Mastercard đang bị FCA của Anh điều tra về cáo buộc hành vi phản cạnh tranh liên quan đến ví điện tử, trong khi cùng lúc công ty này tham gia một giao dịch thử nghiệm token hóa trái phiếu Kho bạc Mỹ xuyên biên giới với JPMorgan, Ripple và Ondo Finance.
Vụ việc đặt Mastercard vào hai diễn biến trái ngược: một bên là giám sát pháp lý đối với mảng thanh toán số, bên kia là vai trò trong hạ tầng tài chính mới dựa trên token hóa tài sản thực. Cả hai đều liên quan trực tiếp đến cách hệ thống thanh toán và tài sản số đang được sử dụng ở cấp tổ chức.
- FCA đang điều tra Mastercard, Visa và PayPal theo Đạo luật Cạnh tranh 1998.
- Cuộc điều tra tập trung vào các thỏa thuận liên quan đến tài trợ và sử dụng ví điện tử của PayPal.
- Mastercard đồng thời tham gia thử nghiệm hoàn tất quy đổi token hóa trái phiếu Kho bạc Mỹ xuyên biên giới gần như theo thời gian thực.
FCA mở cuộc điều tra về Mastercard, Visa và PayPal
FCA của Anh đang xem xét Mastercard, Visa và PayPal dưới khuôn khổ Đạo luật Cạnh tranh 1998, với nghi vấn liên quan đến hành vi phản cạnh tranh trong thị trường ví điện tử.
Cuộc điều tra được công bố sau khi PayPal cho biết trong hồ sơ nộp lên SEC rằng hãng đã nhận thông báo từ tháng 3 về việc FCA xem xét các thỏa thuận hợp đồng giữa PayPal với Mastercard và Visa.
Theo cách FCA mô tả, Mastercard và Visa đều nằm trong phạm vi xem xét của Chapter I, vốn nhắm tới các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, và Chapter II, vốn liên quan đến lạm dụng vị thế thống lĩnh. Cơ quan này cũng nói chưa đưa ra kết luận nào và chưa xác định có vi phạm hay không.
Mastercard cho biết đang hợp tác với cơ quan quản lý để đáp ứng yêu cầu của luật cạnh tranh. Visa và PayPal cũng cho biết họ đang phối hợp với cuộc điều tra.
Cuộc kiểm tra tập trung vào ví điện tử và thỏa thuận tài trợ
Trọng tâm của vụ việc là các điều khoản hợp đồng liên quan đến việc nạp tiền và sử dụng ví điện tử PayPal.
Đây là mảng có mức độ sử dụng ngày càng cao tại Anh, nên các điều kiện thương mại giữa mạng lưới thẻ và nhà cung cấp ví điện tử có thể ảnh hưởng tới mức độ cạnh tranh, khả năng gia nhập thị trường của bên mới và cách người dùng tiếp cận dịch vụ.
Năm trước, FCA và Payment Systems Regulator từng công bố một báo cáo chung nêu lo ngại về cạnh tranh trong thị trường ví điện tử. Dữ liệu năm 2023 cho thấy giao dịch thẻ qua ví điện tử tăng từ 8% lên 29%.
PayPal cho phép người dùng lưu tối đa 24 thẻ trong ví mà không mất thêm phí, một đặc điểm khiến ví này thuận tiện hơn trong nhiều giao dịch. Cơ quan quản lý cũng từng nói họ đã nghe nhiều ý kiến kêu gọi tăng cạnh tranh giữa các nhà cung cấp ví để khuyến khích bên mới tham gia và thúc đẩy đổi mới.
Mastercard vẫn đang đẩy mạnh hạ tầng token hóa tài sản
Trước khi FCA thông báo điều tra, Mastercard đã tham gia một giao dịch thử nghiệm mà các bên mô tả là lần hoàn tất quy đổi token hóa trái phiếu Kho bạc Mỹ xuyên biên giới, liên ngân hàng, gần như theo thời gian thực đầu tiên.
Giao dịch này có sự tham gia của Ondo Finance, Kinexys của JPMorgan, Mastercard và Ripple. Theo mô tả, Ripple đã quy đổi một phần lượng nắm giữ trong quỹ OUSG của Ondo, quỹ này tồn tại trên XRP Ledger, sau đó Mastercard Multi-Token Network kích hoạt khoản thanh toán bằng USD liên quan.
Tiếp đó, hạ tầng blockchain của JPMorgan xử lý dòng tiền qua mạng lưới ngân hàng đại lý để chuyển tiền USD đến tài khoản ngân hàng của Ripple tại Singapore. Dù có yếu tố token hóa, phần thanh toán bằng tiền pháp định vẫn đi qua hệ thống ngân hàng truyền thống nên giao dịch không hoàn toàn phi tập trung.
“Đây là lần đầu tiên trái phiếu Kho bạc Mỹ được token hóa được tất toán xuyên biên giới và giữa các ngân hàng gần như theo thời gian thực, ngoài khung giờ ngân hàng truyền thống.”
– Ian De Bode, Chủ tịch Ondo Finance
Token hóa vẫn còn nhỏ nhưng đang tăng tốc
Quy mô tài sản thực được token hóa trên toàn cầu, không tính stablecoin, hiện vào khoảng 31 tỷ USD. Con số này cho thấy thị trường còn nhỏ so với tài chính truyền thống, nhưng mức độ quan tâm từ tổ chức đang tăng lên.
DTCC đã nói sẽ ra mắt dịch vụ token hóa vào tháng 10, với quyền token hóa tín phiếu và trái phiếu Kho bạc Mỹ. Nasdaq cũng cho biết đang theo đuổi giao dịch token hóa cổ phiếu và ETF.
Tuy vậy, rào cản lớn vẫn là độ rõ ràng của khung pháp lý. Dự luật CLARITY Act, vốn nhằm xác định cơ quan liên bang nào giám sát từng phần của thị trường crypto, đã được Hạ viện thông qua nhưng vẫn chờ Thượng viện xem xét và tương lai còn chưa chắc chắn.
Tổng kết
Mastercard đang đứng ở giao điểm giữa giám sát cạnh tranh trong thanh toán số và quá trình xây dựng hạ tầng token hóa tài sản. Diễn biến tại Anh và các thử nghiệm tại cấp tổ chức đều cho thấy lĩnh vực thanh toán và token hóa đang chịu áp lực đồng thời từ đổi mới công nghệ và kiểm tra pháp lý.
