi dữ liệu được lưu trữ và ai có thể tiếp cận dữ liệu đó. Jörg Weishaupt, giám đốc Malogica Group tại Madeira, cho biết ông đã hủy sử dụng DeepL vì không còn yên tâm khi tải lên hợp đồng hay tài liệu chiến lược nội bộ.
DeepL khẳng định Amazon sẽ không xem hoặc sử dụng dữ liệu khách hàng. Công ty cho biết dữ liệu được mã hóa và không được dùng để huấn luyện mô hình AI.
Tuy vậy, Weishaupt nhắc đến Patriot Act năm 2001 và Cloud Act năm 2018 của Mỹ, theo đó chính phủ Mỹ có thể yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây cung cấp thông tin. Một lãnh đạo pháp lý của Microsoft cũng từng nói tại phiên điều trần ở Pháp vào tháng 7 năm ngoái rằng công ty không thể cam kết dữ liệu khách hàng EU luôn được bảo vệ nếu chính quyền Trump yêu cầu truy cập dữ liệu trên máy chủ Microsoft.
DeepL có tùy chọn lưu trữ dữ liệu trong khu vực châu Âu, nhưng một số ý kiến vẫn đặt câu hỏi liệu cam kết đó có thực sự đủ vững hay không.
Tổng kết
EU đang cố cân bằng giữa nới lỏng để hỗ trợ đổi mới và siết chặt những rủi ro rõ ràng nhất của AI, trong khi quyết định của DeepL cho thấy tranh luận về dữ liệu và hạ tầng công nghệ vẫn là điểm nóng ở châu Âu.
