Fed Kansas City công bố triển vọng kinh tế Mỹ năm 2026

Chủ tịch Kansas City Fed Jeffrey Schmid cho rằng Fed chưa nên nới lỏng chính sách tiền tệ cho đến khi xác định rõ tăng trưởng kinh tế Mỹ đến từ phía cung hay phía cầu, vì điều này quyết định triển vọng lạm phát và hướng đi lãi suất.

Bài phát biểu tại Economic Forum of Albuquerque tập trung vào bức tranh kinh tế Mỹ hướng tới năm 2026, vai trò của năng suất và AI, diễn biến lạm phát so với mục tiêu 2%, cùng quan điểm về quy mô bảng cân đối kế toán của Fed trong bối cảnh thị trường còn nhiều bất định.

Bài phát biểu của Jeffrey Schmid phác họa triển vọng kinh tế Mỹ năm 2026

Jeffrey Schmid nhìn chung lạc quan về hướng đi kinh tế Mỹ năm 2026, nhưng nhấn mạnh sự không chắc chắn và việc lạm phát vẫn cao khiến Fed cần thận trọng với kỳ vọng cắt giảm lãi suất.

Trong bài phát biểu, Schmid giới thiệu vai trò của Kansas City Fed trong cấu trúc 12 ngân hàng dự trữ khu vực thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, thu thập dữ liệu kinh tế địa phương để hỗ trợ hoạch định chính sách tiền tệ toàn quốc. Toàn văn bài phát biểu được đăng tại trang Kansas City Fed.

Ông cho biết GDP Mỹ tăng 4,4% trong quý 3/2025 và các dữ liệu cuối năm cho thấy nền kinh tế vẫn “chịu đựng tốt” đến hết năm 2025. Theo Schmid, động lực đáng chú ý đến từ chi tiêu tiêu dùng và các khoản đầu tư liên quan đến AI, góp phần giữ nhịp tăng trưởng trong bối cảnh thị trường tài chính biến động.

Nguồn gốc tăng trưởng quyết định Fed có thể cắt giảm lãi suất hay không

Schmid cho rằng số liệu GDP mạnh không tự động đồng nghĩa lạm phát sẽ giảm; Fed chỉ nên nới lỏng nếu tăng trưởng chủ yếu đến từ phía cung, còn tăng trưởng phía cầu có thể khiến lạm phát kéo dài.

Ông phân biệt tăng trưởng do phía cung với tăng trưởng do phía cầu. Tăng trưởng phía cung có thể đến từ năng suất cao hơn, ví dụ nhờ ứng dụng AI giúp tăng sản lượng, giảm chi phí, từ đó mang tính “giảm lạm phát”. Ngược lại, tăng trưởng phía cầu thường gắn với chi tiêu tiêu dùng tăng, tín dụng mở rộng và điều kiện tài chính nới lỏng, dễ tạo áp lực giá.

Schmid lưu ý lạm phát đã ở trên mục tiêu của Fed trong gần 5 năm. Điều này hàm ý nhu cầu có thể vẫn mạnh, đồng thời nền kinh tế có nguy cơ vận hành cao hơn “năng lực bền vững”, làm tăng khả năng lạm phát dai dẳng nếu nới lỏng quá sớm.

Từ đó, ông kết luận Fed cần “kiềm chế” việc nới lỏng chính sách tiền tệ cho đến khi xác định rõ động lực tăng trưởng là phía cung hay phía cầu. Nếu tăng trưởng chủ yếu do phía cầu, việc cắt giảm lãi suất không được biện minh chỉ dựa trên GDP mạnh; nếu chủ yếu do phía cung, nới lỏng có thể hợp lý hơn.

AI có thể nâng năng suất nhưng dữ liệu hiện chưa đủ kết luận

Schmid nhận thấy năng suất tăng dù tuyển dụng thấp trong năm 2025 có thể phản ánh tác động của AI, nhưng ông nhấn mạnh chưa có đủ dữ liệu để khẳng định hoàn toàn đây là tăng trưởng phía cung.

Ông cho biết dù mức tuyển dụng trong năm 2025 thấp, năng suất vẫn cải thiện mà bảng lương không tăng tương ứng. Diễn biến này có thể phù hợp với kịch bản doanh nghiệp áp dụng AI quy mô lớn để tối ưu chi phí, duy trì hoặc tăng sản lượng, qua đó nâng hiệu quả hoạt động.

Tuy vậy, Schmid không xem đây là bằng chứng đủ mạnh. Ông mô tả bối cảnh như một thị trường lao động “ít tuyển dụng/ít sa thải/ít nghỉ việc”, đồng thời lưu ý đầu tư của doanh nghiệp vào AI cũng có thể làm tăng cầu, tức đóng góp vào tăng trưởng phía cầu trong ngắn hạn.

Dù thận trọng, Schmid vẫn lạc quan rằng AI và đổi mới công nghệ có thể tạo ra một chu kỳ tăng trưởng “không gây lạm phát” và thiên về phía cung trong tương lai, nếu năng suất được cải thiện bền vững.

Fed ưu tiên đưa lạm phát về gần 2% và giữ lập trường tương đối thắt chặt

Schmid ủng hộ quyết định tạm dừng cắt giảm lãi suất của FOMC trong tháng 1, vì lạm phát vẫn gần 3% và Fed cần duy trì lập trường đủ hạn chế để tránh lạm phát kéo dài.

Ông nhấn mạnh nhiệm vụ của FOMC là giữ lạm phát gần 2% và đảm bảo toàn dụng lao động. Trong bối cảnh lạm phát “gần 3%”, Schmid cho rằng duy trì thái độ tương đối thắt chặt đối với nới lỏng tiền tệ là phù hợp để ngăn lạm phát bám rễ.

Theo ông, phản ứng của ngân hàng trung ương trước lạm phát sẽ là yếu tố quyết định các cú sốc giá chỉ mang tính tạm thời hay trở thành xu hướng kéo dài. Vì vậy, chính sách cần dựa trên chẩn đoán đúng nguyên nhân tăng trưởng và áp lực giá.

Bảng cân đối kế toán Fed nên thu gọn dần và giảm vai trò trên thị trường

Schmid cho rằng bảng cân đối của Fed chỉ nên tăng nhằm duy trì kiểm soát lãi suất và thanh khoản, và về dài hạn cần thu nhỏ, giảm nắm giữ MBS để hướng tới danh mục thiên về trái phiếu Kho bạc.

Ông đánh giá dấu chân của Fed trên thị trường tài chính hiện “quá lớn”. Do đó, Fed nên tiếp tục quá trình thu hẹp, đặc biệt là giảm dần chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp (MBS), nhằm hướng tới một bảng cân đối nhỏ hơn và tập trung hơn vào trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Quan điểm này gắn với mục tiêu vận hành chính sách hiệu quả: bảng cân đối đủ lớn để đảm bảo thanh khoản và kiểm soát lãi suất, nhưng không quá lớn đến mức tạo ra ảnh hưởng không cần thiết lên định giá tài sản và cấu trúc thị trường.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao Fed chưa vội cắt giảm lãi suất dù GDP tăng mạnh?

Jeffrey Schmid cho rằng GDP mạnh không đảm bảo lạm phát sẽ giảm. Nếu tăng trưởng chủ yếu do phía cầu (chi tiêu tăng, tín dụng mở rộng, điều kiện tài chính nới lỏng) thì cắt giảm lãi suất có thể khiến lạm phát kéo dài; vì vậy Fed cần xác định nguồn gốc tăng trưởng trước.

Tăng trưởng do phía cung và phía cầu khác nhau thế nào trong góc nhìn của Fed?

Tăng trưởng phía cung, ví dụ nhờ năng suất tăng từ AI, thường có tính giảm lạm phát. Tăng trưởng phía cầu đến từ nhu cầu tăng nhanh có thể đẩy giá lên. Schmid cho rằng chính sách tiền tệ phù hợp phụ thuộc vào kênh nào đang chi phối.

Jeffrey Schmid nói gì về AI và năng suất?

Ông nhận thấy năng suất tăng trong bối cảnh tuyển dụng thấp có thể phản ánh việc doanh nghiệp áp dụng AI, nhưng ông nhấn mạnh dữ liệu hiện chưa đủ để kết luận. Ông vẫn kỳ vọng AI có thể tạo ra chu kỳ tăng trưởng thiên về phía cung và ít gây lạm phát trong tương lai.

Quan điểm của Schmid về mục tiêu lạm phát của Fed là gì?

Ông nhấn mạnh nhiệm vụ của Fed là đưa lạm phát về gần 2% đồng thời duy trì toàn dụng lao động. Khi lạm phát đang gần 3%, ông cho rằng lập trường tương đối thắt chặt là phù hợp để hạn chế nguy cơ lạm phát kéo dài.

Schmid muốn thay đổi bảng cân đối kế toán của Fed ra sao?

Ông cho rằng bảng cân đối chỉ nên tăng để phục vụ kiểm soát lãi suất và thanh khoản, và cần thu nhỏ dần theo thời gian. Ông cũng ủng hộ việc tiếp tục giảm nắm giữ MBS để hướng tới bảng cân đối nhỏ hơn, tập trung vào trái phiếu Kho bạc.