EU thúc đẩy thỏa thuận Mercosur dù chưa được phê duyệt

EU có thể kích hoạt tạm thời hiệp định thương mại với Mercosur từ tháng 3, ngay cả khi thỏa thuận đang bị đưa lên Tòa án Công lý EU để xem xét.

Thông tin này cho thấy EU ưu tiên đưa thỏa thuận vào vận hành sớm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trước biến động thuế quan và rủi ro phụ thuộc chuỗi cung ứng, dù tiến trình phê chuẩn đầy đủ có thể bị kéo dài.

EU có thể áp dụng tạm thời hiệp định với Mercosur từ tháng 3

Thỏa thuận EU–Mercosur có thể bắt đầu vận hành theo cơ chế tạm thời ngay khi quốc gia Nam Mỹ đầu tiên phê chuẩn, và Paraguay được kỳ vọng sẽ làm điều đó vào tháng 3.

Một quan chức EU cho biết thỏa thuận với Brazil, Argentina, Paraguay và Uruguay có khả năng được áp dụng tạm thời khi có phê chuẩn đầu tiên từ phía Nam Mỹ. Cách làm này giúp thỏa thuận “chạy trước” một phần trong lúc các bước pháp lý, chính trị ở châu Âu vẫn tiếp diễn.

EU hoàn tất thỏa thuận với các nước Mercosur sau 25 năm đàm phán qua lại. Thỏa thuận này được mô tả là hiệp định thương mại lớn nhất EU từng ký, phản ánh mức độ ưu tiên của EU trong việc mở rộng thị trường và đa dạng hóa đối tác.

Việc chuyển hồ sơ lên Tòa án Công lý EU có thể làm chậm triển khai đầy đủ khoảng 2 năm

Nghị viện châu Âu quyết định chuyển hiệp định lên Tòa án Công lý EU để rà soát, động thái có thể khiến thực thi đầy đủ bị lùi khoảng 2 năm.

Diễn biến này diễn ra chỉ một ngày sau khi thông tin về khả năng áp dụng tạm thời được nêu ra. Trong thực tế, cơ chế áp dụng tạm thời có thể giảm bớt tác động của trì hoãn, nhưng không thay thế cho quá trình triển khai đầy đủ nếu tòa án và các cơ quan liên quan yêu cầu rà soát sâu.

Doanh nghiệp Đức ủng hộ, trong khi Pháp dẫn nhóm phản đối vì lo ngại nông nghiệp

Phe ủng hộ coi thỏa thuận là đòn bẩy tăng trưởng và giảm phụ thuộc thương mại, còn phe phản đối lo ngại nhập khẩu nông sản giá rẻ gây thiệt hại cho nông dân nội địa.

Sự trì hoãn được cho là đã khiến cộng đồng doanh nghiệp tại Đức không hài lòng và làm Thủ tướng Friedrich Merz thất vọng. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) vào thứ Năm, ông bày tỏ tiếc nuối trước quyết định của Nghị viện châu Âu.

“Nhưng hãy yên tâm: Chúng tôi sẽ không bị ngăn cản. Thỏa thuận Mercosur là công bằng và cân bằng. Không có lựa chọn thay thế nếu chúng ta muốn tăng trưởng cao hơn ở châu Âu.”
– Friedrich Merz, Thủ tướng Đức, phát biểu tại WEF Davos

Những người ủng hộ nhấn mạnh tính cấp thiết khi doanh nghiệp cần bù đắp thiệt hại do thuế quan từ Mỹ và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong thương mại. Ngược lại, Pháp dẫn đầu nhóm quốc gia phản đối, cho rằng thỏa thuận sẽ đưa vào EU các mặt hàng như thịt bò, đường và gia cầm giá rẻ, gây sức ép lên nông dân trong nước.

EU cũng chuẩn bị hoàn tất một thỏa thuận thương mại lớn với Ấn Độ, loại trừ nông nghiệp

EU và Ấn Độ được cho là sắp chốt một thỏa thuận thương mại lớn, trong đó nông nghiệp không nằm trong phạm vi, nhằm thúc đẩy hợp tác ở các lĩnh vực khác.

Ấn Độ đang chuẩn bị hoàn tất một thỏa thuận thương mại quan trọng với EU. Theo các thông tin được đề cập, nông nghiệp sẽ không được đưa vào, nhưng động thái này thể hiện sự tăng cường hợp tác kinh tế EU–Ấn Độ ở các mảng trọng yếu khác.

Các quan chức cấp cao EU được kỳ vọng sẽ tới New Delhi để hoàn tất thỏa thuận. Một báo cáo của Euractiv công bố ngày 14/01/2026 cho biết việc loại trừ nông nghiệp là chủ ý ngay từ đầu.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen được cho là đã nói với các nghị sĩ châu Âu trong một cuộc họp riêng rằng thỏa thuận sẽ được ký trong tháng này và không bao gồm các lĩnh vực nông nghiệp. Bà von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa dự kiến ký với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong chuyến thăm New Delhi từ ngày 25 đến 27/01/2026.

Những câu hỏi thường gặp

Khi nào hiệp định EU–Mercosur có thể bắt đầu có hiệu lực?

Hiệp định có thể được áp dụng tạm thời sớm nhất vào tháng 3, nếu Paraguay trở thành quốc gia Nam Mỹ đầu tiên phê chuẩn. Việc triển khai đầy đủ có thể đến muộn hơn do quy trình pháp lý tại EU.

Vì sao Nghị viện châu Âu đưa hiệp định EU–Mercosur lên Tòa án Công lý EU?

Động thái này nhằm để tòa án rà soát, nhưng có thể khiến lộ trình triển khai đầy đủ bị lùi khoảng 2 năm. Dù vậy, EU vẫn có thể tìm cách áp dụng tạm thời khi có phê chuẩn từ phía Mercosur.

Quốc gia nào phản đối thỏa thuận và phản đối vì lý do gì?

Pháp dẫn đầu nhóm phản đối, với lập luận rằng thỏa thuận có thể làm tăng nhập khẩu thịt bò, đường và gia cầm giá rẻ, gây bất lợi cho nông dân và ngành nông nghiệp trong nước.

Thỏa thuận EU–Ấn Độ có bao gồm nông nghiệp không?

Không. Theo các thông tin được nêu, nông nghiệp đã được cố ý loại khỏi phạm vi thỏa thuận, trong khi EU và Ấn Độ vẫn thúc đẩy hợp tác ở các lĩnh vực kinh tế quan trọng khác.