Tom Farley, CEO Bullish và cựu lãnh đạo Sàn Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE), cho rằng ngành tiền điện tử đang bước vào làn sóng mua bán, sáp nhập (M&A) lớn khi thị trường buộc các dự án yếu phải hợp nhất hoặc biến mất.
Trong bối cảnh giá biến động mạnh và nhà đầu tư thận trọng hơn, Farley nhận định nhiều công ty crypto đang nhận ra “sản phẩm” không đồng nghĩa với “mô hình kinh doanh” bền vững, từ đó kích hoạt quá trình thanh lọc và tái cấu trúc toàn ngành.
- Làn sóng M&A trong crypto có thể bắt đầu ngay khi thị trường suy giảm làm lộ mô hình yếu.
- Định giá “mơ mộng” kiểu 2020 khó kéo dài khi doanh thu và tăng trưởng không theo kịp.
- Xu hướng chuyển từ đầu cơ sang tài chính on-chain và tiêu chuẩn tổ chức, tuân thủ, quy mô.
Làn sóng sáp nhập trong ngành tiền điện tử có thể khởi động ngay bây giờ
Farley dự báo crypto sẽ bước vào giai đoạn hợp nhất tương tự ngành sàn giao dịch truyền thống, khi các công ty buộc phải sáp nhập để đạt quy mô, tuân thủ và tồn tại qua chu kỳ giảm.
Farley từng chứng kiến mảng sàn giao dịch trải qua làn sóng hợp nhất lớn trong thời gian ông điều hành NYSE đến năm 2018. Dựa trên kinh nghiệm đó, ông cho rằng ngành tiền điện tử đang đứng trước “một kịch bản tương tự” khi thị trường không còn dễ dãi với định giá và tăng trưởng.
“Điều tương tự sẽ bắt đầu xảy ra ngay bây giờ trong crypto.”
– Tom Farley, CEO Bullish, phỏng vấn trên CNBC
Thị trường giảm phơi bày mô hình kinh doanh yếu
Theo Farley, đợt giảm giá hiện tại đang “rửa trôi” sự lạc quan sai lệch, khiến các doanh nghiệp yếu không còn được chống lưng bởi định giá cao và kỳ vọng quá đà.
Ông nêu bối cảnh Bitcoin đã giảm khoảng 45% so với đỉnh 126.100 USD vào tháng 10 và giao dịch quanh 69.405 USD tại thời điểm ông trả lời phỏng vấn (video phỏng vấn). Farley cho rằng những nhịp điều chỉnh thường gây hoảng loạn, nhưng lại là lúc các quyết định dài hạn tốt nhất được đưa ra vì định giá quay về thực tế hơn.
Farley nhấn mạnh quá trình “dọn dẹp” lẽ ra nên diễn ra sớm hơn. Theo ông, nhiều công ty vẫn kỳ vọng bán được theo mặt bằng định giá năm 2020 dù các chỉ số hoạt động không còn ủng hộ, dẫn đến khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và thực lực khi thị trường nguội đi.
Định giá không dựa trên doanh thu và tăng trưởng sẽ khó tồn tại
Farley cho rằng nhiều công ty crypto sẽ phải từ bỏ “giấc mơ định giá” nếu doanh thu thấp, không tăng trưởng nhưng đòi giá bán cao, vì người mua ngày càng kỷ luật hơn.
Ông đưa ví dụ về các công ty chỉ tạo ra 10 triệu USD doanh thu, không có tăng trưởng nhưng vẫn muốn bán với mức 200 triệu USD. Trong môi trường thanh khoản và kỳ vọng thấp hơn, Farley dự đoán các thương vụ kiểu này sẽ ngày càng khó xảy ra, thúc đẩy những doanh nghiệp nhỏ phải tìm đường sáp nhập thay vì cố bán riêng lẻ.
“Mọi người sẽ nhận ra họ không có doanh nghiệp, họ có sản phẩm, và họ cần sáp nhập, cần mở rộng quy mô, và điều đó sẽ xảy ra.”
– Tom Farley, CEO Bullish, phỏng vấn trên CNBC
Cách tiếp cận của tổ chức thay thế thời kỳ đầu cơ
Farley nói thị trường đang rời xa các xu hướng đầu cơ cực đoan để hướng đến tài chính on-chain, nơi tài sản tài chính lớn được đưa lên blockchain công khai trong 5–10 năm tới.
Theo Farley, ngành đang chuyển khỏi việc “đuổi theo frog coin và đòn bẩy 100x” để tiến đến “on-chain” finance. Luận điểm cốt lõi là một lượng lớn tài sản tài chính cuối cùng sẽ được chuyển lên blockchain công khai. Vì nhìn theo khung 5–10 năm và không phản ứng theo biến động hằng ngày, các tổ chức lớn vẫn tham gia dù giá thay đổi mạnh.
Ông cũng cảnh báo hợp nhất sẽ không hề “êm”: các dự án lớn mua dự án nhỏ thường kéo theo tái tổ chức nội bộ và cắt giảm nhân sự. Tuy vậy, các doanh nghiệp sống sót cần đủ năng lực đáp ứng khối lượng giao dịch cao mà tổ chức yêu cầu, đồng thời tuân thủ tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt hơn.
Doanh nghiệp sống sót phải “tuân thủ, được tôn trọng và có quy mô”
Farley nhấn mạnh ranh giới giữa sản phẩm mang tính đầu cơ và doanh nghiệp bền vững sẽ quyết định ai bị mua và ai đi mua trong làn sóng M&A sắp tới.
Ông cho rằng các công ty còn trụ lại phải ngừng là “tính năng” rời rạc và trở thành thực thể “phù hợp với tổ chức, tuân thủ và được tôn trọng”. Điều này đồng nghĩa đầu tư vào quản trị rủi ro, vận hành, kiểm soát tuân thủ và khả năng mở rộng hệ thống, thay vì chỉ dựa vào tăng trưởng người dùng trong giai đoạn hưng phấn.
Sự quan tâm từ tài chính truyền thống củng cố tính bền vững của hạ tầng blockchain
Farley xem việc các tổ chức truyền thống quan tâm đến việc đưa chứng khoán lên blockchain là tín hiệu cho thấy công nghệ có giá trị lâu dài, dù nhiều dự án riêng lẻ có thể thất bại.
Ông dẫn ví dụ các tổ chức truyền thống như NYSE cũng thể hiện sự quan tâm đến việc đưa cổ phiếu lên các hệ thống blockchain. Với Farley, đây là bằng chứng rằng công nghệ nền tảng có thể đứng vững ngay cả khi từng token hay dự án biến động mạnh, và hạ tầng on-chain đang dần trở thành một phần khó phủ nhận của tài chính toàn cầu hiện đại.
Thị trường đang hoạt động như bộ lọc, đẩy ngành crypto giống tài chính truyền thống hơn
Khi nhà đầu tư và người mua kén chọn hơn, chỉ các công ty chứng minh được năng lực dài hạn mới thu hút vốn hoặc trở thành mục tiêu M&A, khiến ngành tiến đến cấu trúc tập trung hơn và chịu quản lý chặt hơn.
Farley mô tả thị trường hiện tại như một “bộ lọc”: dòng tiền sẽ ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng vận hành và chiến lược dài hạn rõ ràng. Kết quả có thể là một ngành crypto giống tài chính truyền thống hơn, với một nhóm nhỏ công ty lớn, chịu giám sát và cung cấp phần lớn hạ tầng cho thị trường.
Với các doanh nghiệp thích nghi được trong giai đoạn chuyển đổi, làn sóng hợp nhất lại mở ra cơ hội trở thành người chơi dài hạn trong một thị trường ngày càng chuyên nghiệp. Theo Farley, “thời kỳ miền Tây hoang dã” đang khép lại, nhường chỗ cho giai đoạn mà quy mô, tuân thủ và sự hậu thuẫn từ tổ chức quan trọng hơn sự cường điệu.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Tom Farley dự báo làn sóng M&A trong tiền điện tử sẽ tăng mạnh?
Ông cho rằng thị trường giảm đang phơi bày mô hình yếu và kéo định giá về thực tế, buộc các công ty phải sáp nhập để có quy mô, năng lực vận hành và mức tuân thủ phù hợp với nhu cầu của nhà đầu tư tổ chức.
Farley nói “họ không có doanh nghiệp, họ có sản phẩm” nghĩa là gì?
Ý ông là nhiều công ty chỉ có một tính năng hoặc sản phẩm đầu cơ nhưng thiếu doanh thu bền vững, tăng trưởng chất lượng và cấu trúc vận hành, nên khó tồn tại độc lập khi thị trường không còn dễ dãi.
Ví dụ định giá nào được Farley đưa ra để minh họa sự phi thực tế?
Ông nêu trường hợp công ty chỉ đạt 10 triệu USD doanh thu, không tăng trưởng nhưng vẫn muốn bán với giá 200 triệu USD, và dự đoán “giấc mơ” kiểu định giá đó sẽ sớm chấm dứt.
Xu hướng “tổ chức hóa” trong crypto theo Farley bao gồm những gì?
Đó là dịch chuyển khỏi đầu cơ ngắn hạn sang tài chính on-chain, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp trở nên tuân thủ, đáng tin cậy, có khả năng xử lý khối lượng lớn và đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý giống tài chính truyền thống.
