EU đang chuẩn bị gói trừng phạt mới nhằm cấm nhập khẩu các kim loại chủ chốt từ Nga như đồng, bạch kim, rhodium và iridium, động thái có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng công nghiệp và một phần hạ tầng crypto tại châu Âu.
Kế hoạch đang được thảo luận tại Brussels và cần toàn bộ quốc gia thành viên phê duyệt trước khi thông qua. Trong bối cảnh nguồn cung kim loại toàn cầu căng thẳng, lệnh cấm (nếu áp dụng) không chỉ gây áp lực lên xuất khẩu của Nga mà còn ảnh hưởng tới các doanh nghiệp châu Âu phụ thuộc vào nhóm kim loại này.
- EU cân nhắc cấm nhập khẩu đồng, bạch kim, rhodium và iridium từ Nga trong gói trừng phạt mới.
- Các hạn chế trước đó tại London và rủi ro trừng phạt khiến người mua châu Âu đã né kim loại Nga, đẩy dòng hàng sang châu Á.
- EU cũng xem xét siết dầu mỏ qua cấm dịch vụ hàng hải và mở rộng mục tiêu sang ngân hàng, công ty dầu khí, nền tảng crypto và “đội tàu bóng tối”.
EU chuẩn bị cấm nhập khẩu kim loại Nga để tăng sức ép lên Moscow
EU đang thảo luận gói trừng phạt mới có thể cấm nhập khẩu các kim loại quan trọng từ Nga, gồm đồng, bạch kim, rhodium và iridium, và muốn thông qua trước khi hết tháng nếu các nước thành viên đồng thuận.
Kế hoạch được xây dựng nhằm trừng phạt Nga vì tiếp tục xung đột tại Ukraine. Theo thông tin đang lưu hành trong nội bộ Brussels, gói này vẫn phải nhận được phê duyệt của tất cả quốc gia thành viên EU trước khi có hiệu lực.
Nếu lệnh cấm được thông qua, tác động sẽ rơi vào xuất khẩu kim loại của Nga đúng thời điểm thị trường toàn cầu đã khan hiếm một số mặt hàng. Văn bản cũng nhấn mạnh bối cảnh giá đồng đang ở mức cao kỷ lục và nguồn cung bạch kim bị thiếu hụt, làm tăng rủi ro gián đoạn cho các ngành sử dụng kim loại làm đầu vào.
Ảnh hưởng không chỉ giới hạn ở Nga. Các bên mua công nghiệp tại châu Âu phụ thuộc nhóm kim loại này cho công nghệ, sản xuất ô tô và một phần hạ tầng crypto cũng có thể phải đối mặt với chi phí cao hơn, tìm nguồn thay thế khó hơn và thời gian giao hàng kéo dài.
Nguồn cung thắt chặt khiến Nga mất dần khách hàng toàn cầu
Ngay cả khi EU chưa ban hành lệnh cấm mới, thị trường châu Âu đã giảm mua kim loại Nga do rủi ro bị trừng phạt và các hạn chế đã áp dụng tại London đối với giao dịch kim loại từ Nga.
Kim loại Nga đã bị hạn chế tiếp cận sàn London. Từ 13/04/2024, Anh chặn đồng sản xuất tại Nga giao dịch trên London Metal Exchange. London Platinum and Palladium Market cũng đã loại các nhà tinh luyện Nga khỏi danh sách cách đây hai năm.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp châu Âu tránh mua từ các công ty có thể bị đưa vào danh sách trừng phạt bất cứ lúc nào, vì rủi ro pháp lý và vận hành tăng mạnh. Với đồng, người mua tại châu Âu được mô tả là hầu như không còn “chạm” vào nguồn hàng Nga, trong khi một số nhà sản xuất lớn đã bị đưa vào danh sách đen.
Vấn đề không chỉ nằm ở hàng hóa vật chất mà còn ở tài chính. Người dùng công nghiệp cho biết họ không thể sử dụng kim loại Nga để huy động vốn do các rào cản tài chính, khiến một phần lớn xuất khẩu của Nga chuyển hướng sang châu Á. Chi tiết được nhắc trong bài: người dùng công nghiệp cho biết các hạn chế tài chính khiến kim loại Nga khó dùng để huy động vốn.
MMC Norilsk Nickel là mục tiêu trọng tâm khi EU mở rộng áp lực lên chuỗi kim loại
EU được cho là đang tập trung theo dõi MMC Norilsk Nickel, tập đoàn khai khoáng lớn nhất của Nga, vì vai trò lớn trong thị trường kim loại toàn cầu và danh mục sản phẩm trùng với các kim loại EU muốn cấm nhập.
MMC Norilsk Nickel được mô tả là nhà khai khoáng lớn nhất tại Nga và là bên tham gia quan trọng trên thị trường thế giới. Công ty sản xuất khoảng 40% palladium toàn cầu, kim loại được sử dụng trong hệ thống xử lý khí thải ô tô.
Palladium không nằm trong gói nhắm mục tiêu lần này, nhưng Norilsk còn sản xuất đúng các kim loại EU đang tính cấm nhập, gồm bạch kim, rhodium, iridium, nickel và đồng. Vì vậy, ngay cả khi doanh nghiệp không bị trừng phạt trực tiếp, hoạt động thương mại vẫn có thể chịu ảnh hưởng do nhu cầu và khả năng tiếp cận người mua tại châu Âu suy giảm.
EU cân nhắc siết dầu Nga từ cơ chế trần giá sang cấm dịch vụ hàng hải
EU đang thảo luận việc chuyển từ trần giá dầu Nga sang cấm hoàn toàn dịch vụ hàng hải, nhằm làm khó việc vận chuyển dầu thông qua các hãng tàu và công ty bảo hiểm liên quan đến châu Âu.
Bên cạnh kim loại, khối này cũng bàn về các biện pháp mạnh hơn đối với dầu mỏ. Hướng được nêu là thay trần giá bằng lệnh cấm dịch vụ hàng hải, qua đó tác động trực tiếp đến vận tải và bảo hiểm, những điểm nghẽn quan trọng trong chuỗi xuất khẩu dầu.
Mức trần giá hiện tại đối với dầu thô Nga là 44,10 USD/thùng. Cơ chế này được rà soát mỗi 6 tháng và được đặt ở mức thấp hơn 15% so với giá thị trường của dầu Urals.
Trong nội bộ EU tồn tại quan điểm trái chiều: một số nước muốn giữ trần giá, số khác thúc đẩy cấm dịch vụ. Nếu được áp dụng, cấm dịch vụ hàng hải sẽ là cách thực thi nghiêm khắc hơn, nhưng chưa có sự đồng thuận đầy đủ giữa các quốc gia thành viên.
Gói trừng phạt tiếp theo có thể nhắm ngân hàng, nền tảng crypto và “đội tàu bóng tối”
EU dự kiến mở rộng danh mục trừng phạt sang ngân hàng Nga, công ty dầu khí, nền tảng crypto và các tàu “đội tàu bóng tối” bị cho là hỗ trợ né lệnh cấm, đồng thời siết các nước thứ ba bị nghi trung chuyển hàng bị hạn chế.
Cùng với kim loại và dầu, vòng trừng phạt kế tiếp được mô tả là có thể nhắm vào nhiều lĩnh vực để hạn chế năng lực tài chính và thương mại của Nga. Các đối tượng bị đề cập gồm ngân hàng Nga, doanh nghiệp dầu khí, nền tảng crypto và các tàu thuộc “shadow fleet” hỗ trợ Moscow обход (né) các lệnh cấm thương mại.
EU cũng muốn xử lý việc một số quốc gia thứ ba hỗ trợ Nga lách trừng phạt. Một công cụ mới có thể được kích hoạt là quy tắc chống né tránh, được nói là chưa từng dùng trước đây, nhằm cấm xuất khẩu một số mặt hàng như máy công cụ và thiết bị vô tuyến tới các nước bị nghi là điểm trung chuyển, ví dụ Kyrgyzstan.
Gói này được mô tả là gói trừng phạt thứ 20 kể từ khi chiến sự bắt đầu năm 2022. Các quan chức muốn hoàn tất phê duyệt trước cuối tháng sau, với nội dung gồm lệnh cấm thương mại mới, hàng hóa liên quan quân sự và siết thêm các kim loại Nga vẫn còn được bán vào EU.
Những câu hỏi thường gặp
EU đang cân nhắc cấm nhập khẩu những kim loại nào từ Nga?
Các kim loại được nhắc đến trong kế hoạch gồm đồng, bạch kim, rhodium và iridium. Đây là nhóm kim loại quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp, từ công nghệ, ô tô đến một phần hạ tầng crypto.
Vì sao lệnh cấm kim loại Nga có thể ảnh hưởng cả doanh nghiệp châu Âu?
Vì nguồn cung toàn cầu đang căng thẳng, trong khi giá đồng được mô tả đang ở mức cao kỷ lục và bạch kim thiếu hụt. Khi nguồn cung bị thu hẹp, các bên mua công nghiệp tại EU có thể gặp chi phí đầu vào cao hơn và khó tìm nguồn thay thế.
EU đang cân nhắc thay đổi gì đối với các hạn chế dầu Nga?
EU đang thảo luận chuyển từ cơ chế trần giá dầu Nga sang cấm dịch vụ hàng hải. Biện pháp này nhằm làm khó vận chuyển dầu qua các công ty vận tải và bảo hiểm có liên hệ với châu Âu.
Mức trần giá dầu thô Nga hiện tại là bao nhiêu?
Mức trần giá được nêu là 44,10 USD/thùng. Cơ chế này được rà soát mỗi 6 tháng và đặt ở mức thấp hơn 15% so với giá thị trường dầu Urals.
Gói trừng phạt tiếp theo có thể nhắm tới những đối tượng nào ngoài kim loại và dầu?
Kế hoạch được mô tả có thể mở rộng sang ngân hàng Nga, công ty dầu khí, nền tảng crypto và các tàu “đội tàu bóng tối”, đồng thời siết các tuyến né tránh trừng phạt qua một số nước thứ ba.
