Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bước vào năm 2026 trong thế “kẹt giữa” áp lực chính trị, rủi ro pháp lý và dữ liệu kinh tế khó đoán, khiến lộ trình cắt giảm lãi suất sau 3 lần hạ liên tiếp trở nên nhạy cảm và khó mở rộng.
Năm trước đó để lại nhiều nhiễu động: tranh cãi nội bộ tăng, thị trường theo dõi sát cách Fed diễn giải dữ liệu, trong khi tăng trưởng vẫn vững và lạm phát dai dẳng. Tất cả khiến mỗi quyết định lãi suất trong 2026 đều bị soi kỹ hơn bình thường.
- Fed đối mặt đồng thời áp lực chính trị, lịch pháp lý và mốc thời gian nhân sự quan trọng trong 2026.
- Kỳ vọng lãi suất “trung tính” quanh 3% vẫn là mốc tham chiếu, nhưng số lần cắt giảm còn gây tranh luận.
- Dữ liệu lao động, lạm phát, thuế quan và tác động của AI lên năng suất khiến định hướng chính sách khó hơn.
Áp lực từ chính trị và tòa án làm tăng rủi ro điều hành của Fed trong 2026
Fed bước vào 2026 với các điểm nghẽn cùng lúc: tranh cãi từ Nhà Trắng, điều trần Tòa án Tối cao và lịch thay đổi lãnh đạo, khiến thông điệp và quyết định lãi suất dễ bị diễn giải theo hướng chính trị.
Năm trước, Fed rơi vào các cuộc đối đầu hiếm gặp. Khi Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông nhiều lần đe dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell vì tốc độ cắt giảm lãi suất. Giữa năm, dư luận chuyển sang các chi phí đội lên liên quan dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington.
Trong cùng giai đoạn, chính quyền còn tìm cách loại Thống đốc Lisa Cook dựa trên cáo buộc gian lận thế chấp nhưng chưa được chứng minh và cũng không trở thành cáo buộc chính thức. Diễn biến này làm tăng mức độ nhạy cảm của Fed trước những câu hỏi về tính độc lập thể chế.
Đồng thời, tiến trình chọn người kế nhiệm Powell được đẩy nhanh vì nhiệm kỳ Chủ tịch của ông kết thúc vào tháng 5. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tiến hành phỏng vấn, với danh sách được nhắc đến lên tới 11 ứng viên. Tháng 1 là mốc dồn dập: phiên điều trần Tòa án Tối cao ngày 21/01 (giờ Mỹ) dự kiến xem xét việc Trump có thẩm quyền bãi nhiệm Lisa hay không.
Một tuần sau phiên điều trần, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) họp để bỏ phiếu lãi suất. Trump được dự đoán sẽ công bố lựa chọn Chủ tịch Fed trong tháng. Powell cũng chưa nói rõ có tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc hay không, nơi nhiệm kỳ của ông kéo dài đến tháng 1/2028.
Nội bộ FOMC còn đối mặt thêm lực cản: các lần bỏ phiếu gần đây xuất hiện nhiều ý kiến bất đồng, và những chủ tịch Fed khu vực mới dự kiến tham gia FOMC có xu hướng “diều hâu”, tức có khả năng phản đối việc cắt giảm lãi suất thêm.
Lộ trình lãi suất 2026 bị thu hẹp bởi tăng trưởng vững và lạm phát dai dẳng
Ngay cả khi áp lực bên ngoài tăng, yếu tố quyết định vẫn là dữ liệu: tăng trưởng ổn và giá cả còn “cứng đầu” khiến Fed khó biện minh cho việc hạ lãi suất mạnh như kỳ vọng của một số nhà đầu tư.
Fed đã thực hiện 3 lần cắt giảm lãi suất liên tiếp, và “di sản” này chi phối mọi quyết định trong 2026. Khi triển vọng tăng trưởng vẫn chắc và áp lực giá chưa hạ đủ nhanh, ngưỡng để tiếp tục nới lỏng sẽ cao hơn, đặc biệt nếu Fed muốn tránh tín hiệu rằng họ cắt giảm vì chịu sức ép chính trị.
Kathy Bostjancic, kinh tế trưởng của Nationwide, cho rằng sự chú ý sẽ không giảm, nhấn mạnh Fed vẫn ở “ghế nóng” vì bất định tiếp diễn. Bối cảnh đó khiến từng bản tin lạm phát, việc làm, và từng lần họp FOMC đều có thể khuấy động kỳ vọng thị trường.
Thị trường vẫn nhìn về lãi suất trung tính quanh 3%
Phố Wall vẫn kỳ vọng Fed tiếp tục hướng tới “lãi suất trung tính” gần 3%, trong khi lãi suất quỹ liên bang hiện cao hơn khoảng 0,5 điểm phần trăm so với mức mà đa số thành viên FOMC coi là dài hạn.
Mốc “trung tính” là khung tham chiếu quan trọng vì nó định hình câu chuyện: Fed đang ở mức hạn chế hay trung lập. Khi lãi suất còn cao hơn mức dài hạn mà nhiều thành viên dự báo, thị trường có xu hướng giả định vẫn còn “dư địa” cắt giảm, nhưng dư địa này sẽ phụ thuộc việc lạm phát có giảm bền vững hay không.
Số lần cắt giảm lãi suất năm 2026 vẫn là điểm tranh luận lớn
Ước tính về số lần cắt giảm lãi suất 2026 trải rộng từ 1 đến 3 lần: có ý kiến theo “dot plot” là 1 lần, một số tổ chức nhìn thấy yếu đi ở lao động để ủng hộ nhiều lần hơn, trong khi phe thận trọng cho rằng điều kiện tăng trưởng đang hạn chế khả năng cắt giảm.
Kathy Bostjancic nhận định Powell đã dẫn dắt 3 lần cắt giảm liên tiếp với bước 0,25 điểm phần trăm và không cản trở hành động. Bà kỳ vọng 2 lần cắt, một lần khoảng giữa năm và một lần gần cuối năm, nếu dữ liệu diễn biến theo hướng cho phép.
Trong khi đó, “dot plot” của Fed gợi ý 1 lần cắt. Mark Zandi (Moody’s Analytics) và các nhà phân tích tại Citigroup nhìn thấy tín hiệu suy yếu ở thị trường lao động, có thể tạo điều kiện cho 3 lần cắt giảm. Fed nhiều lần nhấn mạnh quyết định sẽ đi theo dữ liệu thay vì áp lực chính trị.
Torsten Slok, kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, cho rằng dư địa ít hơn và dự đoán chỉ 1 lần giảm. Trong phỏng vấn CNBC, ông lưu ý thuế quan, lạm phát và bất định từng đè nặng lên 2025, còn hiện tại kích thích tài khóa và thị trường lao động ổn định hơn đang hỗ trợ tăng trưởng, khiến việc hạ lãi suất khó hơn. Xem phát biểu tại bài phỏng vấn trên CNBC.
Dữ liệu lao động và tác động của AI làm khó việc “định vị” chính sách
Fed không chỉ đọc số liệu lạm phát và việc làm, mà còn phải giải thích tác động của AI lên năng suất, tuyển dụng và tiền lương, vì các thay đổi này có thể làm lệch tín hiệu kinh tế truyền thống.
AI trở thành biến số mới trong đánh giá chu kỳ. Joseph Brusuelas, kinh tế trưởng tại RSM, cho rằng tác động của AI lên năng suất và tuyển dụng có ý nghĩa với cách Fed truyền thông chính sách, đặc biệt khi đầu tư công nghệ tiên tiến đang tăng mạnh và có thể làm thay đổi động lực tăng trưởng tiềm năng.
Cuối năm, nền kinh tế được mô tả là đã tăng trưởng mạnh trong các quý giữa năm và đang theo dõi gần mức 3% vào giai đoạn cuối năm, dựa trên ước tính của Atlanta Fed. Nếu tăng trưởng duy trì gần mức này trong khi lạm phát chưa giảm rõ rệt, Fed sẽ khó “mạnh tay” cắt giảm mà không làm thị trường kỳ vọng nới lỏng quá mức.
Tác động tới crypto: lãi suất Fed có thể ảnh hưởng khẩu vị rủi ro và dòng tiền
Với thị trường tiền điện tử, lộ trình lãi suất của Fed thường tác động đến khẩu vị rủi ro và định giá tài sản, nên bất định chính sách có thể làm biến động tăng.
Khi thị trường tranh luận Fed sẽ cắt 1, 2 hay 3 lần, kỳ vọng lãi suất thường phản ánh nhanh vào lợi suất, USD và tâm lý “risk-on/risk-off”. Crypto có xu hướng nhạy với các thay đổi này, không phải vì Fed nhắm trực tiếp vào tiền điện tử, mà vì chi phí vốn và thanh khoản là biến số nền tảng ảnh hưởng định giá nhiều loại tài sản.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Fed bước vào 2026 dưới áp lực đặc biệt lớn?
Vì Fed cùng lúc đối mặt các sức ép hiếm gặp: chỉ trích chính trị từ Nhà Trắng, các mốc pháp lý liên quan khả năng bãi nhiệm một thống đốc, và lịch thay đổi nhân sự khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed kết thúc vào tháng 5, trong lúc quyết định lãi suất vẫn nhạy cảm.
Fed đang hướng tới mức lãi suất nào trong dài hạn?
Thị trường Phố Wall kỳ vọng Fed tiếp tục hướng tới lãi suất trung tính gần 3%. Lãi suất quỹ liên bang hiện được mô tả là cao hơn khoảng 0,5 điểm phần trăm so với mức mà đa số thành viên FOMC nhìn nhận trong dài hạn.
Năm 2026 Fed có thể cắt giảm lãi suất bao nhiêu lần?
Các dự báo phân tán: dot plot của Fed gợi ý 1 lần cắt; có quan điểm kỳ vọng 2 lần (giữa năm và cuối năm); và cũng có nhận định thị trường lao động yếu có thể hỗ trợ 3 lần. Một số nhà kinh tế lại cho rằng tăng trưởng và các “lực đẩy” mới khiến chỉ còn dư địa 1 lần.
AI có liên quan gì đến việc Fed quyết định lãi suất?
AI có thể thay đổi năng suất, nhu cầu tuyển dụng và động lực tiền lương, khiến cách đọc dữ liệu kinh tế truyền thống trở nên khó hơn. Vì vậy, Fed không chỉ đánh giá tác động thực tế mà còn phải truyền thông rõ chiến lược khi nền kinh tế hấp thụ đầu tư công nghệ lớn.
Lãi suất Fed ảnh hưởng thế nào đến thị trường tiền điện tử?
Lộ trình lãi suất thường tác động gián tiếp đến thanh khoản và khẩu vị rủi ro. Khi kỳ vọng lãi suất thay đổi, lợi suất và USD biến động có thể kéo theo thay đổi tâm lý nhà đầu tư, từ đó ảnh hưởng biến động giá trên thị trường crypto.